ચાર રાજ્યોની ચૂંટણીમાં ‘વિચારધારા’ નહીં ‘ચહેરા’ ચાલ્યા

આસામમાં ભાજપ કરતાં ‘હિમંતા બિશ્ર્વા’ બ્રાન્ડ મોટી; બંગાળમાં પક્ષ કરતાં ‘મમતા દીદી’ મોટા; કેરળમાં ‘વિજયન’ અને ‘સ્ટાલિન’ તમિલનાડુમાં ભારે લોકપ્રિય

આસામ, કેરળ, તમિલનાડુ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં નવી સરકારો બનાવવા માટે હાલમાં ચૂંટણીઓ ચાલી રહી છે. આ ચૂંટણી મેદાનમાં, આ વખતે રાજકીય પક્ષો પોતાના વિશે ઓછી અને આ રાજ્યોનું નેતૃત્વ કરી રહેલા પ્રબળ મુખ્યમંત્રીઓના વ્યક્તિત્વ વિશે વધુ પ્રભાવ ધરાવે છે. આ ચારેય રાજ્યોમાં, મુખ્યમંત્રીઓ તેમના પોતાના રાજકીય પક્ષો કરતાં પણ મોટા “બ્રાન્ડ” તરીકે ઉભરી આવ્યા છે, જ્યાં વિચારધારાના આધારે નહીં પણ ચોક્કસ ચહેરાના નામે સીધા મત માંગવામાં આવી રહ્યા છે.

પશ્ર્ચિમ બંગાળ-મમતા બેનર્જી
પશ્ચિમ બંગાળમાં ચૂંટણીનું તાપમાન ચરમસીમાએ પહોંચી ગયું છે, અને મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી માટે, આ તેમની અત્યાર સુધીની સૌથી મુશ્કેલ લડાઈ માનવામાં આવી રહી છે. તેમના સમર્થકોનો દાવો છે કે આ સ્પર્ધા “મમતા વિરુદ્ધ ચૂંટણી પંચ” (EC) ના મુકાબલામાં પરિણમી છે. નોંધનીય છે કે, સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન (SSR) પછી, બંગાળમાં અત્યાર સુધીમાં 9.1 મિલિયન નામો મતદાર યાદીઓમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે. જો મમતા આ વખતે ફરી એકવાર ભાજપની વિજય કૂચને રોકવામાં સફળ થાય છે, તો તેઓ 2029 ની લોકસભા ચૂંટણી માટે વિપક્ષના ’ભારત’ ગઠબંધનનું નેતૃત્વ કરવાનો દાવો કરી શકે છે.

આસામ-હિમંતા બિશ્ર્વા શર્મા
આસામમાં, ચૂંટણી કથા મુખ્ય પ્રધાન હિમંતા બિસ્વા શર્માના વ્યક્તિત્વની આસપાસ નોંધપાત્ર રીતે વણાયેલી છે. કોંગ્રેસના ગૌરવ ગોગોઈએ કડક લડાઈ લડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે; જોકે, ’મામા’ તરીકે જાણીતા હિમંતા – એ ભાજપના હિન્દુત્વ અને વિકાસના એજન્ડાને પાયાના સ્તરે અસરકારક રીતે અમલમાં મૂકીને સત્તા પર પોતાની પકડ મજબૂત કરી છે. ભાજપે રાજ્યની 126 હિન્દુ બહુમતી બેઠકોમાંથી 103 પર પોતાનું સંપૂર્ણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે, જ્યારે મોટાભાગે 23 મુસ્લિમ બહુમતી બેઠકો કોંગ્રેસને આપી છે. હિમંતા એ ભાજપના કેટલાક એવા મુખ્યમંત્રીઓમાંના એક છે જેમને પાર્ટીના હાઇકમાન્ડે કાર્ય કરવા માટે સંપૂર્ણ સ્વાયત્તતા આપી છે – આ વિશેષાધિકાર સામાન્ય રીતે યોગી આદિત્યનાથ અથવા દેવેન્દ્ર ફડણવીસ જેવા નેતાઓ માટે અનામત છે.

કેરળ-વિનરાય વિજયન
કેરળમાં દર પાંચ વર્ષે સરકાર બદલવાનો ઐતિહાસિક દાખલો છે; જોકે, 2021 માં, પિનરાય વિજયન આ પરંપરાને અવગણીને સત્તામાં પાછા ફર્યા. આ વખતે, તેઓ સતત ત્રીજા કાર્યકાળ માટે લક્ષ્ય રાખી રહ્યા છે – કેરળના રાજકારણના પરિદૃશ્યમાં એક અસાધારણ સિદ્ધિ. સામ્યવાદી નેતા હોવા છતાં, વિજયને બજાર દળો સાથે વ્યવહારિક સંતુલન જાળવીને અને ભાજપની આગેવાની હેઠળની કેન્દ્ર સરકાર સાથે કાર્યકારી સંબંધ જાળવીને શાસન કર્યું છે. વિજયન માટે, આ ચૂંટણીમાં હાર દેશમાં ડાબેરી રાજકારણને વધુ હાંસિયામાં ધકેલી શકે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે રાજકીય વર્તુળોમાં એવી ચર્ચા છે કે ભાજપ ઘણીવાર કોંગ્રેસ કરતાં વિજયનની તરફેણ કરે છે.

તમિલનાડુ-એમ.કે.સ્ટાલિન
તમિલનાડુમાં, એમ.કે. સ્ટાલિન પોતાને એક પ્રતિષ્ઠિત અને સુલભ નેતા તરીકે સ્થાપિત કર્યા છે. ભ્રષ્ટાચારના સતત આરોપોનો સામનો કરી રહ્યા હોવા છતાં, તેમની વ્યક્તિગત લોકપ્રિયતા સતત વધી રહી છે. અભિનેતા વિજયની પાર્ટી, ’ટીવીકે’, આ ચૂંટણીમાં ’એક્સ-ફેક્ટર’ સાબિત થઈ શકે છે. જો વિજય 15% થી વધુ મતો – ખાસ કરીને યુવાનો અને પરિવર્તન ઇચ્છતા લોકો પાસેથી – મેળવવામાં સફળ થાય છે, તો તે ડીએમકે માટે ત્રિશંકુ વિધાનસભાનું જોખમ ઊભું કરી શકે છે.

ચૂંટણીના વર્તમાન રાઉન્ડમાં, મતદારોનો ઉત્સાહ તેની ચરમસીમાએ જોવા મળ્યો છે. ચૂંટણી પંચના તાજેતરના આંકડા અનુસાર, આસામમાં 85%, પુડુચેરીમાં 90% અને કેરળમાં 78% મતદાન થયું છે.