મહા કુંભ દરમિયાન પ્રયાગરાજ ખાતે મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ એકઠા થયા હતા. ઘણા વિભાગો અને એજન્સીઓએ પોતપોતાની ભૂમિકા ભજવી હતી, પરંતુ તેમાં રેલવેની ભૂમિકા નિ:શંકપણે અગ્રેસર છે. ભારતીય રેલ્વેએ દેશભરના યાત્રાળુઓ અને શ્રદ્ધાળુઓને પ્રયાગરાજની પવિત્ર ભૂમિ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરી, અને રેલ કામગીરીના સંદર્ભમાં એક અનોખો રેકોર્ડ પણ બનાવ્યો. દોઢ મહિનાના આ કાર્યક્રમ દરમિયાન અંદાજે 15 કરોડ શ્રદ્ધાળુઓએ ટ્રેન મુસાફરીનો લાભ લીધો હતો. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, મહા કુંભના લગભગ એક ચતુર્થાંશ યાત્રાળુઓ પ્રયાગરાજ અથવા નજીકના મોટા શહેરોમાં પહોંચવા માટે રેલ પરિવહન દ્વારા ગયા હતા.
પશ્ચિમ રેલ્વેના મુખ્ય જનસંપર્ક અધિકારી વિનીત અભિષેક દ્વારા જારી કરાયેલ એક અખબારી યાદી અનુસાર, પશ્ચિમ રેલ્વે દ્વારા ચલાવવામાં આવતી વિશેષ ટ્રેનોએ શ્રદ્ધાળુઓની અવરજવરને સરળ બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. પશ્ચિમ રેલ્વેએ એના વિવિધ સ્ટેશનો પરથી સ્પેશિયલ ટ્રેનોની 125 ટ્રીપ્સ ચલાવી છે.
મુંબઈ સેન્ટ્રલ, વાપી, વલસાડ, ઉધના, વડોદરા, વિશ્વામિત્રી, અમદાવાદ, સાબરમતી, ભાવનગર, રાજકોટ, ઈન્દોર વગેરે મહાકુંભમાં ભાગ લેવા આગળ વધી રહેલા યાત્રિકોના આ વિશાળ ધસારાને પહોંચી વળવા. કુંભ સ્પેશિયલ ટ્રેનોની 26 ટ્રિપ મુંબઈ સેન્ટ્રલ ડિવિઝનમાંથી, 24 ટ્રિપ અમદાવાદ ડિવિઝનમાંથી, જ્યારે 8 ટ્રિપ ભાવનગર ડિવિઝનમાંથી, 4 ટ્રિપ રાજકોટ ડિવિઝનમાંથી, 2 ટ્રિપ વડોદરા ડિવિઝનમાંથી અને 6 ટ્રિપ રતલામ ડિવિઝનમાંથી ચલાવવામાં આવી હતી. આ સ્પેશિયલ ટ્રેનો પ્રયાગરાજ તેમજ અન્ય નજીકના રેલ્વે સ્ટેશનો માટે ચલાવવામાં આવી હતી અને એવો અંદાજ છે કે લગભગ 1.70 લાખ યાત્રાળુઓએ આ કુંભ વિશેષ ટ્રેનો દ્વારા મુસાફરી કરી હતી.
વિનીતે માહિતી આપી હતી કે ભારતીય રેલ્વેએ પ્રયાગરાજ ખાતે મહાકુંભને દિવ્ય અને ભવ્ય બનાવવામાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી હતી. મહા કુંભમાં ભેગા થયેલા યાત્રાળુઓ અને ભક્તોની યાત્રાને સુખદ અને આધ્યાત્મિક અનુભવ બનાવવા માટે તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા. રેલ્વેએ મહાકુંભની શરૂૂઆત પહેલા જ તેમના એક્શન પ્લાનને નક્કર આકાર આપવાનું શરૂૂ કરી દીધું હતું. મુસાફરીની વધેલી માંગને પહોંચી વળવા માટે, ખાસ કરીને ચોક્કસ પ્રસંગોએ દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી યાત્રાળુઓની અંદાજિત સંખ્યા અનુસાર ટ્રેનો ચલાવવાની યોજના બનાવવામાં આવી હતી.
ભારે માંગને ધ્યાનમાં રાખીને, રેલવેએ આ માટે વિશેષ પગલાં અપનાવ્યા અને વધારાની વધારાની ટ્રેનો દોડાવવામાં આવી. વરિષ્ઠ રેલ્વે અધિકારીઓ વોર રૂૂમમાંથી ચોવીસ કલાક ચાલુ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા હતા, જ્યાં તમામ રેલ્વે સ્ટેશનોના સીસીટીવી કેમેરા ફૂટેજ પ્રાપ્ત થઈ રહ્યા હતા. તદનુસાર, યોજનાઓ દોરવામાં આવી હતી અને પરિસ્થિતિને સંચાલિત કરવા તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. તેમજ કોઇપણ એક રૂૂટ પર, કોઇ ચોક્કસ ટ્રેન કે સ્ટેશન પર દબાણ હટાવવા માટે ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. યાત્રાળુઓની સંખ્યા અને માંગ પ્રમાણે એક પછી એક વિશેષ ટ્રેનો દોડાવવામાં આવી હતી.
ભારતીય રેલ્વેએ મહા કુંભ 2025માં ભાગ લેનાર યાત્રિકોને શ્રેષ્ઠ સેવાઓ પૂરી પાડી હતી. ભક્તોની મહા કુંભમાં અને ત્યાંથી સલામત અને આરામદાયક મુસાફરી થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે રેલવે પ્રશાસને અથાક મહેનત કરી હતી.
