ભારત-અમેરિકન વેપાર કરારથી કાશ્મીર ખીણના ફળ ઉત્પાદકોમાં ચિંતા વધી છે. તેમને ડર છે કે જો અમેરિકન સફરજન ભારતીય બજારમાં સરળતાથી પ્રવેશ મેળવે છે, તો તેનાથી સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર નુકસાન થઈ શકે છે. કાશ્મીરની સફરજન અર્થવ્યવસ્થા, જે 10,000 કરોડ રૂૂપિયાથી વધુની છે, સંકટનો સામનો કરી રહી છે.
ખીણના સૌથી મોટા ફળ બજાર, સોપોર ફ્રૂટ માર્કેટના પ્રમુખ ફયાઝ અહેમદ મલિક કહે છે, “આ (ભારત-અમેરિકન કરાર) અમારા માટે વિનાશક સાબિત થશે. અમે અમેરિકન ઉત્પાદકો સાથે સ્પર્ધા કરી શકતા નથી. તેમને ખેતીના દરેક તબક્કે સરકારી ટેકો મળે છે. તેમને મોટી સબસિડી અને રોકડ ટ્રાન્સફર મળે છે, જ્યારે અમને પાક વીમો પણ મળતો નથી.”
મલિક કહે છે કે તેમને આશંકા હતી. આની ખીણના અર્થતંત્ર પર મોટી અસર પડશે. તેઓ કહે છે, “જ્યારે આપણે આપણા સફરજન બાંગ્લાદેશમાં નિકાસ કરીએ છીએ, ત્યારે અમારે 100 ટકાથી વધુ કર ચૂકવવો પડે છે. સરકાર અમેરિકન સફરજન પર કર કેવી રીતે ઘટાડી શકે?” આ સ્થાનિક ઉદ્યોગ અને અર્થતંત્રને નષ્ટ કરશે.
સફરજન ઉદ્યોગ જમ્મુ અને કાશ્મીર, ખાસ કરીને કાશ્મીર ખીણના અર્થતંત્રનો મુખ્ય આધાર છે. ખીણ દેશના કુલ સફરજનના 75% ઉત્પાદન કરે છે. સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, ખીણ આશરે 2 મિલિયન મેટ્રિક ટન સફરજનનું ઉત્પાદન કરે છે, અને સફરજન ઉદ્યોગનું મૂલ્ય ₹10,000 કરોડ છે. અધિકારીઓ કહે છે કે આશરે 5 મિલિયન લોકો આ ઉદ્યોગમાં પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે સંકળાયેલા છે.
આ ઉદ્યોગ પહેલેથી જ અસંખ્ય સમસ્યાઓથી ઘેરાયેલો છે, ખાસ કરીને ઉપજ અને ગુણવત્તા પર આબોહવા પરિવર્તનની નકારાત્મક અસર. નકલી જંતુનાશકો અને પાક વીમાનો અભાવ પણ ખેડૂતો માટે ચિંતાનો વિષય છે. ઉત્તર કાશ્મીરમાં સોપોરને ખીણના ફળોના બાઉલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, ભારતીય બજારમાં ઈરાની સફરજનની આયાતથી ભારતીય સફરજન ઉત્પાદકો પર અસર પડી છે, જેના કારણે ખીણ અને હિમાચલ પ્રદેશના સ્થાનિક સફરજનના બજાર ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. ગયા વર્ષે, કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે ખીણના સફરજન ઉત્પાદકોને ખાતરી આપી હતી કે તેઓ કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ સફરજનની આયાત અંગેની તેમની ચિંતાઓ ઉઠાવશે.
મલિક કહે છે કે હિમાચલ પ્રદેશમાં તેમના સમકક્ષોએ ભારત-યુએસ કરારમાં કૃષિ ઉત્પાદનો, ખાસ કરીને સફરજનનો સમાવેશ કરવાના વિરોધમાં 12 ફેબ્રુઆરીએ બંધ અને વિરોધ પ્રદર્શનનું એલાન કર્યું છે.
