ઈરાન અને અમેરિકા- ઇઝરાયલ યુદ્ધને લઈને આજે લોકસભા અને રાજ્યસભામાં ભારે હોબાળો થયો છે. વિપક્ષે યુદ્ધ પછીની પરિસ્થિતિ પર ચર્ચાની માંગ કરી. આ દરમિયાન ઈરાનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અંગે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર બંને ગૃહોમાં નિવેદન આપી રહ્યા છે.
હુમલાઓ અંગે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે આજે રાજ્યસભામાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં થયેલા જાનહાનિથી દુઃખી છે. ગલ્ફ કટોકટી અંગે તેમણે કહ્યું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. ભારત આ ક્ષેત્રમાં શાંતિને સમર્થન આપે છે. પીએમ મોદીએ વ્યક્તિગત રીતે ઘણા ગલ્ફ દેશો સાથે વાતચીત કરી છે. તેમણે ઈરાની વિદેશ મંત્રી સાથે પણ વાત કરી હતી. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં ભારતીય સમુદાયની સુખાકારી અને સલામતી સરકાર માટે પ્રાથમિકતા છે.
રાજ્યસભામાં પશ્ચિમ એશિયાની પરિસ્થિતિ અંગે વિદેશ મંત્રી જયશંકરે કહ્યું, “ત્યાં ચાલી રહેલ સંઘર્ષ ભારત માટે ખૂબ ચિંતાનો વિષય છે. આપણે એક પડોશી પ્રદેશ છીએ, અને પશ્ચિમ એશિયામાં સ્થિરતા જાળવવી એ આપણી સ્પષ્ટ જવાબદારી છે. લગભગ 10 મિલિયન ભારતીયો ગલ્ફ દેશોમાં રહે છે અને કામ કરે છે. થોડા હજાર ભારતીયો અભ્યાસ અથવા રોજગાર માટે ઈરાનમાં પણ છે.” તેમણે ઉમેર્યું, “આ પ્રદેશ આપણી ઉર્જા સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે અને તેમાં તેલ અને ગેસના ઘણા મહત્વપૂર્ણ સપ્લાયર્સનો સમાવેશ થાય છે. પુરવઠા શૃંખલામાં ગંભીર વિક્ષેપો અને પરિણામે થતી અસ્થિરતા આપણા માટે ગંભીર મુદ્દાઓ છે.”
આ દરમિયાન, કોંગ્રેસ, સમાજવાદી પાર્ટી અને અન્ય અનેક વિપક્ષી પક્ષોના નેતાઓએ સોમવારે સંસદ સંકુલમાં ગલ્ફ કટોકટી અને તેની ભારત પર થતી અસરનો વિરોધ કરતા વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું, જેમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર રાષ્ટ્રીય હિત સાથે સમાધાન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી, અખિલેશ યાદવ અને અન્ય અનેક પક્ષોના નેતાઓ પણ સંસદ નજીક વિરોધ પ્રદર્શનમાં જોડાયા. વિપક્ષે એક મોટું બેનર પણ રાખ્યું હતું જેના પર લખ્યું હતું “ભારતને મૌનની નહીં, નેતૃત્વની જરૂર છે.”
રાજ્યસભામાં સરકારનું વલણ રજૂ કર્યા પછી વિદેશ મંત્રીએ લોકસભામાં ઈરાન યુદ્ધ પર પણ સંબોધન કર્યું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત સરકાર અસરગ્રસ્ત દેશોના સંપર્કમાં છે અને તેમની ઉર્જા જરૂરિયાતો અંગે સતર્ક છે. ત્યાં ફસાયેલા ભારતીયોની સલામતી સરકારની પ્રાથમિકતા છે. આ હેતુ માટે સલાહ અને હેલ્પલાઇન નંબર જારી કરવામાં આવ્યા છે. રાજ્યસભાની જેમ વિપક્ષે મધ્ય પૂર્વ કટોકટી પર ચર્ચાની માંગણી કરીને લોકસભામાં વિદેશ મંત્રીના ભાષણ દરમિયાન હોબાળો ચાલુ રાખ્યો.
તેમણે વધુમાં કહ્યું, “સંઘર્ષ સતત વધી રહ્યો છે, અને પ્રદેશમાં સુરક્ષાની સ્થિતિ નોંધપાત્ર રીતે બગડી છે. આ સંઘર્ષ અન્ય દેશોમાં ફેલાઈ ગયો છે, અને વિનાશ વધી રહ્યો છે. આ સંઘર્ષ સ્પષ્ટપણે સામાન્ય જીવન અને કાર્યને અસર કરી રહ્યો છે.” વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું કે પશ્ચિમ એશિયામાં પરિસ્થિતિ આપણા બધા માટે ચિંતાનો વિષય છે.
મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષની પરિસ્થિતિ અને ઈરાનમાં ફસાયેલા ભારતીયો અંગે, વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે કહ્યું, “તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે ઘણા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને બહાર સલામત સ્થળોએ ખસેડવામાં મદદ કરી છે. વ્યવસાયિક હેતુ માટે ઈરાનમાં રહેલા ભારતીય નાગરિકોને આર્મેનિયા થઈને ભારત પાછા ફરવામાં મદદ કરવામાં આવી હતી.” તેમણે એમ પણ કહ્યું કે તેહરાનમાં અમારું દૂતાવાસ સંપૂર્ણપણે કાર્યરત છે અને ઉચ્ચ ચેતવણી પર છે. અમે આ સમયે ભારતીય સમુદાયને મદદ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ.”
સંઘર્ષગ્રસ્ત પ્રદેશમાંથી ભારતીયોના સુરક્ષિત વાપસીનો ઉલ્લેખ કરતા, વિદેશ મંત્રી ડૉ. જયશંકરે કહ્યું, “ગઈકાલ સુધીમાં, અમારા આશરે 67,000 નાગરિકો આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પાર કરીને પાછા ફર્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાંથી અમારા લોકોને પાછા લાવવા માટે દરેક પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.”
ખાડી ક્ષેત્રમાં પરિસ્થિતિના વહેલા સામાન્યીકરણ વિશે વાત કરતા, વિદેશ મંત્રી જયશંકરે કહ્યું, “ભારત શાંતિ, વાતચીત અને રાજદ્વારી તરફ પાછા ફરવાના પક્ષમાં છે.” તેમણે કહ્યું કે ભારત આ ક્ષેત્રમાં તણાવ ઓછો કરવા, સંયમ રાખવા અને નાગરિકોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાની હિમાયત કરે છે.
અગાઉ, ગૃહમાં વિપક્ષી સાંસદોના સૂત્રોચ્ચાર વચ્ચે, વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે પશ્ચિમ એશિયાની પરિસ્થિતિ પર રાજ્યસભામાં પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું, “અમારી સરકારે 20 ફેબ્રુઆરીએ એક નિવેદન બહાર પાડીને ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી હતી. અમારું માનવું છે કે તણાવ ઓછો કરવા માટે વાતચીત અને રાજદ્વારી કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.”
