રાજકોટના લોકો પ્રિવેન્ટિવ હાર્ટ ચેક-અપમાં પછાત, લક્ષણો દેખાય પછી જ સારવાર લેવા દોડે છે
તણાવ, બેઠાડુ જીવનશૈલી અને જાગૃતિના અભાવના કારણે જોખમ: વોકહાર્ટ હોસ્પિટલના તબીબોના ચોંકાવનારા તારણો
સામાજિક જવાબદારી અંતર્ગત, વોકહાર્ટ હોસ્પિટલ્સ, રાજકોટ દ્વારા શહેર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં કાર્યરત ડોક્ટરો સાથે એક મહિનાનો હાર્ટ હેલ્થ ઇનસાઇટ્સ સર્વે હાથ ધર્યો હતો. તેમાં કાર્ડિયોલોજિસ્ટ્સ, જનરલ પ્રેક્ટિશનર્સ અને રેસીડન્ટ મેડિકલ ઓફિસર્સ (છખઘ) નો સમાવેશ થયો હતો, જે સૌરાષ્ટ્રના લોક સમુદાયમાં હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પડકારોનું વ્યાપક ચિત્ર રજૂ કરે છે.
સર્વેના તારણો ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી કરે છે, હૃદય રોગ હવે વૃદ્ધો સુધી મર્યાદિત નથી. મોટાભાગના ડોકટરોએ જણાવ્યું હતું કે મધ્યમ વયના દર્દીઓ (41-60 વર્ષ) ના કેસ વધુ જોવા મળે છે, જ્યારે 40 વર્ષથી ઓછા યુવાનોમાં પણ હાર્ટ રિલેટેડ બીમારીઓ ઝડપથી વધી રહી છે.
રાજકોટમાં પણ, આપણે 30 થી 40 વર્ષની વયના વ્યવસાયિકોને હૃદયરોગના હુમલા સાથે દાખલ થતા જોઈ રહ્યા છીએ. તણાવ, ખરાબ જીવનશૈલી અને મોડું નિદાન મુખ્ય કારણો છે. આ પ્રદેશ માટે એક ગંભીર સમસ્યા છે. ડો. ધર્મેશ સોલંકી અને ડો. જયદીપ દેસાઈ, ઇન્ટરવેન્શનલ કાર્ડિયોલોજિસ્ટ અને વોકહાર્ટ હોસ્પિટલ્સના ડો.એ.બી. કાર્ડિયોલોજિસ્ટ પ્રોગ્રામના માર્ગદર્શક એ જણાવ્યું.
સર્વેમાં બહાર આવ્યું છે કે પ્રિવેન્ટિવ હાર્ટ ચેક-અપ પર પૂરતું ધ્યાન આપવામાં આવતું નથી. ઘણા ડોક્ટરો જણાવે છે કે દર્દીઓ સામાન્ય રીતે લક્ષણો દેખાયા પછી જ આવે છે, જેથી વહેલા નિદાનની તકો ગુમાવે છે.
ઘણા દર્દીઓ આવે ત્યાં સુધીમાં આપણે કિંમતી સમય ગુમાવીએ છીએ. ઈમરજન્સી આવે તે પહેલાં પ્રિવેન્ટિવ સ્ક્રિનિંગને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂૂરી છે, ડો. કપિલ વિરપરિયા, ડો. અભિષેક રાવલ, ડો. વર્ષિત હાથી, વોકહાર્ટ હોસ્પિટલ્સ, રાજકોટના ઇન્ટરવેન્શનલ કાર્ડિયોલોજિસ્ટે જણાવ્યું હતું.
મોટાભાગના લોકો ગુટકાનું સેવન કરે છે, ધૂમ્રપાન કરે છે અને વર્ક-લાઈફ બેલેન્સ ગુમાવીને તણાવપૂર્ણ જીવન જીવે છે. ઉપરાંત મોટી સંખ્યામાં દર્દીઓ હૃદયરોગના હુમલાના શરૂૂઆતના ચેતવણીના સંકેતો જેમ કે છાતીમાં બળતરા, તણાવને કારણે થતી તકલીફ, એસિડિટી, પરસેવો અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ ને ઓળખી શકતા નથી,સ્ત્રસ્ત્ર. નોન-ઇન્વેસિવ કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડો. ભૂમિ વીરપરિયા અને ડો. ભાવી બરછા (પીડિયાટ્રિક્સ) વોકહાર્ટ હોસ્પિટલ્સ એ જણાવ્યું હતું કે વોકહાર્ટ હોસ્પિટલ્સના સેન્ટર હેડ ડો. દુષ્યંત પટેલે જણાવ્યું હતું કે આ સર્વે રાજકોટની ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી દર્શાવે છે. જાગૃતિ, ઝડપ અને સમયસર પહોંચ એ મહત્વપૂર્ણ પરિબળો છે.વોકહાર્ટ ખાતે, અમે માનીએ છીએ કે સ્વસ્થ રાજકોટ બનાવવા માટે ડોકટરો, સ્થાનિક સમુદાયો અને મીડિયા એ સાથે જોડાઈને આ અંતરને દૂર કરવું એ આપણી ફરજ છે.
