સુપ્રીમ કોર્ટે કોર્ટ કાર્યવાહીમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI ) દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલા ખોટા અને બનાવટી ચુકાદાઓના ઉપયોગ અંગે તીવ્ર નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. કોર્ટે ભાર મૂક્યો હતો કે અદાલતોએ યોગ્ય ચકાસણી વિના આવા કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલા ચુકાદાઓ રજૂ કરવા અથવા ટાંકવા પ્રત્યે ’શૂન્ય-સહિષ્ણુતા’ નીતિ અપનાવવી જોઈએ. વધુમાં, કોર્ટે બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયા (BCI) ને આ મુદ્દાને સંબોધિત કરવા માટે નવી માર્ગદર્શિકા ઘડવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
અહેવાલ મુજબ, ન્યાયાધીશ પીએસ નરસિંહા અને ન્યાયાધીશ આલોક આરાધેની બનેલી બેન્ચે એસેલ ઇન્ફ્રાપ્રોજેક્ટ્સ નાદારી કેસમાં NCLT (નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલ) અને ગઈકઅઝ દ્વારા પસાર કરાયેલા આદેશોને રદ કરતી વખતે આ મહત્વપૂર્ણ અવલોકનો કર્યા હતા. ખાસ કરીને, પૂજા રમેશ સિંહ વિરુદ્ધ ઉંઊં બેંકના કિસ્સામાં, NCLT દ્વારા ચુકાદો આપવા માટે જે કાનૂની પૂર્વધારણાઓ પર આધાર રાખવામાં આવ્યો હતો તે વાસ્તવમાં અસ્તિત્વમાં નહોતા. કોર્ટે શોધી કાઢ્યું કે NCLT દ્વારા ટાંકવામાં આવેલા ચુકાદાઓ સંપૂર્ણપણે ખોટા હતા અને AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરીને બનાવટી બનાવવામાં આવ્યા હતા.
કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો કોઈ વકીલ યોગ્ય ખંત વિના આવા ખોટા ચુકાદાઓ ટાંકે છે, તો તેને ’વ્યાવસાયિક ગેરવર્તણૂક’ ગણવામાં આવશે. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે જો કોઈ ન્યાયાધીશ ચુકાદો આપતી વખતે આવી નકલી અથવા બનાવટી AI -જનરેટેડ સામગ્રી પર આધાર રાખે છે, તો તે ગંભીર ભૂલ છે.
બેન્ચે વધુમાં અવલોકન કર્યું કે આવી બનાવટી AI સામગ્રી પર આધારિત કોઈપણ નિર્ણય કાયદાની નજરમાં માન્ય ચુકાદો નથી. જો નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાના નાના ભાગમાં બનાવટી સામગ્રીનો સમાવેશ થાય છે, તો પણ પરિણામી આદેશને બાજુ પર રાખવો જોઈએ.
