પશ્ચિમ બંગાળમાં આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પહેલા, મતદાર યાદીના ’સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) દરમિયાન ’શંકાસ્પદ’ શ્રેણીમાં મુકાયેલા 6 મિલિયન લોકોમાંથી આશરે 2.7 મિલિયન લોકો આ વખતે મતદાન કરી શકશે નહીં. આ દાવાઓની ચકાસણી કરવા માટે સોંપાયેલા ન્યાયિક અધિકારીઓએ તેમની અરજીઓ ફગાવી દીધી છે. 23 એપ્રિલના રોજ યોજાનારી ચૂંટણીના પ્રથમ તબક્કાની મતદાર યાદી સોમવારે મધ્યરાત્રિએ ફાઇનલ થઇ ગઇ છે.
સોમવારે, સુપ્રીમ કોર્ટે બંગાળ સરકાર અને ટીએમસી સમર્થકો દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓને ફગાવી દીધી હતી, જેમાં 19 સ્પેશિયલ એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ જે વ્યક્તિઓની અપીલ હાલમાં પેન્ડિંગ છે તેમના મતદાર યાદીમાં નામોનો સમાવેશ કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. આ ટ્રિબ્યુનલનું નેતૃત્વ નિવૃત્ત મુખ્ય ન્યાયાધીશો અને હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશો દ્વારા કરવામાં આવે છે. જો કે અગાઉના હુકમમાં કુલ 61 લાખથી વધુ નામો રદ કરવામાં આવ્યો છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વિપુલ એમ. પંચોલીની બનેલી બેન્ચે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે “દાવાઓની ચકાસણી ચૂંટણી નોંધણી અધિકારીઓ તરીકે કાર્યરત ન્યાયિક અધિકારીઓ દ્વારા કરવામાં આવી છે. 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ અંતિમ મતદાર યાદીના પ્રકાશન પછી, અમે એવા વ્યક્તિઓ માટે પૂરક યાદીમાં નામોનો સમાવેશ કરવાની મંજૂરી આપી હતી જેમના દાવાઓને ન્યાયિક અધિકારીઓ દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવ્યા હતા. જો કે, હાલમાં ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ પેન્ડિંગ અપીલોના અંતિમ નિર્ણય સુધી આ પ્રક્રિયા અનિશ્ચિત સમય માટે લંબાવી શકાતી નથી.” બેન્ચે વધુમાં અવલોકન કર્યું કે જો ટ્રિબ્યુનલ્સને 15 એપ્રિલ સુધીમાં લાખો અપીલો પર નિર્ણય લેવાનું કહેવામાં આવે, તો તે તેમના પર ભારે બોજ લાદશે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં અરાજકતા પણ ઉભી કરશે.
કુલ દૂર કરાયેલા નામોમાં સમગ્ર ચકાસણી પ્રક્રિયા પછી, આશરે 88.8 લાખ નામો દૂર કરવામાં આવ્યા છે, જે સુધારણા શરૂૂ થઈ ત્યારે કુલ મતદારોના 11.6% છે. બીજા તબક્કાની અંતિમ તારીખ: લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, 1950 ની કલમ 23(3) અનુસાર, બીજા તબક્કાની મતદાર યાદી 9 એપ્રિલ (નામાંકન દાખલ કરવાનો છેલ્લો દિવસ) ના રોજ સ્થિર કરવામાં આવશે.
સુપ્રીમ કોર્ટે 60 લાખ દાવાઓના નિકાલ માટે બંગાળમાં તૈનાત આશરે 700 ન્યાયિક અધિકારીઓની પ્રશંસા કરી, તેમના કાર્યને “ચમત્કાર” ગણાવ્યું. કોર્ટે યાદ અપાવ્યું કે, રાજ્ય સરકાર અને ચૂંટણી પંચ વચ્ચે વિશ્વાસના અભાવને કારણે, તેણે બંધારણની કલમ 142 હેઠળ આ દાવાઓ અને વાંધાઓની તપાસ કરવા માટે ન્યાયિક અધિકારીઓને તૈનાત કરવા માટે તેની અસાધારણ શક્તિઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
