જાન્યુઆરી અને સપ્ટેમ્બર 2024 વચ્ચે રાજ્યની મુલાકાતે આવેલા 47.61 કરોડ પ્રવાસીઓ સાથે ઉત્તર પ્રદેશે પ્રવાસન ક્ષેત્રે ઉછાળો અનુભવ્યો છે. અયોધ્યા, શ્રી રામ મંદિરનું ઘર, રાજ્યના સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાયેલ સ્થળ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જેમાં પ્રતિષ્ઠિત તાજમહેલને પણ પાછળ છોડી દીધું છે.
ઉત્તર પ્રદેશ પ્રવાસન વિભાગે અહેવાલ આપ્યો છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન અયોધ્યાએ આશ્ચર્યજનક રીતે 13.55 કરોડ સ્થાનિક પ્રવાસીઓ અને 3,153 આંતરરાષ્ટ્રીય મુલાકાતીઓનું સ્વાગત કર્યું છે. રામ મંદિરના ઉદ્ઘાટનથી આ અભૂતપૂર્વ ઉછાળો આવ્યો છે, જેણે રાજ્યના પ્રવાસન નકશાને પુન: આકાર આપ્યો છે.
તેનાથી વિપરીત, આગ્રામાં 12.51 કરોડ મુલાકાતીઓ આવ્યા, જેમાં 11.59 કરોડ સ્થાનિક અને 9.24 લાખ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ પરિવર્તન ઉત્તર પ્રદેશમાં ધાર્મિક પ્રવાસનની વધતી જતી પ્રસિદ્ધિને રેખાંકિત કરે છે, જ્યાં આધ્યાત્મિક સીમાચિહ્નો મુસાફરીની પસંદગીઓને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરી રહ્યાં છે. પર્યટન મંત્રી જયવીર સિંહે કહ્યું: ઉત્તર પ્રદેશે ગયા વર્ષે 48 કરોડ પ્રવાસીઓનું સ્વાગત કર્યું હતું, જે આ વર્ષે માત્ર નવ મહિનામાં લગભગ પહોંચી ગયું છે. પ્રવાસન ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા લોકો આ ઉછાળાનો શ્રેય ધાર્મિક પ્રવાસનને આપે છે.
લખનૌ સ્થિત વરિષ્ઠ પ્રવાસ આયોજક મોહન શર્માએ જણાવ્યું હતું કે, અયોધ્યા ભારતમાં આધ્યાત્મિક પ્રવાસનનું કેન્દ્ર બની ગયું છે.સ્ત્રસ્ત્ર નસ્ત્રધાર્મિક પ્રવાસો માટેના બુકિંગમાં 70% થી વધુનો વધારો થયો છે. યાત્રાળુઓ અને સાંસ્કૃતિક પ્રવાસીઓ આ ઐતિહાસિક પરિવર્તનને જાતે જ જોવા આતુર છે.
તાજમહેલ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓને મોહિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે, ત્યારે તેના સ્થાનિક ફૂટફોલમાં થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓની સંખ્યા 2022-23માં 26.84 લાખથી વધીને 2023-24માં 27.70 લાખ થઈ હતી, પરંતુ સ્થાનિક પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં 1.93 લાખનો ઘટાડો થયો હતો.
પ્રવાસન મંત્રી જયવીરસિંહે રાજ્યના વ્યાપક ધાર્મિક પ્રવાસન સફળતા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. પર્યટનનો ઉછાળો અયોધ્યા પૂરતો મર્યાદિત નથી, તેમણે કહ્યું. વારાણસીએ 6.2 કરોડ સ્થાનિક પ્રવાસીઓ અને 1.84 લાખ વિદેશી મુલાકાતીઓ આકર્ષ્યા.
પ્રયાગરાજે 4,790 વિદેશીઓ સહિત 4.80 કરોડ પ્રવાસીઓ આકર્ષ્યા. ભગવાન કૃષ્ણના જન્મસ્થળ મથુરામાં 87,229 આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ સહિત 6.8 કરોડ પ્રવાસીઓ આવ્યા. મિર્ઝાપુરમાં પણ 1.18 કરોડ મુલાકાતીઓ નોંધાયા.
રાજ્યના બૌદ્ધ સર્કિટ હબ, કુશીનગરમાં પણ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી, જેમાં 1.53 લાખ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ સહિત 16.2 લાખ મુલાકાતીઓનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. આગ્રામાં અયોધ્યાની સ્પર્ધા હોવા છતાં 9.24 લાખ વિદેશીઓ સહિત 1.25 કરોડ પ્રવાસીઓ આવ્યા હતા.
ઉદ્યોગના આંતરિક સૂત્રો આશાવાદી છે. દિલ્હીના પ્રવાસન સલાહકાર કવિતા શર્માએ જણાવ્યું હતું કે, રામ મંદિરમાં પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા સમારંભે રેકોર્ડ સંખ્યામાં આકર્ષણ જમાવ્યું હતું અને આ સંખ્યામાં વધારો થશે કારણ કે તેની વર્ષગાંઠ 11 જાન્યુઆરીએ એક મેગા ઇવેન્ટ હશે.
ધાર્મિક પર્યટનએ યુપીના પ્રવાસન લેન્ડસ્કેપને પુન: આકાર આપ્યો છે, જે કુંભ મેળા અને સુધારેલ કનેક્ટિવિટી જેવી સહી ઘટનાઓ દ્વારા ઉત્તેજિત છે.સ્ત્રસ્ત્ર નિષ્ણાતો રાજ્યના પર્યટનની તેજી માટે વધુ સારી રહેઠાણ અને ઉન્નત મુલાકાતી સેવાઓને પણ શ્રેય આપે છે. હોસ્પિટાલિટી નિષ્ણાત રોહિત મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે, નસ્ત્રપર્યટન સુવિધાઓને અપગ્રેડ કરવા પર સરકારનું ધ્યાન પ્રશંસનીય રહ્યું છે.સ્ત્રસ્ત્ર નસ્ત્રપ્રીમિયમ હોટેલ્સથી લઈને માર્ગદર્શિત પ્રવાસો અને સીમલેસ ટ્રાન્સપોર્ટ સુધી, રાજ્ય હવે સર્વગ્રાહી મુસાફરીનો અનુભવ પ્રદાન કરે છે.સ્ત્રસ્ત્ર
રામ મંદિર પૂર્ણ થવાના આરે છે અને ક્ષિતિજ પરના મુખ્ય ધાર્મિક કાર્યક્રમો સાથે, ઉત્તર પ્રદેશ ભારતના ટોચના સાંસ્કૃતિક અને ધાર્મિક પ્રવાસન કેન્દ્ર તરીકે તેની સ્થિતિ મજબૂત કરવા માટે તૈયાર છે.