16 ગામોના 500થી વધુ માલધારીઓ એકઠા થયા, ચોમાસા દરમિયાન 2000થી 2500 ઉંટોને ચરવા માટે જમીન ન વધવાનો ભય
22 મે – આંતરરાષ્ટ્રીય જૈવિક વિવિધતા દિવસ – ના રોજ કચ્છના ફુલે નજીક 16 બન્ની ગામોના 500 થી વધુ માલધારીઓ અને અન્ય ગ્રામજનો NTPC રિન્યુએબલ એનર્જી લિમિટેડના પ્રસ્તાવિત સૌર પ્રોજેક્ટનો વિરોધ કરવા માટે ભેગા થયા હતા. ગ્રામજનોમાં કેટલાક સંરક્ષણવાદીઓ પણ જોડાયા હતા.
ગ્રામજનોએ કહ્યું કે તેઓ સ્વચ્છ ઉર્જાનો વિરોધ કરતા નથી પરંતુ નાજુક ઇકોલોજી અને ભાવિ આજીવિકાના ભોગે થતા વિકાસનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. કચ્છના છારી-ધાંડને ગુજરાતના પાંચમા રામસર સ્થળ, આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્વના વેટલેન્ડ તરીકે જાહેર કર્યાના થોડા મહિના પછી જ આ વિરોધ કરવામાં આવ્યો છે. સ્થાનિક રહેવાસીઓનો આરોપ છે કે વેટલેન્ડની નજીક ભારે મશીનરી કામ કરવાનું શરૂૂ કરી દીધી છે, જેના કારણે પર્યાવરણીય નુકસાનનો ભય છે.
ગ્રામજનોએ વહીવટીતંત્ર પર અર્થપૂર્ણ પરામર્શ વિના આગળ વધવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો છે. તેમનો દાવો છે કે જે જમીનને ચિહ્નિત કરવામાં આવી રહી છે તેમાં પરંપરાગત વસાહતો, ગૌચર જમીન, ખેતીની જમીન, ગામડાના કોમન્સ અને કબ્રસ્તાનનો પણ સમાવેશ થાય છે.
શરૂૂઆતની મુલાકાતો દરમિયાન, NTPC એ સમુદાયને ખાતરી આપી હતી કે સ્થાનિક લોકોને વિશ્વાસમાં લીધા વિના કંઈ કરવામાં આવશે નહીં, ફુલે પંચાયતના બેગમહમદ મુત્વાએ જણાવ્યું. તેમણે કહ્યું, તેના બદલે, પોલીસ તૈનાત કરીને અને પૂર્વ સલાહ લીધા વિના બાંધકામને આગળ ધપાવવામાં આવી રહ્યું છે. અમારી પંચાયતે ક્યારેય NOC જારી કર્યું નથી. બન્નીના પશુપાલન અર્થતંત્ર માટે, દાવ ઊંચો છે. રહેવાસીઓ કહે છે કે પ્રશ્નમાં રહેલી જમીન લગભગ 3,000 પશુઓને પોષે છે અને સ્થાનિક દૂધ અર્થતંત્રનો 60% હિસ્સો ટકાવી રાખે છે.
આ ચિંતા કચ્છના ઊંટ-સંવર્ધન સમુદાયો માટે પણ છે. “ચોમાસા દરમિયાન, અહીં 2,000 થી 2,500 સ્થળાંતરિત ઊંટો ચરતા હોય છે. આજે, દરેક માલધારી એક જ વાત કહી રહ્યા છે: આ જમીનને બચાવવી જોઈએ,” કચ્છ ઉંટ ઉચેરક માલધારી સંગઠનના આશાભાઈ રબારીએ જણાવ્યું.
સંરક્ષણવાદીઓ ચેતવણી આપે છે કે આ મુદ્દો ગોચરની જમીનથી ઘણો આગળ વધે છે. તેઓ કહે છે કે આ પ્રોજેક્ટ પશ્ચિમ ભારતના સૌથી મહત્વપૂર્ણ પક્ષીઓના નિવાસસ્થાનોમાંના એકને જોખમમાં મૂકી શકે છે. પક્ષીશાસ્ત્રી અને બોમ્બે નેચરલ હિસ્ટ્રી સોસાયટીના ભૂતપૂર્વ ડિરેક્ટર ડો. અસદ રહેમાનીએ, જેમણે 1981 થી છારી-ધાંડનો અભ્યાસ કર્યો છે, તેમણે કહ્યું કે ભીની જમીન સ્થળાંતર કરનારા પક્ષીઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ આશ્રયસ્થાન છે, જેમાં હજારો સામાન્ય ક્રેન્સનો સમાવેશ થાય છે.ધારાસભ્ય પ્રદ્યુમનસિંહ જાડેજાના સમર્થનથી, ગ્રામજનો હવે વહીવટી પુન: સર્વેક્ષણની માંગ કરી રહ્યા છે. 26 મે સુધીમાં ગ્રામસભાના ઠરાવોની અપેક્ષા હોવાથી, વિરોધ કરી રહેલા ગામોનું કહેવું છે કે તેઓ સતત સત્યાગ્રહ અને ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં કાનૂની પડકાર દ્વારા તેમના આંદોલનને વધુ તીવ્ર બનાવવા માટે તૈયાર છે.