હિન્દુ ધર્મમાં ચૈત્ર નવરાત્રીને ખૂબ જ પવિત્ર તહેવાર માનવામાં આવે છે. આવતી કાલથી ચૈત્ર નવરાત્રી શરૂ થશે અને ૨૭ માર્ચે સમાપ્ત થશે આ નવ દિવસો દરમિયાન દેવી દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે, અને ભક્તો તેમના આશીર્વાદ મેળવવા માટે ઉપવાસ કરે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર નવરાત્રી દરમિયાન વ્યક્તિએ માત્ર પૂજામાં જ નહીં, પરંતુ પોતાના આચરણ, આહાર અને દિનચર્યામાં પણ શુદ્ધતા અને શિસ્ત જાળવવી જોઈએ. તેથી આ સમયગાળા દરમિયાન અમુક કાર્યો ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે જે ઉપવાસ અને પૂજાના નિયમોની વિરુદ્ધ માનવામાં આવે છે.
તામસિક ખોરાકથી દૂર રહો
નવરાત્રી દરમિયાન વ્યક્તિએ માંસ, દારૂ, લસણ અને ડુંગળી જેવી તામસિક વસ્તુઓનું સેવન કરવાનું ટાળવું જોઈએ. આ દિવસોમાં સાત્વિક ખોરાક ખાવાથી મન શાંત અને સકારાત્મક રહે છે.
ક્રોધ અને વિવાદોથી દૂર રહો
નવરાત્રીમાં ફક્ત શરીર જ નહીં પણ મનની પણ શુદ્ધિ પણ જરૂરી છે. તેથી આ ૯ દિવસોમાં ગુસ્સો કરવો, ઝઘડો કરવો અથવા કોઈને કઠોર શબ્દો ન કહેવા જોઈએ તેને શુભ માનવામાં આવે છે.
વાળ અને દાઢી કાપવાનું ટાળો
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર નવરાત્રીના ઉપવાસ રાખનારાઓએ આ દિવસોમાં વાળ, દાઢી કે મૂછ કાપવાનું ટાળવું જોઈએ. આમ કરવાથી ઉપવાસના નિયમોનું ઉલ્લંઘન માનવામાં આવે છે.
નખ કાપવાનું ટાળો
નવરાત્રીના નવ દિવસ દરમિયાન નખ કાપવા પણ યોગ્ય માનવામાં આવતું નથી. એવું માનવામાં આવે છે કે આ પવિત્ર સમયગાળા દરમિયાન આવી માવજત પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહેવું જોઈએ.
નશો કરવાનું ટાળો
ઉપવાસ દરમિયાન, વ્યક્તિએ તમાકુ અથવા નશો કરવાથી દૂર રહેવું જોઈએ. આવી પ્રવૃત્તિઓમાં કરવાથી માતા નારાજ થાય છે.
પાઠ દરમિયાન ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો
નવરાત્રીના નવ દિવસ દરમિયાન જો તમે દુર્ગા ચાલીસા, મંત્રો અથવા દુર્ગા સપ્તશતીનો પાઠ કરી રહ્યા છો, તો પાઠ દરમિયાન વચ્ચે ઉઠવું અથવા વાતચીતમાં જોડાવું અયોગ્ય માનવામાં આવે છે. આ પાઠ સંપૂર્ણ ધ્યાન અને ભક્તિ સાથે કરવા શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
ઘર ખાલી ન રાખવું
જો નવરાત્રિ દરમિયાન ઘરમાં અખંડ જ્યોતિ(સતત જ્યોત) પ્રગટાવવામાં આવી હોય, તો ઘરમાં કોઈએ હાજર રહેવું, આખું ઘર ખાલી ન કરવું.
