વિપક્ષોના સીઇસીના રાજીનામની માગણી સાથે આજે દિલ્હી અને મુંબઇમાં રાજકીય પક્ષો તથા સંગઠનોના કાર્યકરો રસ્તા પર ઉતરી દેખાવો કરી રહ્યા છે ત્યારે, ચૂંટણી પંચે રાજ્યના ચૂંટણી અધિકારીઓને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ ’સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR – મતદાર યાદીની વિશેષ સઘન સુધારણા) બાદ મતદાર યાદીમાંથી બાકી રહી ગયેલા પાત્ર મતદારોને ઓળખવા અને તેમની નોંધણી કરવા માટે વિશેષ અભિયાન શરૂૂ કરે. 29 સપ્ટેમ્બરે લેખીતમાં આ આદેશ અપાયો હતો.
આ કવાયતમાં એવા વિસ્તારોના પ્રથમ વખત મતદાન કરનારા અને યુવા મતદારોનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવશે જ્યાં મતદાર યાદી સુધારણાની પ્રક્રિયા પહેલેથી જ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. પંચની આ સૂચનાઓ રાજ્યના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓ સાથેની વર્ચ્યુઅલ બેઠક બાદ આપવામાં આવી હતી.
આ પગલું વિપક્ષી પક્ષો દ્વારા SIR પ્રક્રિયા અંગેની ટીકા અને પાત્ર મતદારોને મતદાર યાદીમાંથી બાકાત રાખવાના આક્ષેપો વચ્ચે લેવામાં આવ્યું છે. ચૂંટણી પંચે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે મતદાર નોંધણી એ સતત ચાલતી પ્રક્રિયા છે અને પાત્ર નાગરિકોને માત્ર એટલા માટે બાકાત ન રાખવા જોઈએ કે SIR ગણતરી દરમિયાન તેમના નામનો સમાવેશ થયો ન હતો.
વિશેષ અભિયાનના ભાગરૂૂપે, બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ (BLOs) ને વર્તમાન મતદાર યાદીની સરખામણી SIR પહેલાં તૈયાર કરવામાં આવેલી યાદીઓ સાથે કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. આનાથી એવા મતદારોને ઓળખવામાં મદદ મળશે જેમનાં નામ અગાઉની યાદીમાં હતાં પરંતુ અંતિમ યાદીમાંથી ગાયબ હતાં.
અહેવાલ મુજબ દરેક ઇકઘને દર અઠવાડિયે 20 થી 25 મતદારોને આવરી લેવાનું લક્ષ્યાંક સોંપવામાં આવ્યું છે અને આ ચકાસણી પ્રક્રિયા એક મહિનામાં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે. અધિકારીઓ પાત્ર યુવા મતદારો અને સુધારેલી યાદીમાંથી બાકાત રહી ગયેલા લોકોના વાસ્તવિક કિસ્સાઓ માટે ’ફોર્મ 6’ ની અરજીઓ પણ એકત્રિત કરશે. ત્યારબાદ આ યાદીઓ માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પક્ષોના બૂથ લેવલ એજન્ટ્સ (ઇકઅત) સાથે શેર કરવામાં આવશે; પંચના મતે આ પગલું પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા જાળવવામાં મદદરૂૂપ થશે. SIR મતદાર યાદી સુધારણા અંગે વિપક્ષની ચિંતા ચૂંટણી સત્તામંડળ અને રાજ્યના ચૂંટણી અધિકારીઓ દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા દર્શાવે છે કે SIR પ્રક્રિયા બાદ નવ રાજ્યો અને ત્રણ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં સંયુક્ત મતદાર યાદીમાં 10.2%નો ઘટાડો થયો છે. યાદીમાંથી 60 લાખથી વધુ મૃત મતદારોના નામ પણ દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.
