કાશ્મીર ફરી એકવાર આતંકવાદ નામના તે સ્થિતિસ્થાપક ભૂતથી લોહીલુહાણ થયું છે. ઓછામાં ઓછા 28 પ્રવાસીઓના મૃત્યુની આશંકા છે – જાનહાનિ વધુ વધી શકે છે – અને કાશ્મીરના મુલાકાતીઓ માટે લોકપ્રિય સ્થળ, પહેલગામમાં આતંકવાદીઓએ લોહી વહેવડાવ્યા પછી ઘણા લોકો ઘાયલ થયા છે. લોહી અને મૃતદેહોના ઢગલાબંધ ઢગલામાં પડેલા એ પણ નરેન્દ્ર મોદી સરકારની જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં સામાન્ય સ્થિતિ હોવાના દાવાથી વિપરિત છે. વ્યંગાત્મક રીતે, આ હુમલાના થોડા દિવસો પહેલા, લેફ્ટનન્ટ-ગવર્નર, મનોજ સિન્હાએ કહ્યું હતું કે કાશ્મીરમાં આતંકવાદીઓનો સફાયો થઇ ગયો છે અને હવે તે જમ્મુ છે જે આતંકવાદીઓ દ્વારા રક્તપાતનો ભોગ બની રહ્યું છે.
સિંહા, દિલ્હીમાં તેમના માસ્ટર્સની જેમ, કાશ્મીર પર ફરીથી ખોટા સાબિત થયા છે. પહેલગામમાં આ ભયાનકતા વધુ આયાત કરે તેવી શક્યતા છે કારણ કે તે યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકાના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જે.ડી. વેન્સની ભારત મુલાકાત દરમિયાન આવી હતી. આ હુમલો રાષ્ટ્રની અંદર અને બહાર જે ધ્યાન આકર્ષિત કરશે, તે મોદીના સ્પિન ડોકટરો માટે કહ્યાગરા ચોથી જાગીરની મદદથી સામાન્યતાના વર્ણનને બહાર કાઢવાનું મુશ્કેલ બનાવશે. તાજેતરના સમયમાં આતંકવાદીઓએ કાશ્મીરમાં પ્રવાસીઓને નિશાન બનાવ્યા હોય તેવું આ એકમાત્ર વખત નથી: વૈષ્ણો દેવીની નજીકના રિયાસીમાં ગયા વર્ષે જૂનમાં આતંકવાદીઓ દ્વારા નવ પ્રવાસીઓની હત્યા કરવામાં આવી હતી. આ હડતાલ પર્યટન પર ઊંડો ઘા ઝીંકવાની શક્યતા છે, જે બદલામાં, કાશ્મીરના પ્રવાસન-સંચાલિત અર્થતંત્ર પર પ્રતિકૂળ અસર કરશે. પહેલગામના પ્રતિક્રમણ સરહદ પાર પણ અનુભવાશે, જે પાકિસ્તાનના સંદિગ્ધ કલાકારોને પ્રોત્સાહિત કરશે જેઓ ભારતમાં શાંતિ અને સલામતી માટે વિરોધી છે.
નવી દિલ્હીના વિચારકોએ આ દુર્ઘટનાનો તેમના સામાન્ય ગડગડાટ ગર્જના સાથે જવાબ આપ્યો છે. વડા પ્રધાને કહ્યું છે કે ગુનેગારોને ન્યાય આપવામાં આવશે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી કાશ્મીર દોડી ગયા છે. સામૂહિક સત્તાવાર બ્લસ્ટર, જે આવનારા દિવસોમાં ખીણમાંથી બૂમો પાડવાનો પ્રયત્ન કરશે, તે મોદીની જેકબૂટ કાશ્મીર નીતિની નિષ્ફળતાઓને છુપાવી શકશે નહીં. એકપક્ષીય સરમુખત્યારશાહી પગલાંએ માત્ર સામાન્ય કાશ્મીરીઓને જ દૂર કર્યા નથી પરંતુ આતંકવાદની જ્વાળાઓને ઓલવવામાં પણ નિષ્ફળ રહ્યા છે. લેફ્ટનન્ટ-ગવર્નરની કઠપૂતળી શાસન, જેણે ચૂંટાયેલી રાજ્ય સરકારને નપુંસક બનાવી છે, તેને પણ દોષમાંથી છટકી જવા દેવી જોઈએ નહીં. નવી દિલ્હીએ કાશ્મીર પર ડ્રોઇંગ બોર્ડ પર પાછા જવાની જરૂૂર છે. પરંતુ ઉદાસીન સંજોગોને જોતાં, રાજ્યનો દરજ્જો પર તાત્કાલિક પરત ફરવું અને કાશ્મીરની ચૂંટાયેલી સરકારની સત્તાઓનું પુનરુત્થાન અસંભવિત છે.
