ગુપ્તચર એજન્સીઓ પાસે હુમલાની માહિતી છતાં અંધારામાં રહી?

એપ્રિલની શરૂઆતમાં જ ઇનપુટ મળ્યા હતા, અબુ મુસાએ રાવલકોટમાં ખુલ્લેઆમ જેહાદની વાત કરી હતી

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આ ભયાનક હુમલાએ દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર પણ ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. ગુપ્તચર એજન્સીઓને આ હુમલા અંગે અગાઉથી માહિતી હતી, છતાં આતંકવાદીઓએ તેમના કાવતરાને કેવી રીતે અંજામ આપ્યો? શું તે ગુપ્તચર તંત્રની નિષ્ફળતા હતી કે પછી તેની પાછળ કોઈ ઊંડું કાવતરું છે?

ચોંકાવનારી વાત એ છે કે ગુપ્તચર એજન્સીઓને આવા હુમલાની શક્યતા અંગે અગાઉથી ઈનપુટ મળ્યા હતા. એપ્રિલ 2025 ની શરૂૂઆતમાં, ગુપ્તચર સૂત્રોએ ચેતવણી આપી હતી કે આતંકવાદી સંગઠનો પહેલગામ જેવા પ્રવાસન સ્થળોને નિશાન બનાવવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. ઇનપુટ્સમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે આતંકવાદીઓએ રેક કર્યું છે અને તેઓ મોટા હુમલાની યોજના બનાવી રહ્યા છે.

ઇન્ટેલિજન્સ ઇનપુટ્સ અનુસાર, હમાસ, જૈશ અને લશ્કર વચ્ચે સંકલન વધી રહ્યું હતું અને પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK)માં ISIની દેખરેખ હેઠળ આતંકવાદીઓને તાલીમ આપવામાં આવી રહી હતી.

10 માર્ચે, કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ ગોવિંદ મોહને જમ્મુમાં ઉચ્ચ સ્તરીય સુરક્ષા સમીક્ષા બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી. એક મહિના કરતાં ઓછા સમય પછી, 6 એપ્રિલે, કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે શ્રીનગરમાં એકીકૃત કમાન્ડની બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી. જમ્મુ અને કાશ્મીરના બે પ્રદેશોમાં બેક ટુ બેક બેઠકો ગુપ્તચર એજન્સીઓની ચેતવણીઓ વચ્ચે થઈ હતી કે પાકિસ્તાન જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ભડકતી ગરમી માટે તૈયારી કરી રહ્યું છે. મંગળવારે, જ્યારે પ્રવાસીઓની બૂમો સમગ્ર પહેલગામમાં ગુંજતી હતી,
ત્યારે એજન્સીઓની સૌથી ખરાબ આશંકા સાચી પડી હતી.

અહેવાલ મુજબ, કેટલાક સ્થાનિક સાથીઓની મદદ લઈને લગભગ છ આતંકવાદીઓએ આ હુમલો કર્યો હતો. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે આ આતંકવાદીઓ હુમલાના થોડા દિવસો પહેલા આ વિસ્તારમાં આવ્યા હતા, રેકી કરી હતી અને તકની શોધમાં હતા. એપ્રિલની શરૂૂઆતમાં (1લીથી 7મી વચ્ચે) કેટલીક હોટલોની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હોવાની બાતમી પહેલેથી જ હતી. જો કે, એક વરિષ્ઠ સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે, તે કહેવું ખોટું હશે કે ગુપ્તચર એજન્સીઓ નિષ્ફળ રહી. ઇનપુટ હતા પરંતુ હુમલાખોરો તક શોધી રહ્યા હતા અને તેઓએ યોગ્ય સમયે હુમલો કર્યો. આ હુમલામાં કેટલાક વિદેશી આતંકવાદીઓ, ખાસ કરીને પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓ પણ સામેલ હોવાનું કહેવાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ આતંકવાદીઓ થોડા દિવસો પહેલા ખીણમાં ઘૂસ્યા હતા અને હુમલા પહેલા વિસ્તારની તપાસ કરી હતી. કેન્દ્રીય દળો દ્વારા જાળવવામાં આવેલા ડેટા અનુસાર, જમ્મુ-કાશ્મીરમાં 70 વિદેશી આતંકવાદીઓ સક્રિય છે.

સૂત્રોને ટાંકીને રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે હુમલાનું આયોજન ખૂબ જ સાવધાનીથી કરવામાં આવ્યું હતું અને આતંકવાદીઓ ઘણા દિવસોથી સ્થળની શોધમાં હતા. તેઓ શોધમાં છુપાયા હતા. આ હુમલાનો માસ્ટરમાઈન્ડ લશ્કર-એ-તૈયબાનો નાયબ ચીફ અને હાફિઝ સઈદનો નજીકનો સહયોગી સૈફુલ્લાહ કસૂરી હોવાનું કહેવાય છે. આ સાથે રાવલકોટમાં સક્રિય લશ્કરના અન્ય બે કમાન્ડરોની ભૂમિકાની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે, જેમાંથી એકનું નામ અબુ મુસા હોવાનું કહેવાય છે.

18 એપ્રિલના રોજ અબુ મુસાએ રાવલકોટમાં એક કાર્યક્રમ યોજ્યો હતો જ્યાં તેણે ખુલ્લેઆમ કહ્યું હતું કે, કાશ્મીરમાં જેહાદ ચાલુ રહેશે, બંદૂકો ગર્જશે અને શિરચ્છેદ ચાલુ રહેશે. ભારત કાશ્મીરની વસ્તીને બદલવા માંગે છે અને તેથી બિન-સ્થાનિકોને ડોમિસાઇલ સર્ટિફિકેટ આપી રહ્યું છે. હુમલા દરમિયાન પીડાદાયક પાસું એ હતું કે ઘણા પીડિતોને પકલમાથ પાઠ કરવાની ફરજ પડી હતી અને જેઓ નહોતા શકતા તેમને ગોળી મારી દેવામાં આવી હતી.

હુમલા બાદ સુરક્ષા દળોએ મોટાપાયે સર્ચ ઓપરેશન શરૂૂ કર્યું હતું, પરંતુ આતંકીઓને શોધવા મુશ્કેલ હતા. નેશનલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી (ગઈંઅ) અને અન્ય કેન્દ્રીય એજન્સીઓએ તપાસ શરૂૂ કરી દીધી છે. પ્રારંભિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આતંકવાદીઓને સ્થાનિક સમર્થન હતું, જે હુમલાને વધુ જટિલ બનાવે છે.