ઈરાન પર અમેરિકા-ઈઝરાયલના હુમલાઓને કારણે બગડતી પરિસ્થિતિ વચ્ચે, રશિયાએ એક મોટું નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના અસ્તિત્વ પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા, રશિયાએ સુરક્ષા કટોકટી પર ચર્ચા કરવા માટે ઙ-5 દેશોની બેઠક બોલાવવાના પુતિનના અગાઉના પ્રસ્તાવને ફરીથી રજૂ કર્યો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયલ દ્વારા ઈરાન પરના હુમલાઓએ વિશ્વભરમાં ચિંતા વધારી છે. દરમિયાન, રશિયાએ એક મજબૂત અને શક્તિશાળી નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. રશિયા કહે છે કે આપણે જે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો વિશે વાત કરીએ છીએ તે હવે લગભગ સમાપ્ત થઈ ગયો છે. આ બગડતી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, રશિયાએ હવે રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનના સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના પાંચ કાયમી સભ્યો(P-5) ની બેઠક બોલાવવાના અગાઉના પ્રસ્તાવને ફરીથી રજૂ કર્યો છે.
રશિયાના રાજ્ય ટીવી, રશિયા સાથેની મુલાકાતમાં, ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું. તેમણે કહ્યું કે, આજે આપણે તે બધું ગુમાવી દીધું છે જેને પહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો કહેવામાં આવતો હતો. પેસ્કોવે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે, જ્યારે કાયદો જ અસ્તિત્વમાં નથી ત્યારે કોઈને પણ તેના નિયમો અને સિદ્ધાંતોનું પાલન કરવાનું કેવી રીતે કહી શકાય.
પેસ્કોવે ભાર મૂક્યો કે, આજે વિશ્વમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ સ્પષ્ટ રીતે સમજાવી શકતું નથી કે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો ખરેખર શું છે. તેથી, કોઈને પણ તેનું પાલન કરવાનું કહેવું અર્થહીન છે. તેમણે કહ્યું કે covid-19 રોગચાળા પહેલા, પુતિને પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે વિશ્વની પાંચ મુખ્ય શક્તિઓ (રશિયા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ચીન, ફ્રાન્સ અને યુનાઇટેડ કિંગડમ) વૈશ્વિક સુરક્ષા અને સ્થિરતા અંગે ચર્ચા કરવા માટે મળે. વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતાં, આ પ્રસ્તાવ પર ફરીથી વિચાર કરવો મહત્વપૂર્ણ છે.
ઈરાન પરના હુમલાઓનો ઉલ્લેખ કરતા, પેસ્કોવે ચેતવણી આપી હતી કે પ્રદેશની પરિસ્થિતિ હવે મોટાભાગે નિયંત્રણ બહાર છે. વધતા જતા પ્રાદેશિક સંઘર્ષો અને વણઉકેલાયેલા મુદ્દાઓની સંયુક્ત અસર ફક્ત યુદ્ધ સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં. સમગ્ર વિશ્વને નોંધપાત્ર આર્થિક અને રાજકીય પરિણામો ભોગવવા પડી શકે છે.
રશિયન વિદેશ પ્રધાન સેરગેઈ લવરોવે પણ આ મુદ્દા પર વાત કરી. તેમણે સીધા અમેરિકા પર નિશાન સાધ્યું. લવરોવે કહ્યું કે, અમેરિકાએ તેની યોજનાઓ સ્પષ્ટ કરવી જોઈએ જે આવી પરિસ્થિતિનું નિર્માણ કરી રહી છે. તેમણે માંગ કરી કે અમેરિકા સમજાવે કે, આ યોજનાઓ સ્થાપિત આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો અને ધોરણો સાથે કેવી રીતે સુસંગત છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે હવે સમય આવી ગયો છે કે આપણે કેવા પ્રકારની દુનિયામાં જીવી રહ્યા છીએ તે વ્યાખ્યાયિત કરવું પડશે.
P-5 દેશો એટલે શું
પી-એટલે પરમેન્ટ.યુનાઈટેડ નેશન્સ સિકયોરિટી કાઉન્સિલ (UNSC)ના સર્વ સભ્યદેશોમાં માત્ર પાંચ દેશો પાસે વિટો પાવર છે. આ દેશોમાં ચીન, ફ્રાન્સ, રશિયા, યુનાઈટેડ કિંગડમ અને અમેરિકાનો સમાવેશ થાય છે. 1945માં બીજા વિશ્ર્વયુધ્ધમાં નિર્ણાયક ભુમિકા અદા કરવાને કારણે આ પાંચ દેશોને વિશેષ સત્તા મળેલી છે. આ દેશો ને ‘બિગ બ્રધર્સ’ અને પરમાણુ રાષ્ટ્રો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. હાલ ભારત અને જર્મની આ ટોચની સિન્ડિકેટમાં પ્રવેશવાની મથામણમાં છે.
