સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને કોવિડ-19 રસીકરણ પછી થતી ગંભીર આડઅસરો માટે ’નો-ફોલ્ટ’ વળતર નીતિ ઘડવાનો આદેશ આપ્યો છે. જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની બેન્ચે આ આદેશ આપતાં કહ્યું કે, આ નીતિની રચના યુનિયન ઓફ ઈન્ડિયા અથવા અન્ય કોઈ અધિકારીની જવાબદારી અથવા ભૂલની કબૂલાત તરીકે ગણાશે નહીં.
કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, રસીકરણ પછીની આડઅસરોનું વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન કરવા માટે અલગ કોર્ટ-નિમણૂક કરેલા નિષ્ણાત પંચની જરૂૂર નથી, કારણ કે હાલની Adverse Events Following Immunisation (AEFI) મોનિટરિંગ વ્યવસ્થા પૂરતી અસરકારક છે. જસ્ટિસ વિક્રમ નાથે કહ્યું, “હાલની વ્યવસ્થાને જોતાં અલગ નિષ્ણાત પંચની જરૂૂર નથી.”
આ આદેશ કોવિડ રસી (મુખ્યત્વે કોવિશિલ્ડ) પછી થયેલી આડઅસરો અને મૃત્યુના આરોપો સાથે જોડાયેલી અરજીઓ પર આવ્યો છે. એક અરજીમાં બે મહિલાઓના 2021માં પ્રથમ ડોઝ લીધા પછી ગંભીર આડઅસરો અને મૃત્યુનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું કે આ નીતિ ગંભીર આડઅસરો માટે વળતર આપશે, પરંતુ તેનાથી અરજદારને કાયદા હેઠળ અન્ય ઉપાયો મેળવવાનો અધિકાર અટકાશે નહીં.
કેન્દ્ર સરકારે આગળ જણાવ્યું હતું કે કોવિડ રસીકરણ પછીની આડઅસરો માટે અલગ વળતર યોજના નથી, અને તેને ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ હેઠળ આવરી લેવામાં આવતી નથી. આ આદેશથી હવે સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય દ્વારા નીતિ ઘડવાની પ્રક્રિયા શરૂૂ થશે.
આ નિર્ણય કોવિડ રસીકરણ અભિયાન દરમિયાન થયેલી દુર્લભ આડઅસરોના પીડિતો માટે મહત્વનો છે અને તે વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચામાં રહેલા વેક્સિન ઈન્જરી કમ્પેન્સેશન મિકેનિઝમ સાથે સંકળાયેલો છે.
