10 દિવસમાં પેટ્રોલમાં 7.35 રૂા. અને ડીઝલમાં 7.82 રૂા.નો વધારો, તેલ કંપનીઓને નુકસાનીથી બચાવવાનો સરકારનો દાવો, પ્રજા બેહાલ
વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ અને અમેરિકન ડોલર સામે રૂૂપિયાના નબળા પડવાની વચ્ચે, જાહેર ક્ષેત્રની તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) એ આજે ફરી પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો કર્યો છે. છેલ્લા 10 દિવસમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં આ ચોથો વધારો છે. લાંબા સમય પછી, 15 મેના રોજ તેલના ભાવમાં પહેલી વાર વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારથી, પેટ્રોલ ₹7.35 અને ડીઝલ ₹7.82 પ્રતિ લિટર મોંઘુ થયું છે. તેમના ભાવમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.
સામાન્ય માણસને ફુગાવાનો વધુ એક મોટો ફટકો પડ્યો છે. 10 દિવસમાં ચોથી વખત પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. પેટ્રોલના ભાવમાં ₹2.61 પ્રતિ લિટરનો વધારો થયો છે, જ્યારે ડીઝલના ભાવમાં ₹2.71 પ્રતિ લિટરનો વધારો થયો છે. આ પછી, રાજધાની દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો ભાવ વધીને ₹102.12 પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો ભાવ ₹95.20 પ્રતિ લિટર થયો છે. પશ્ચિમ એશિયાઈ કટોકટી વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થવાના પ્રતિભાવમાં જાહેર ક્ષેત્રની પેટ્રોલિયમ કંપનીઓ રિટેલ ઇંધણના ભાવમાં વધારો કરી રહી છે. પેટ્રોલિયમ પેદાશોના ભાવમાં આ વધારો વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ, ઘટતા રિફાઇનિંગ માર્જિન અને નબળા પડતા રૂૂપિયાને કારણે થયો છે.
અગાઉ, 23 મેના રોજ, પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર 87 પૈસાનો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે ડીઝલમાં પ્રતિ લિટર 91 પૈસાનો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. 23 મેના રોજ, વાહન ઇંધણ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતા CNGના ભાવમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹1 નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. તાજેતરના દિવસોમાં આ ત્રીજો વધારો છે, જેના કારણે CNGનો ભાવ કુલ ₹4 પ્રતિ કિલોગ્રામ થયો છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ હવે મે 2022 પછીના તેમના ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચી ગયા છે. માર્ચ 2024માં લોકસભાની ચૂંટણી પહેલા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹2 નો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો. છેલ્લો ભાવ વધારો એપ્રિલ 2022માં થયો હતો.
– 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા ઇરાન પરના હુમલા બાદ, બંને પક્ષો વચ્ચેના સંઘર્ષે વૈશ્વિક તેલ પરિવહન માટે મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અવરોધિત કરી દીધો છે. આના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં 50 ટકાથી વધુનો વધારો થયો છે.
– આ વધતા ખર્ચ છતાં, પેટ્રોલ પંપ પર ઇંધણના છૂટક વેપારીઓએ ભાવ નીચા રાખ્યા. સરકારે આને ગ્રાહકોને ફુગાવાથી બચાવવાના હેતુથી લેવાયેલું પગલું ગણાવ્યું.
– જોકે, વિરોધ પક્ષોએ આરોપ લગાવ્યો કે સરકાર પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓ છતાં, પશ્ચિમ બંગાળ સહિત પાંચ રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પૂર્ણ થાય તેની રાહ જોઈ રહી છે.
– દરમિયાન, સરકારનો દાવો છે કે આ ભાવ વધારા છતાં, ઇંધણના છૂટક વેપારીઓને ભારે નુકસાન થઈ રહ્યું છે.
– પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ સુજાતા શર્માએ આ અઠવાડિયાની શરૂૂઆતમાં કહ્યું હતું કે 15 મેના વધારાથી નુકસાનમાં એક ક્વાર્ટરનો ઘટાડો થયો છે અને જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ હજુ પણ દરરોજ લગભગ રૂૂ. 750 કરોડનું નુકસાન ભોગવી રહી છે.
ઇંધણમાં હજુ ભાવવધારાની શક્યતા
ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડના એચઆર ડિરેક્ટર રાજ કુમાર દુબેએ જણાવ્યું હતું કે જો વર્તમાન વૈશ્વિક ઉર્જા કટોકટી ચાલુ રહેશે, તો રિટેલ ઇંધણના ભાવમાં વધુ વધારો ટાળવો મુશ્કેલ બની શકે છે. ક્રૂડ ઓઇલ બજારમાં સતત અસ્થિરતાને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે નીતિ નિર્માતાઓ સમક્ષ ત્રણ વિકલ્પો રજૂ કર્યા. દુબેએ જણાવ્યું હતું કે તેમની પાસે હવે બે કે ત્રણ વિકલ્પો છે. પહેલો વિકલ્પ પેટ્રોલ પંપ પર ભાવ વધારીને અથવા પેટ્રોલિયમ કંપનીઓને પોતે નુકસાન સહન કરવા માટે દબાણ કરીને ભાવ વધારવાનો છે, જેનાથી તેમનું નુકસાન વધશે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ત્રીજો વિકલ્પ એ છે કે સરકાર નુકસાનને પહોંચી વળવા માટે ભંડોળ પૂરું પાડે.
