અમદાવાદ સ્થિત આવકવેરા અપીલ ટ્રિબ્યુનલ મંગળવારે સેંકડો ચેરિટેબલ અને ધાર્મિક ટ્રસ્ટો અને કલમ-8 કંપનીઓ દ્વારા તેમની પુન: નોંધણી અરજીઓ નકારવામાં આવ્યા બાદ દાખલ કરવામાં આવેલી અપીલોની બલ્ક સુનાવણી હાથ ધરશે. ફાઇનાન્સ એક્ટ, 2021 દ્વારા લાવવામાં આવેલા સુધારા હેઠળ, ટ્રસ્ટોએ કલમ 12A/12AB અને 80G હેઠળ નવી મંજૂરી મેળવવી આવશ્યક છે, ભલે તેઓ અગાઉ નોંધાયેલા હોય. આ પહેલાં, આજીવન નોંધણી મંજૂર કરવામાં આવતી હતી. હવે, નોંધણીઓ સમય-બંધ છે – સામાન્ય રીતે પાંચ વર્ષ માટે માન્ય, 5 કરોડ રૂૂપિયાથી ઓછી વાર્ષિક આવક ધરાવતા ટ્રસ્ટો માટે 10 વર્ષની માન્યતા સાથે.
ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ એસોસિએશન, અમદાવાદના સચિવ ઈઅ સુલભ પાદશાહે જણાવ્યું હતું કે આ વર્ષે વિભાગ દ્વારા હજારો નોંધણી નવીકરણ અરજીઓ બિન-પાલન, દસ્તાવેજીકરણ ખામીઓ અને ચૂકી ગયેલા ઓનલાઇન પ્રતિભાવોને કારણે નકારી કાઢવામાં આવી છે. ટ્રસ્ટ-સંબંધિત આવકવેરા બાબતોના નિષ્ણાત સીએ નૌતમ વકીલે જણાવ્યું હતું કે ઘણા ટ્રસ્ટોએ એપ્રિલથી 30 સપ્ટેમ્બર, 2025 દરમિયાન નવીકરણ વિન્ડોમાં અરજી કરી હતી. 2021ના સુધારા પછી, શરૂૂઆતમાં ફક્ત હાલના નોંધણી પ્રમાણપત્રોના આધારે નોંધણીઓનું નવીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. હવે વર્તમાન ચક્રમાં, ચકાસણી વધુ કડક છે, અધિકારીઓ પ્રવૃત્તિઓ, ઑબ્જેક્ટ ક્લોઝ, નાણાકીય નિવેદનો અને સહાયક દસ્તાવેજો પર વિગતવાર સ્પષ્ટતા માંગે છે.
જ્યારે જવાબો મોડા, અપૂર્ણ અથવા જણાવેલ ઑબ્જેક્ટ્સ સાથે અસંગત હોય ત્યારે અરજીઓ નકારી કાઢવામાં આવી રહી છે, રાણીપમાં શિક્ષણ ક્ષેત્રે કાર્યરત એક NGOના ટ્રસ્ટીએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે સમાપ્તિ તારીખના છ મહિના પહેલા અરજી કરવા છતાં તેમની નોંધણી નવીકરણ અરજી નામંજૂર કરવામાં આવી હતી. નોંધણી સમાપ્તિ તારીખના એક મહિના પહેલા, અમને એક નોટિસ મળી હતી જેમાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષના વાર્ષિક અહેવાલો, થયેલા ખર્ચ અને અમારી ચેરિટેબલ પ્રવૃત્તિઓને ટેકો આપતા ચિત્રો અને કાગળો સહિત તમામ દસ્તાવેજો 10 દિવસમાં સબમિટ કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. અમે વધારાના 15 દિવસનો સમય માંગ્યો હતો પરંતુ કોઈ જવાબ મેળવવા માટે અમારી વિનંતી દાખલ કરવામાં આવી હતી. તેના બદલે, અમારી અરજી નામંજૂર કરવામાં આવી હતી. અમે ફરીથી નોંધણી માટે અરજી કરી છે. નોંધણી નવીકરણ વિના, અમે દાન સ્વીકારી શકતા નથી અને અમારા કાર્યોના સસ્પેન્શન તરફ નજર રાખી શકતા નથી.
ગુજરાતમાં અંદાજે 3.5 લાખ ટ્રસ્ટ છે અને લગભગ 20,000 ટ્રસ્ટ પુન: નોંધણીની સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે, એમ નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું. ITATની બલ્ક સુનાવણીઓ પ્રક્રિયાગત ભૂલો, એકપક્ષીય આદેશો અને નવીકરણ વિવાદોમાં સાંભળવાના અધિકારને કેવી રીતે સંબોધે છે તેના પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે.
