ગુરુવારે વાટાઘાટોની વાતો વચ્ચે અમેરિકાએ ઉતાર્યા જંગી જહાજો

અમારા બંદરોને નુકસાન થશે તો અરબસાગર અને ઓમાનની ખાડીમાં કોઈ બંદરો સલામત નહીં રહે : ઈરાનની ખુલ્લી ધમકીથી મિડલ ઈસ્ટમાં શાંતિની આશા ધૂંધળી

મિડલ ઈસ્ટનું યુધ્ધ નવા તબક્કામાં પ્રવેશ્યું છે. વાટાઘાટોનો પ્રથમ રાઉન્ડની નિષ્ફળતા બાદ આગામી ગુરૂવારે અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વાટાઘાટોનો બીજો રાઉન્ડ શરૂ થવાના અણસાર વચ્ચે અમેરિકાએ ઈરાન વિરૂધ્ધ ઓપરેશન બ્લોકેડ શરૂ કરી દીધું છે. હોમુઝની ખાડી અને અરબસાગરમાં અમેરિકી નૌકાદળના 15 થી વધુ વિધ્વસંક જહાજો તૈનાત કરી દીધા છે અને ફાઈટર જેટસ એફ-35બી થકી આકાશમાંથી પણ બાજ નજર રાખવાનું શરૂ કર્યું છે તો સામી બાજુ ઈરાને ધમકી આપી છે કે તેમના તેલ નિકાસ બંદરોને નુકસાન થશે તો અરબસાગરમાં કોઈ પણ દેશનાં બંદરો સુરક્ષીત નહીં રહે.

યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે આ ગુરુવારે વાતચીતનો નવો રાઉન્ડ શરૂૂ થઈ શકે છે.
અમેરિકન અધિકારીઓ પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ આ નવી વાટાઘાટો માટેની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. યુએસ અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યો છે કે આ બેઠક માટે તમામ વ્યવસ્થાઓને અંતિમ સ્વરૂૂપ આપવામાં આવ્યું છે. પ્રદેશમાં શાંતિ પુન:સ્થાપિત કરવાના ઉદ્દેશ્ય અને તાજેતરના તણાવની પૃષ્ઠભૂમિને ધ્યાનમાં રાખીને, આ ચર્ચાઓને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. સમાચાર એજન્સી એસોસિએટેડ પ્રેસ (એપી) ના અહેવાલ મુજબ, ગુરુવારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વાટાઘાટોનો નવો રાઉન્ડ યોજાવાની શક્યતા છે. યુએસ અધિકારીઓ જણાવે છે કે બંને પક્ષો વચ્ચે આ નવી વાટાઘાટો માટેની તૈયારીઓ ચાલુ છે. જોકે બેઠકના ચોક્કસ સ્થળ અને એજન્ડા અંગે વિગતવાર માહિતી હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવી નથી.

અધિકારીઓ જણાવે છે કે આ મહત્વપૂર્ણ વાટાઘાટો બંને દેશો વચ્ચેના રાજદ્વારી મડાગાંઠને તોડવા અને પરસ્પર વિવાદોને ઉકેલવા માટે યોજાઈ રહી છે; ખરેખર, તાજેતરના સમયમાં મધ્ય પૂર્વમાં વધતા લશ્કરી અને રાજદ્વારી તણાવ વચ્ચે આ વાટાઘાટો ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ છે. અમેરિકા બંને દેશો વચ્ચે ઐતિહાસિક રીતે સંઘર્ષના સ્ત્રોત રહેલા મુદ્દાઓ પર વાતચીત દ્વારા સર્વસંમતિ મેળવવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ નવા રાઉન્ડની શરૂૂઆતને એક સકારાત્મક સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે, જેનાથી ભવિષ્યમાં વ્યાપક કરારોની શક્યતાની આશા જાગી છે.

આ સમાચારના ઉદભવથી આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ગતિવિધિઓ વધી ગઈ છે. જો આ વાટાઘાટો ગુરુવારે સફળતાપૂર્વક યોજાઈ જાય, તો તે વૈશ્વિક સ્થિરતા તરફ એક મોટું પગલું હશે. નિષ્ણાતો માને છે કે બંને રાષ્ટ્રો વાટાઘાટોના ટેબલ પર પાછા ફરી રહ્યા છે તે હકીકત રાજદ્વારી માટે વિજય છે. બધાની નજર હવે ગુરુવારે યોજાનારી ચર્ચાઓના પરિણામ પર ટકેલી છે.

