શેરડી રસમાંથી ગોળ અને ખાંડ બંને બનાવવામાં આવે છે. પરંતુ તમે જાણો છો કે ખાંડ બનતી વખતે આયર્ન, પોટેશિયમ, ગંધક, ફોસ્ફોરસ અને કેલ્શિયમ જેવા તત્ત્વો નષ્ટ થઈ જાય છે, જ્યારે ગોળમાં આ બધાં તત્ત્વો પૂરતી માત્રામાં હાજર રહે છે. ગોળ વિટામિન અ અને વિટામિન ઇનો સારો સ્ત્રોત છે. ગોળના અનેક એવા ફાયદા છે કે જે જાણીને તમને પણ દરરોજ ગોળ ખાવાની ઈચ્છા થશે.
આજના સમયમાં ઘણા ગોળ બનાવનાર લોકો પણ તેની શુદ્ધતાનું ધ્યાન રાખતા નથી, છતાંય ગોળ સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત લાભદાયી છે. ઉખળ સ્વાદિષ્ટ તો છે જ, પણ આરોગ્યપ્રદ પણ છે. ગોળનું નિયમિત થોડી માત્રામાં સેવન કરવાથી અનેક રોગોથી બચી શકાય છે. આયુર્વેદ મુજબ ગોળ સરળતાથી પચી જાય છે, રક્ત વધારનાર અને ભૂખ વધારનાર છે. ક્યારેક ઘરમાં ગોળના ભાત કે દલિયા બનાવીને ખાઓ.
ચાલો હવે જાણીએ ગોળના મહત્ત્વના ફાયદા
– બાળકો માટે ફાયદાકારક છે ગોળ
ગોળમાં કેલ્શિયમની યોગ્ય માત્રા હોવાથી તે બાળકોની હાડકાંની નબળાઈ દૂર કરે છે. દાંત બદલાવાની વેળાએ આવતી નબળાઈ પણ ઘટાડે છે. વધતા બાળકોને ગોળ આપવો આરોગ્ય માટે ફાયદાકારક છે.
– વૃદ્ધાવસ્થા અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે
ગોળમાં રહેલા વિટામિન ઇ માનસિક તાણ દૂર કરે છે. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં કહેવાયું છે કે ગોળ, દહીં અને માખણ ખાવાથી વૃદ્ધાવસ્થા વહેલી નથી આવતી. તેથી ગોળ જરૂૂર ખાવો.
– હૃદય માટે લાભદાયી
ગોળમાં રહેલું પોટેશિયમ હૃદય સંબંધિત રોગો રોકવામાં મદદરૂૂપ છે. હૃદયના દર્દીઓ માટે ખાંડ હાનિકારક છે, જ્યારે ગોળ અત્યંત લાભદાયી છે.
– લોહતત્ત્વની અછત માટે શ્રેષ્ઠ
મહિલાઓમાં આયર્નની અછત સામાન્ય છે, જેના કારણે માસિકની તકલીફો વધે છે. જો તેઓ ગોળ ખાય તો લોહીની અછત અને હિમોગ્લોબિનની સમસ્યા દૂર થાય છે. ગોળમાં આશરે 11 મિલિગ્રામ આયર્ન હોય છે, જે રક્ત વધારવામાં મદદ કરે છે.
– તાત્કાલિક ઊર્જા આપે છે ગોળ
જૂના સમયમાં લોકો કઠોર પરિશ્રમ કરતા હતા ત્યારે કામ શરૂૂ કરતા પહેલાં ગોળ ખાતા હતા. ગોળ તાત્કાલિક એનર્જી આપે છે. ગામોમાં અનેક ઉદાહરણો મળે છે જ્યાં વૃદ્ધોએ ગોળ ખાધા પછી ભારે વસ્તુઓ સરળતાથી ઉઠાવી લીધી હોય.
ગોળના અન્ય વિશેષ ફાયદા
– શિયાળામાં ગોળ, આદુ અને તુલસીના પાનનો કાઢો પીવાથી ઠંડી-જામ થતી નથી.
– જામેલા જુકામમાં ગોળ ગરમ કરી પાપડી બનાવી ખવડાવો.
– 2 ગ્રામ ગોળ અને એટલું જ રાઈ તેલ સાથે ખાવાથી શ્વાસની તકલીફ દૂર થાય છે.
– ગોળ અને કાળા તલના લાડુ ખાવાથી શિયાળામાં અસ્થમા ન થાય.
– ગોળ, સેંધા મીઠું અને કાળો મીઠું ભેળવી ચાટવાથી ખાટી ડકારો બંધ થાય છે.
– શિયાળામાં ગોળની ચા પીવી ખૂબ આરોગ્યવર્ધક છે.
– ભોજન પછી ગોળ ખાવાથી પેટમાં ગેસ થતી નથી.
– ગોળ એ લોકોને ખૂબ ફાયદાકારક છે જેમને એનિમિયા છે, કારણ કે તે આયર્નનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે.
– ગોળ પાચનક્રિયા સુધારે છે, તેથી ખાવા પછી થોડી માત્રામાં ગોળ ખાવો જોઈએ.
– ગોળ પીલિયાના ઉપચારમાં પણ ઉપયોગી છે 5 ગ્રામ સોંઠ અને 10 ગ્રામ ગોળ સાથે લેવાથી લાભ થાય છે.
– ગોળથી અનેક વાનગીઓ બને છે જેમ કે તલગોળની ચિક્કી, ગોળની ખીર, ગોળનો પરાઠો વગેરે.
– ગોળમાં રહેલું પોટેશિયમ બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત રાખે છે.
– કબજિયાત માટે રાત્રે ભોજન બાદ ગોળ ખાવાથી રાહત મળે છે.
– જૂનો ગોળ વધુ ગુણકારી હોય છે, પરંતુ નવો ગોળ થોડો સમય ધુપમાં રાખવાથી તે પણ સમાન ગુણ ધરાવે છે.
– સવારે ખાલી પેટે થોડો ગોળ ચૂસવાથી ગેસની તકલીફ દૂર થાય છે.
– ગોળવાળા ભાત ખાવાથી ગળો અને અવાજ ખુલ્લો થઈ જાય છે.
– ગોળનો હલવો ખાવાથી સ્મરણશક્તિ વધે છે.
– બાજરીની ખીચડીમાં ગોળ નાખીને ખાવાથી આંખની તેજ વધે છે.
– ખાટી ડકારો આવતાં ગોળ અને કાળો મીઠું ભેળવી ચાટો.
– છાલાવાળી મૂંગની દાળમાં ગોળ નાખીને ખાવું આરોગ્ય માટે ઉત્તમ છે.
– ખાલી પેટે ગોળને ગરમ પાણીમાં ઘોળીને પીવાથી શરીરની અંદરની ગંદકી દૂર થાય છે.
– ગોળ માત્ર મીઠાસ આપતું ખાદ્ય નથી, પરંતુ પ્રકૃતિનો ઔષધિય ઉપહાર છે.
દરરોજ થોડી માત્રામાં ગોળનો સમાવેશ કરો અને સ્વસ્થ, ઊર્જાવાન અને આનંદમય જીવન જીવો.