આ સર્વે રાજકોટની વાસ્તવિકતા દર્શાવે છે. જાગૃતિ, ગતિ અને સમયસર પહોંચ એ મહત્વપૂર્ણ પરિબળો છે. વોકહાર્ટ ખાતે, અમે માનીએ છીએ કે સ્વસ્થ રાજકોટ બનાવવા માટે ડોકટરો, સ્થાનિક સમુદાયો અને મીડિયા સાથે જોડાઈને આ અંતરને દૂર કરવું એ આપણી ફરજ છે. એમ રાજકોટની વોકહાર્ટ હોસ્પિટલ્સના સેન્ટર હેડ ડો. દુષ્યંત પટેલે જણાવ્યું હતું.
વોકહાર્ટ હોસ્પિટલ્સના ડોક્ટરોના વિશેષ અવલોકન
1. છેલ્લા 12 મહિનામાં તમારા અવલોકનના આધારે, હૃદય સંબંધિત રોગો ધરાવતા દર્દીઓમાં જાતિ આધારિત વિતરણ શું રહ્યું છે?
જવાબ: 69% ડોકટરોએ કહ્યું કે હૃદયની સમસ્યાઓ મુખ્યત્વે પુરુષોમાં જોવા મળે છે, 28% લોકોએ સંતુલિત વિતરણનું અવલોકન કર્યું અને માત્ર 4% લોકોએ વધુ મહિલા દર્દીઓ જોયા.
2. તમારી ક્લિનિકલ પ્રેક્ટિસના આધારે, કયા વય જૂથમાં હૃદય સંબંધિત ચિંતાઓ સૌથી વધુ હોય છે (પ્રાથમિક અથવા અન્ય બીમારીઓ સાથે સહઅસ્તિત્વમાં)?
જવાબ: 76% ડોકટરોએ કહ્યું કે મધ્યમ વયના દર્દીઓ (41-60 વર્ષ) હૃદયના કેસો વધારે ધરાવે છે. 19% એ 40 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના યુવાનો અને 6% એ 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરના વૃદ્ધો તરફ ધ્યાન દોર્યું.
3. શું તમે 40 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના દર્દીઓમાં પાંચ વર્ષ પહેલાની તુલનામાં હૃદય સંબંધિત કેસોમાં વધારો જોયો છે?
જવાબ: 59% એ નોંધપાત્ર વધારો નોંધાવ્યો છે, 39% એ થોડો વધારે કહ્યું છે અને માત્ર ર% એ કોઈ ફેરફાર જોયો નથી.
4. તમારા મતે રાજકોટ અને સૌરાષ્ટ્રમાં હૃદય રોગના વધતા કેસો માટે કયું પરિબળ સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે?
જવાબ: 82% લોકોએ બધા પરિબળોને એકસાથે દોષિત ઠેરવ્યા (તણાવ, ખરાબ આહાર, બેઠાડુ જીવનશૈલી, ધૂમ્રપાન, ડાયાબિટીસ), જ્યારે નાના જૂથોએ તણાવ (7%), આહાર (7%), અને ધૂમ્રપાન (4%) ને જવાબદાર ગણાવ્યા.
5. તમારા અવલોકનના આધારે, શું દર્દીઓ સામાન્ય રીતે હૃદય માટે પ્રિવેન્ટિવ ચેક-અપ કરાવે છે?
જવાબ: ડોકટરોને સમાન રીતે વિભાજિત કરવામાં આવ્યા હતા – 50% લોકોએ કહ્યું કે દર્દીઓ ફક્ત લક્ષણો પછી જ આવે છે, જ્યારે 50% લોકોએ કહ્યું કે કેટલાક પ્રિવેન્ટિવ ચેક-અપ કરાવે છે.
6. તમારા મૂલ્યાંકનમાં સામાન્ય લોકો હૃદયરોગના હુમલાના પ્રારંભિક ચેતવણી સંકેતો (દા.ત., છાતીમાં દુખાવો, પરસેવો, જડબા/હાથમાં દુખાવો, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ) વિશે કેટલા જાગૃત છે?
જવાબ: 44% લોકોએ કહ્યું કે આંશિક જાગૃતિ, 3ર% લોકોએ કહ્યું કે સારી જાગૃતિ, અને 24% લોકોએ કહ્યું કે નબળી જાગૃતિ.