દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંક સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા એટલે કે SBIના ગ્રાહકોની ખાનગી માહિતી લીક થવાની આશંકા સામે આવી છે. ગ્રાહકોના મોબાઇલ નંબરથી લઈને સરનામા સહિતની મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિગત માહિતી ડાર્ક વેબ પર જાહેર થઈ છે. આ મામલે ખુદ SBI દ્વારા જાણકારી આપવામાં આવી છે. બેંકે 21 ઓક્ટોબરના રોજ શેરબજારને સોંપેલા અહેવાલમાં આ અંગે માહિતી આપી હતી. ગ્રાહકોની ખાનગી માહિતી ડાર્ક વેબ પર સામે આવવાની ઘટનાને બેંકે અત્યંત ગંભીરતાથી લીધી છે અને સમગ્ર મામલે તાત્કાલિક તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.
આ સાથે જ બેંક દ્વારા સાઇબર સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવા જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. જોકે, કેટલા ગ્રાહકોની માહિતી અસરગ્રસ્ત થઈ છે અને ડેટા કેવી રીતે બહાર આવ્યો તે અંગે તપાસ બાદ વધુ વિગતો સામે આવી શકે છે.
આ ઘટના ૧૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ પ્રકાશમાં આવી, જ્યારે SBIને CERT-In (ઈન્ડિયન કોમ્પ્યુટર ઈમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ) અને એક ‘થ્રેટ ઈન્ટેલિજન્સ’ (જોખમ અંગેની ગુપ્ત માહિતી પૂરી પાડતી) સેવા પ્રદાતા તરફથી ચેતવણી મળી. આ ચેતવણીમાં સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું હતું કે બેંકના ગ્રાહકોનો ડેટા ડાર્ક વેબ પર લીક થઈ ગયો છે. આ માહિતી મળતા જ બેંકે પ્રાથમિક તપાસ શરૂ કરી, જે દરમિયાન ડાર્ક વેબ પર મળી આવેલા આશરે ૩,૭૫,૦૦૦ રેકોર્ડ્સની ચકાસણી કરવામાં આવી. ઊંડાણપૂર્વકના વિશ્લેષણથી જાણવા મળ્યું કે આ રેકોર્ડ્સમાંથી ૩,૮૯૭ રેકોર્ડ્સમાં ગ્રાહકોની અત્યંત સંવેદનશીલ વ્યક્તિગત ઓળખ માહિતી (Personally Identifiable Information – PII) સામેલ હતી.
લીક થયેલા ડેટામાં ગ્રાહકોના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર, જન્મ તારીખ, નામ, જાતિ, ઈમેલ આઈડી અને રહેઠાણના સરનામાંનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ડેટામાં બેંક શાખાના નામ, કસ્ટમર ઈન્ફોર્મેશન ફાઈલ (CIF) નંબર અને લોન રેકોર્ડ્સ સંબંધિત મેટાડેટા જેવી વિગતો પણ સામેલ છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિની આટલી મોટી માત્રામાં વ્યક્તિગત માહિતી ડાર્ક વેબ પર પહોંચી જાય છે, ત્યારે સાયબર ફ્રોડ (છેતરપિંડી) અથવા ફિશિંગ હુમલાઓનો ભોગ બનવાનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.
ડેટા લીક અંગેની ચેતવણી મળ્યા બાદ, બેંકે કોઈપણ વિલંબ કર્યા વિના તાત્કાલિક અને નિર્ણાયક પગલાં લીધાં છે. SBIએ સાયબર ઘટનાઓને સંભાળવા માટેના તેના તમામ મુખ્ય પ્રોટોકોલ્સ સક્રિય કરી દીધા છે. આ મામલે નિષ્પક્ષ તપાસ કરવા માટે એક સ્વતંત્ર સાયબર સુરક્ષા એજન્સીની નિમણૂક કરવામાં આવી છે, જે CERT-In ના અધિકૃત પેનલનો ભાગ છે. આ વ્યાપક તપાસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડાર્ક વેબ પર સામે આવેલા ડેટાની અધિકૃતતા અને ચોકસાઈ નક્કી કરવાનો છે. વધુમાં, તપાસ ટીમ ડેટા લીક ક્યાંથી થયું (તેનો સ્ત્રોત) તે શોધવા માટે પણ કામ કરી રહી છે. બેંકનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ભવિષ્યમાં તેના ગ્રાહકો માટે કોઈ નોંધપાત્ર જોખમો ઊભા ન થાય.
બેંકિંગ સેવાઓ પર કોઈ અસર નહીં
આ સમાચાર પછી ગ્રાહકોનું તેમના નાણાંની સુરક્ષા અંગે ચિંતિત થવું સ્વાભાવિક છે. એક સત્તાવાર નિવેદનમાં, SBIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ઘટનાની બેંકના મુખ્ય વ્યવસાયિક કામકાજ પર કોઈ પ્રતિકૂળ અસર પડી નથી. બેંકનું નાણાકીય પ્રદર્શન અને વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ હંમેશની જેમ જ ચાલુ છે. ગ્રાહકોએ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી, કારણ કે તમામ બેંકિંગ સેવાઓ કોઈપણ વિક્ષેપ વિના સંપૂર્ણપણે કાર્યરત છે. બેંકે ખાતરી આપી છે કે પરિસ્થિતિ પર સતત અને ઝીણવટભરી નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
