વૈશ્વિક બજારમાં આવેલા આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને સેમિક્ધડક્ટર ક્ષેત્રની કંપનીઓના શેરમાં થયેલું જંગી વેચાણ છે. અમેરિકામાં, ગુરુવારે નાસ્ડેક કમ્પોઝિટમાં 5.52% નો ઘટાડો નોંધાયોજે છેલ્લા 19 મહિનામાં એક દિવસનો સૌથી મોટો ઘટાડો છે. ટેક્નોલોજી શેરો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા નાસ્ડેક-100માં 6.3% નો ઘટાડો થયો, જેનાથી બજાર મૂલ્યમાં લગભગ 2.5 ટ્રિલિયન ડોલરનું નુકસાન થયું. એટલે કે 285 લાખ કરોડ રૂપિયાનું ધોવાણ થયું હતું.
આ દરમિયાન, SP 500 (એસ એન્ડ પી 500) ઇન્ડેક્સમાં 4.36% થી 4.4% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જેના પરિણામે બજાર મૂલ્યમાં લગભગ 2.8 ટ્રિલિયન ડોલરનું નુકસાન થયું. Dow Jones Industrial Average (ડાઉ જોન્સ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એવરેજ) માં પણ 3.44% નો ઘટાડો થયો. અમેરિકાના આ ત્રણેય મુખ્ય સૂચકાંકોમાં એપ્રિલ 2025 પછીનો સૌથી મોટો દૈનિક ઘટાડો નોંધાયો છે. ગફતમફિ ઈજ્ઞળાજ્ઞતશયિં હવે 10% થી વધુ ઘટીને “કરેક્શન ટેરિટરી” (સુધારાના તબક્કા) માં પ્રવેશી ચૂક્યો છે. બજારમાં ડર અને અનિશ્ચિતતા દર્શાવતો ’વોલેટિલિટી ઇન્ડેક્સ’ (અસ્થિરતા સૂચકાંક) પણ ઉછળ્યો છે.
સેમિક્ધડક્ટર કંપનીઓના શેરમાં આવેલા તીવ્ર ઘટાડાને કારણે બજારનું વાતાવરણ નકારાત્મક બન્યું છે. AMD, Micron Technology અને Nvidia ના શેરમાં અનુક્રમે 17.3%, 17.5% અને 9.3% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ક્વોલકોમના શેરમાં પણ 9.5%નો ઘટાડો જોવા મળ્યો, કારણ કે સ્માર્ટફોન ચિપ્સ માટે કંપનીએ આપેલા વેચાણના અંદાજોથી રોકાણકારો નિરાશ થયા હતા.
છેલ્લા એક વર્ષમાં, રોકાણકારોએ AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) સંબંધિત કંપનીઓમાં મોટી મૂડીનું રોકાણ કર્યું છે. આ પાછળ એવી અપેક્ષા હતી કે ડેટા સેન્ટર્સ, કમ્પ્યુટિંગ પાવર અને અદ્યતન ચિપ્સની માંગમાં સતત વધારો થશે. જોકે, હવે રોકાણકારો આ શેરોના ઊંચા મૂલ્યાંકન અને ભવિષ્યમાં જરૂૂરી મોટા રોકાણો અંગે સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.
યુએસ ચૂંટણીના પરિણામો શેરબજારમાં થયેલા વેચવાલીના દબાણ પાછળનું એક મુખ્ય કારણ હતા. જોકે ડેમોક્રેટિક ઉમેદવારોની નોંધપાત્ર જીત બાદ શરૂૂઆતમાં બજારમાં તેજી જોવા મળી હતી, પરંતુ આમાંથી ઘણા ઉમેદવારો એઆઇ ડેટા સેન્ટર્સના ઝડપી વિસ્તરણના વિરોધી હતા. તેમનું માનવું હતું કે આવા વિસ્તરણથી વીજળીના વપરાશ, પર્યાવરણ અને સ્થાનિક સમુદાયો પર દબાણ વધી શકે છે.
રોકાણકારોને હવે ડર છે કે નવી રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે એઆઇ ડેટા સેન્ટર પ્રોજેક્ટ્સ પર કડક નિયમો લાદવામાં આવી શકે છે અથવા તેના વિસ્તરણમાં વિલંબ થઈ શકે છે. તેની અસર ચિપ ઉત્પાદકો, સર્વર કંપનીઓ, ડેટા સેન્ટર ઓપરેટરો અને વીજ પુરવઠા સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓ પર પડી શકે છે.
