પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત 20 ટકાના બદલે કર્ણાટકના પેટ્રોલ પંપોમાંથી આ પ્રમાણ 26 ટકાથી 31 ટકા સુધી મળ્યું હોવાના દાવાને ઓઇલ માર્કેટીંગ કંપનીઓએ ફગાવી દીધો છે. બીજી બાજુ કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ આ બાબતરે કોમેન્ટ કરતા જણાવ્યું છે કે આ ચારસોવીસી એટલે કે ઠગાઇ છે.
ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ, ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ – આ ત્રણ જાહેર ક્ષેત્રની ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, અહેવાલોમાં કરવામાં આવેલા દાવાઓ “નિર્ધારિત કાયદાકીય અને તકનીકી પ્રક્રિયાઓ અનુસાર કરવામાં આવેલા પરીક્ષણો દ્વારા સમર્થિત નથી.” તેમણે કહ્યું, “કર્ણાટક સહિત સમગ્ર દેશમાં આ ત્રણ કંપનીઓ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવતા E20 પેટ્રોલમાં ’IS 17021’’ (બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ દ્વારા ઇથેનોલ-મિશ્રિત મોટર ગેસોલિન માટે નિર્ધારિત ધોરણો) નું પાલન કરવામાં આવે છે.”
જારી કરાયેલા સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે, “ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ ઓક્ટોબર 2026ની પ્રક્રિયા માટે અપનાવવામાં આવેલી નમૂના લેવાની પદ્ધતિ (સેમ્પલિંગ પ્રક્રિયા) અને કાર્યપદ્ધતિ અંગે ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે. ’એસેન્શિયલ કોમોડિટીઝ એક્ટ, 1955’ (આવશ્યક ચીજવસ્તુ ધારો) હેઠળ જારી કરાયેલ ’મોટર સ્પિરિટ એન્ડ હાઇ સ્પીડ ડીઝલ (સપ્લાય, અંગેનું નિયમન) ઓર્ડર, 2005’ અને ’માર્કેટિંગ ડિસિપ્લિન ગાઇડલાઇન્સ (MDG) 2024′ મુજબ, નમૂના લેવા, તેને સાચવી રાખવા, પરીક્ષણ કરવા અને પરિણામો જણાવવા માટે એક ચોક્કસ પ્રક્રિયા નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. આ પ્રક્રિયા અનુસાર, એક-એક લિટરના છ નમૂના લેવાના હોય છે; જેમાંથી બે નમૂના ડીલરને પહોંચાડવામાં આવે છે (જેની પહોંચ લેવામાં આવે છે), બે નમૂના ઓઇલ કંપની અથવા વિભાગ પાસે રાખવામાં આવે છે.
અને બાકીના બે નમૂના ’કંટ્રોલ ઓર્ડર’ના શિડ્યુલ-III હેઠળ નિર્દિષ્ટ અથવા સરકારી ગેઝેટમાં સૂચિત પ્રયોગશાળામાં મોકલવામાં આવે છે. નમૂનાના લેબલ્સ પર સંયુક્ત રીતે સહી હોવી આવશ્યક છે, અને પરીક્ષણના પરિણામો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં ડીલર અને ઓઇલ કંપનીને જણાવવાના હોય છે.”
ત્રણ OMC એ ઉમેર્યું હતું કે સપ્ટેમ્બર 2026 ની કવાયત દરમિયાન લેવામાં આવેલા નમૂનાઓ રાજ્ય સ્તરના સંયોજક દ્વારા નિયુક્ત OMC પ્રયોગશાળાઓમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા અને ખઉૠ 2024 હેઠળ વિનંતી કરાયેલ ગુણવત્તા પરિમાણો માટે પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, ત્યારબાદ ઓક્ટોબરમાં કરવામાં આવેલી કવાયતમાં OMC પ્રતિનિધિઓની ભાગીદારી વિના લેવામાં આવેલા નમૂનાઓનો સમાવેશ થતો હતો.
ત્રણ OMC એ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે અહેવાલિત તારણો નિયંત્રણ આદેશ હેઠળ ઉલ્લેખિત પ્રયોગશાળામાં કરવામાં આવેલા પરીક્ષણ કરતાં તૃતીય-પક્ષ પ્રયોગશાળા દ્વારા જારી કરાયેલા પ્રમાણપત્રો પર આધાર રાખે છે.
ઓઇલ માર્કેટીંગ કંપનીઓના દાવા મુજબ “પ્રમાણપત્રો અહેવાલિત ઇથેનોલ સામગ્રીને સ્વતંત્ર રીતે ચકાસવા માટે જરૂૂરી સંપૂર્ણ તકનીકી વિગતો પ્રદાન કરતા નથી. સમકક્ષ નમૂનાઓ અને નિર્ધારિત દસ્તાવેજોની ગેરહાજરીએ OMC અને સંબંધિત ડીલરોને ચકાસણી અથવા ફરીથી પરીક્ષણ કરવાની તક પણ નકારી કાઢી છે.
’E20 બની ગયું 420’: પેટ્રોલ ચોરીનો આરોપ મુકતા રાહુલ
લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા અને કોંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીએ શનિવારે આરોપ લગાવ્યો છે કે પેટ્રોલ કંપનીઓ નિર્ધારિત 20%ની મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ધરાવતું ઈંધણ પૂરું પાડી રહી છે. તેમણે કર્ણાટકના સાત જિલ્લાઓમાંથી એકત્રિત કરાયેલા પેટ્રોલના નમૂનાઓના લેબોરેટરી પરીક્ષણનો હવાલો આપ્યો હતો. ‘E20 બની ગયું 420 – લોકોની કારમાંથી પેટ્રોલની ચોરી!” ગાંધીએ કહ્યું. તેમણે IOCL, HPCL, BPCL, નાયારા અને શેલ સહિતની સરકારી અને ખાનગી ઓઇલ કંપનીઓ પર નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે કંપનીઓની પોતાની લેબોરેટરીઓ પણ નમૂનાઓમાં રહેલા ઇથેનોલના પ્રમાણ વિશે જાણ કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે.
