ગોલ્ડ લોન નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ્સ (NPAs) – અથવા બેંકો અને નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (NBFCs) ની લોન લેનારાઓ દ્વારા ડિફોલ્ટ થયેલી લોન – જૂન 2024 સુધીમાં 30 ટકા વધીને રૂૂ. 6,696 કરોડ થઈ હતી, જે માત્ર ત્રણ મહિના પહેલા રૂૂ. 5,149 કરોડ હતી. 2022-23માં ગોલ્ડ લોન ગ્રોથ પાછલા નાણાકીય વર્ષની સરખામણીમાં માત્ર 14.6 ટકા હતો.
માહિતીના અધિકાર (આરટીઆઈ) વિનંતીના જવાબમાં, આરબીઆઈએ જણાવ્યું હતું કે કોમર્શિયલ બેંકોએ માર્ચ 2024માં 1,513 કરોડ રૂૂપિયાથી જૂન 2024 સુધીમાં ગોલ્ડ લોન એનપીએમાં તીવ્ર 62 ટકાનો વધારો નોંધાવ્યો છે. એનબીએફસીના કિસ્સામાં જૂન 2024માં રૂૂ. 4,251 કરોડથી 24% નાનો વધારો થયો છે. ગોલ્ડ લોન ડિફોલ્ટ્સમાં વધારો એ વધતી જતી દેવાને આભારી છે કારણ કે ધીમી અર્થવ્યવસ્થાએ આવકના સ્તરને અસર કરી છે, જેનાથી ઋણ લેનારાઓ માટે ચૂકવણી કરવી મુશ્કેલ બને છે.
ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ સાત મહિનામાં, બેન્કોએ ગોલ્ડ લોનમાં તીવ્ર 50.4 ટકાનો વધારો નોંધાવ્યો છે, જે સોનાના ભાવમાં સતત તેજી અને રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા ફ્લેગ કરાયેલ લોન સેગમેન્ટમાં કેટલીક ખામીઓને કારણે છે.
જ્યારે સોનાના ભાવમાં વધારો થયો, ત્યારે લોકોએ ઘરના ખર્ચ, શાળા અને શિક્ષણની ફી અને હોસ્પિટલના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે તેમનું સોનું ગીરવે મૂક્યું. તેઓ લોનમાં ડિફોલ્ટ થયા કારણ કે તેઓને જાણવા મળ્યું કે લોનની રકમ ખરીદ કિંમત કરતાં વધુ છે અને તેઓ એ હકીકતથી અજાણ હતા કે ડિફોલ્ટ પછી તેમનો ક્રેડિટ સ્કોર નીચે આવશે.
ગ્રાહકો ઊંચા ભાવનો લાભ લેવા માટે સોનું ગીરવે મૂકવા દોડી જાય છે, તેથી ઓક્ટોબર 2024 સુધીમાં બેન્કોની ગોલ્ડ લોન બાકી વધીને રૂૂ. 1,54,282 કરોડ થઈ ગઈ છે, જે માર્ચ 2024માં રૂૂ. 1,02,562 કરોડ હતી. બેન્કો અને ગઇઋઈતની ગોલ્ડ લોન બુક કુલ મળીને રૂૂ. 3 લાખ કરોડનો આંકડો વટાવી ગયો હોવાનો અંદાજ છે.
બેંકોની એનપીએ ઘટી માત્ર 2.79%
ગોલ્ડ લોન એનપીએમાં વધારો એવા સમયે થયો છે જ્યારે બેંકો માર્ચ 2022માં એકંદર ગ્રોસ એનપીએને રૂૂ. 6.97 લાખ કરોડ (એડવાન્સના 5.89 ટકા)થી ઘટીને માર્ચ 2024 સુધીમાં રૂૂ. 4.56 લાખ કરોડ (2.79 ટકા) સુધી લાવવામાં સફળ રહી હતી. આરબીઆઈએ ગોલ્ડ લોન સેક્ટરમાં અનિયમિત પ્રથાઓની નોંધ લીધી છે અને ધિરાણકર્તાઓને તેમની નીતિઓ અને પ્રથાઓની સમીક્ષા કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે. કેન્દ્રીય બેંકે લોન-ટુ-વેલ્યુ રેશિયો પર દેખરેખ રાખવાની નબળાઈઓ, જોખમના વજનના ખોટા ઉપયોગ અને સોનાના આભૂષણો અને જ્વેલરીની હરાજી દરમિયાન પારદર્શિતાના અભાવની પણ ઓળખ કરી છે. મુથુટ ફિનકોર્પના સીઈઓ શાજી વર્ગીસના જણાવ્યા અનુસાર, વ્યક્તિગત લોનથી વિપરીત શૂન્ય પ્રીપેમેન્ટ ચાર્જ, દૈનિક ચુકવણી અને માત્ર બાકી રકમ પર વ્યાજ, પુન:ચુકવણીમાં સુગમતા, બુલેટ સહિત તેની પોતાની મજબૂત લાક્ષણિકતાઓને કારણે ગોલ્ડ લોન છેલ્લા કેટલાક ક્વાર્ટરથી સતત વધી રહી છે. ચુકવણી વિકલ્પો અને ઘણા વધુ. આજે તે ગ્રાહકોમાં વ્યાપકપણે સ્વીકૃત અને લોકપ્રિય પસંદગી છે, ખાસ કરીને ટૂંકા ગાળાની જરૂૂરિયાતો માટે અને મહત્વપૂર્ણ નાણાકીય સમાવેશ સાધન તરીકે કાર્ય કરે છે.
