જ્યારે પાકિસ્તાને પશ્ચિમ એશિયાના માળખામાં પોતાને સામેલ કરી લીધું છે અને મધ્યસ્થી તરીકે પોતાને સ્થાન આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, ત્યારે નવીનતમ યુએસ કોંગ્રેસનલ રિસર્ચ સર્વિસ (CRS) રિપોર્ટ વાસ્તવિકતાની રજૂ કરે છે. તે કહે છે કે દાયકાઓથી રાજ્યની આગેવાની હેઠળના લશ્કરી આક્રમણો અને વ્યૂહાત્મક નીતિમાં ફેરફાર છતાં પાકિસ્તાન વિવિધ આતંકવાદી જૂથો માટે અભયારણ્ય રહ્યું છે.
2014 ના રાષ્ટ્રીય કાર્ય યોજનાના તમામ સશસ્ત્ર લશ્કરોને ખતમ કરવાના આદેશ છતાં, 15 મુખ્ય જૂથો પાંચ વ્યાપક શ્રેણીઓમાં કાર્યરત રહે છે – વૈશ્વિક સ્તરે, અફઘાનિસ્તાન-લક્ષી, ભારત- અને કાશ્મીર-લક્ષી, સ્થાનિક સ્તરે લક્ષી અને સાંપ્રદાયિક, રિપોર્ટમાં નોંધાયું છે.
આ 15 જૂથોમાંથી બારને યુએસ કાયદા હેઠળ વિદેશી આતંકવાદી સંગઠનો (FTO) તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં મોટાભાગના ઉગ્રવાદી વિચારધારા દ્વારા પ્રેરિત છે. આ અહેવાલ આ નેટવર્ક્સને ખતમ કરવામાં મૂળભૂત નિષ્ફળતા પર ભાર મૂકે છે, નોંધ્યું છે કે યુએસ- અને યુએન-નિયુક્ત આતંકવાદી સંગઠનો બંને પાકિસ્તાની ધરતી પર ખુલ્લેઆમ કાર્યરત રહે છે. ખાસ કરીને ભારત-કેન્દ્રિત જૂથો જેમ કે હિઝબુલ મુજાહિદ્દીન અને જૈશ-એ-મુહમ્મદ પર ભાર મૂકવામાં આવે છે, જે અનુક્રમે 1,500 અને 500 સશસ્ત્ર સમર્થકોના સક્રિય કેડર જાળવી રાખે છે.
પ્રાદેશિક મોરચે, પાકિસ્તાન લશ્કર-એ-તૈયબા (2008ના મુંબઈ હુમલા માટે જવાબદાર), જૈશ અને હિઝબુલ જેવા ભારત-કેન્દ્રિત જૂથો માટે આધાર રહ્યું છે, જે કાશ્મીરના જોડાણની ઇચ્છા રાખે છે. જ્યારે ઇસ્લામાબાદ ભારત પર બલુચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં આતંકવાદીઓને સમર્થન આપવાનો આરોપ મૂકે છે – ભારત આ આરોપોને નકારે છે – યુએસ અધિકારીઓએ તેનાથી વિપરીત અફઘાનિસ્તાનના ગૃહમંત્રી સિરાજુદ્દીન હક્કાનીના નેતૃત્વ હેઠળના હક્કાની નેટવર્કને પાકિસ્તાનની પોતાની ગુપ્તચર સેવાઓ સાથે જોડ્યું છે. 2022 માં FATF “ગ્રે લિસ્ટ” માંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હોવા છતાં, પાકિસ્તાનને ધાર્મિક સ્વતંત્રતા માટે “ખાસ ચિંતાનો દેશ” તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યું છે, કારણ કે કેટલાક મદરેસાઓ સિદ્ધાંતો શીખવવાનું ચાલુ રાખે છે જે ઉગ્રવાદી વિચારધારાને વધુ સ્વીકારવા તરફ દોરી શકે છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, સુષુપ્ત શિયા વિરોધી સિપાહ-એ-સહાબાથી લઈને સક્રિય લશ્કર-એ-ઝાંગવી અને ભારતીય ઉપખંડમાં અલ કાયદા સુધી, આ સંગઠનોની વિશાળ વિવિધતા એક બહુ-સ્તરીય સુરક્ષા પડકાર દર્શાવે છે જેને હવાઈ હુમલા કે રાજદ્વારી દાવપેચ પણ ઉકેલી શક્યા નથી.
