ગુજરાત હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ફેમિલી કોર્ટ ભારતીય પુરાવા અધિનિયમની કલમ 65ઇ હેઠળના પ્રમાણપત્ર વિના પણ ઇલેક્ટ્રોનિક પુરાવાને સ્વીકારી શકે છે, જો કોર્ટ તેની અધિકૃતતાથી સંતુષ્ટ હોય. આ ચુકાદો ફેમિલી કોર્ટ એક્ટ, 1984ની વિશેષ વ્યવસ્થાઓને બળ આપે છે, જે અન્ય કાયદાઓ પર બાજી મારે છે.
આ કેસ ખેડા જિલ્લાની ફેમિલી કોર્ટમાં થયેલા એક લગ્ન વિવાદ સાથે સંબંધિત છે. પત્નીએ પતિ વિરુદ્ધ ક્રૂરતાના આધારે છૂટાછેડાની અરજી કરી હતી. મુખ્ય ઘટના રેલવે સ્ટેશન પર પતિ દ્વારા કરાયેલા કથિત હુમલાની હતી, જે સીસીટીવી કેમેરામાં કેદ થઈ હતી. પત્નીએ આ સીસીટીવી ફૂટેજની સીડી ફેમિલી કોર્ટમાં રજૂ કરી, જેને કોર્ટે સ્વીકારી અને 2019માં લગ્ન વિચ્છેદનો હુકમ આપ્યો.
પતિએ આ ચુકાદાને હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો અને દલીલ કરી કે કલમ 65ઇ હેઠળના પ્રમાણપત્ર વિના ઇલેક્ટ્રોનિક રેકોર્ડને પુરાવા તરીકે ગણી શકાય નહીં. તેમના વકીલે કહ્યું કે ફૂટેજમાં ફેરફાર થયો હોવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. જસ્ટિસ સંગીતા વિશેન અને જસ્ટિસ નિશા ઠાકોરની બેન્ચે આ દલીલને નકારી કાઢી. કોર્ટે નોંધ્યું કે સીસીટીવી ફૂટેજ ભારતીય રેલવે દ્વારા જાળવવામાં આવે છે અને તે જાહેર સ્થળે રેકોર્ડ થયું છે. આવા ફૂટેજને ખાનગી વ્યક્તિઓ દ્વારા ફેરફાર કરવાની શક્યતા ખૂબ જ ઓછી છે, બેન્ચે કહ્યું. આ કારણે ફેમિલી કોર્ટ તેની અધિકૃતતાથી સંતુષ્ટ થઈ શકે છે.
હાઈકોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ફેમિલી કોર્ટ એક્ટની કલમ 14 હેઠળ ફેમિલી કોર્ટને પુરાવા સ્વીકારવાની વિશાળ સત્તા છે અને ભારતીય પુરાવા અધિનિયમ, 1872ના કડક નિયમો તેના પર લાગુ પડતા નથી. કલમ 20 અનુસાર ફેમિલી કોર્ટ એક્ટ અન્ય કાયદાઓ પર અધિકાર ધરાવે છે. ફેમિલી કોર્ટની કાર્યવાહીને સામાન્ય સિવિલ કોર્ટ સાથે સમાન ગણી શકાય નહીં. તેને કૌટુંબિક વિવાદોના નિરાકરણ માટે વિશેષ અને વ્યાપક સત્તાઓ આપવામાં આવી છે, ચુકાદામાં કહેવામાં આવ્યું.
આ ચુકાદાથી ફેમિલી કોર્ટમાં સીસીટીવી વીડિયો કે અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક પુરાવાનો ઉપયોગ વધુ સરળ બનશે, ખાસ કરીને ક્રૂરતા કે ઘરેલુ હિંસાના કેસોમાં, જ્યાં તાત્કાલિક અને વાસ્તવિક પુરાવા મહત્વના હોય છે. આ નિર્ણય કૌટુંબિક ન્યાય વ્યવસ્થાને વધુ લવચીક અને અસરકારક બનાવશે.