બીજી તરફ ઈસ્લામાબાદમાં થયેલી શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ રહ્યા બાદ હવે અમેરિકાએ ઈરાન વિરુદ્ધ ’ઓપરેશન બ્લોકેડ’ શરૂૂ કરી દીધું છે. અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આદેશથી અરબ સાગર અને હોર્મુઝની ખાડીમાં અમેરિકી નૌકાદળના 15થી વધુ વિધ્વંસક જહાજો તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. આ નાકાબંધીમાં અમેરિકાના અત્યાધુનિક સ્ટીલ્થ ફાઈટર જેટ્સ ઋ-35ઇ આકાશમાંથી ઈરાની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખી રહ્યા છે.

અમેરિકન સેન્ટ્રલ કમાન્ડના જણાવ્યા અનુસાર, ઞજજ ત્રિપોલી (કઇંઅ 7) ને ખાસ કરીને હવાઈ હુમલા અને નાકાબંધી માટે અરબ સાગરમાં ઉતારવામાં આવ્યું છે. આ જહાજ પરથી 20થી વધુ ઋ-35ઇ જેટ્સ ઉડાન ભરી શકે છે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ માત્ર ઈરાનના બંદરો સાથે જોડાયેલા જહાજોને જ રોકશે, જ્યારે અન્ય દેશોના જહાજો માટે હોર્મુઝનો રસ્તો ખુલ્લો રહેશે.

ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર ઈરાની નેવીની મજાક ઉડાવતા લખ્યું કે, ઈરાનની નેવીના 158 જહાજો પહેલેથી જ નષ્ટ થઈ ચૂક્યા છે. જો ઈરાનની નાની ફાસ્ટ એટેક બોટ પણ અમારા જહાજોની નજીક આવવાની હિંમત કરશે, તો અમે તેમને ડ્રગ માફિયાઓની જેમ જડમૂળથી ખતમ કરી દઈશું. ટ્રમ્પના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ છે કે અમેરિકા હવે આરપારના મૂડમાં છે. સામેપક્ષે ઈરાનની સેનાએ ધમકી આપી છે કે જો તેમના તેલ નિકાસ કે બંદરોને નુકસાન થશે, તો તેઓ અરબ સાગર અને ઓમાનની ખાડીમાં કોઈપણ દેશના બંદરોને સુરક્ષિત રહેવા દેશે નહીં.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી દૂર રહો, ચીનની અમેરિકાને ચીમકી
વરિષ્ઠ ચીની અધિકારીએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નાકાબંધી લાદવા અને ઇરાન સાથે ચીનના દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં દખલ કરવા સામે ચેતવણી આપી છે. સંરક્ષણ પ્રધાન એડમિરલ ડોંગ જુનની ચેતવણી ભારતીય સમય મુજબ સાંજે 7:30 વાગ્યે આવી હતી – બરાબર તે જ ક્ષણે જ્યારે યુએસ નૌકાદળ નાકાબંધી અમલમાં આવી હતી. એડમિરલ ડોંગ જુને જણાવ્યું હતું કે, “અમારી ઇરાન સાથે વેપાર અને ઉર્જા કરાર છે. અમે અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે અન્ય લોકો અમારી બાબતોમાં દખલ ન કરે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ચીન માટે ખુલ્લો રહેશે.”આ જળમાર્ગ બેઇજિંગ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે તેની તેલ આયાતનો લગભગ 40 ટકા અને તેની કગૠ જરૂૂરિયાતોનો લગભગ 30 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. પરિણામે, ચીન અખાતમાં આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે યુદ્ધવિરામ માટે દબાણ કરી રહ્યું છે.કેટલાક નિષ્ણાતોના મતે, ટ્રમ્પના નૌકાદળના નાકાબંધીનું લક્ષ્ય ચીની યુઆન હોઈ શકે છે, જેનો ઉપયોગ કેટલાક જહાજો આ મુખ્ય ગલ્ફ જળમાર્ગમાંથી પસાર થવા માટે કરે છે. આ પ્રથાને દાયકાઓ જૂની પેટ્રોડોલર સિસ્ટમ માટે પડકાર અને યુએસ પ્રતિબંધોને ટાળવા માટેની પદ્ધતિ બંને તરીકે જોવામાં આવે છે.