2006માં મુંબઈની લોકલ ટ્રેનોને હચમચાવી નાખનારા શ્રેણીબદ્ધ બોમ્બ વિસ્ફોટો સંબંધિત કેસમાં એક મહત્વપૂર્ણ કાનૂની વિકાસ ઉભરી આવ્યો છે. આતંકવાદ વિરોધી ટુકડી (ATS) દ્વારા 28 વ્યક્તિઓને આરોપી તરીકે નામ આપવામાં આવ્યા અને 13 ની ધરપકડ કરવામાં આવ્યા પછી, બોમ્બે હાઈકોર્ટે જુલાઈ 2025માં આપેલા 667 પાનાના વિગતવાર આદેશમાં તે બધાને નિર્દોષ જાહેર કર્યા. રાજ્ય સરકારે આ ચુકાદા સામે સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો, પરંતુ દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે આરોપીઓની નિર્દોષતા અને ત્યારબાદ તેમની મુક્તિ અંગેના નિર્ણયમાં દખલ કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો.
સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટના ચુકાદા પર માત્ર એટલી હદે રોક લગાવી છે કે તેને અન્ય કેસોમાં ઉદાહરણ તરીકે ટાંકવામાં ન આવે; જોકે, તેણે આરોપીઓની મુક્તિ પર રોક લગાવી નથી.
હાઈકોર્ટ દ્વારા નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા તે પહેલાં, સપ્ટેમ્બર 2015 માં એક ખાસ મકોકા કોર્ટે આરોપીઓને દોષિત ઠેરવ્યા હતા. તે સમયે, કોર્ટે પાંચ આરોપીઓને મૃત્યુદંડ અને સાતને આજીવન કેદની સજા ફટકારી હતી, જ્યારે એકને નિર્દોષ જાહેર કર્યો હતો. ત્યારબાદ, મહારાષ્ટ્ર સરકારે મૃત્યુદંડની સજાને સમર્થન આપવા માટે હાઈકોર્ટમાં અરજી કરી હતી, જ્યારે દોષિતોએ તેમની સજા સામે અપીલ દાખલ કરી હતી.
બોમ્બે હાઈકોર્ટે અઝજ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી સમગ્ર તપાસ અંગે અત્યંત ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા.
કોર્ટે પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે ફરિયાદ પક્ષ આરોપીઓ સામેના આરોપોને શંકાની બહાર સાબિત કરવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગયો છે. હાઈકોર્ટે 11 આરોપીઓ દ્વારા આપવામાં આવેલા લગભગ સમાન કબૂલાતના નિવેદનોની સત્યતા અંગે ઊંડો શંકા વ્યક્ત કરી હતી. કોર્ટે આ નિવેદનો નોંધતા પહેલા કસ્ટડીમાં આરોપીઓને શારીરિક અને માનસિક ત્રાસ આપવામાં આવ્યો હોવાના આરોપો પર ગંભીરતાથી વિચાર કર્યો હતો.
તપાસ એજન્સીને કડક ઠપકો આપતા, હાઈકોર્ટની બેન્ચે અવલોકન કર્યું હતું કે, “આરોપીઓને કઠેડામાં ઉભા કરીને કેસ ઉકેલવાનો ખોટો ચહેરો બનાવવાથી સમાજમાં ન્યાયની ભ્રામક અને ભ્રામક ભાવના ઉભી થાય છે. આવા ભ્રામક ઠરાવથી જાહેર વિશ્વાસ સંપૂર્ણપણે ઓછો થાય છે.”
