સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશથી પશ્ચિમ બંગાળમાં નિયુક્ત કરાયેલા એક ડઝનથી વધુ ટ્રિબ્યુનલના ન્યાયાધીશોએ જેઓ 27 લાખ રદ કરાયેલા મતદારોની અપીલો પર કામ કરી રહ્યા છે ભારતના ચૂંટણી પંચના આઇટી વિભાગ દ્વારા તેમના માટે તૈયાર કરાયેલા ડિજિટલ પોર્ટલમાં રહેલી ગંભીર ખામીઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું છે.
સત્તાવાર રેકોર્ડ દર્શાવે છે કે તેમણે ફરિયાદ કરી હતી કે પોર્ટલ તેમને સંબંધિત પક્ષોને નોટિસ મોકલવાની મંજૂરી આપતું ન હતું, જેના કારણે અપીલોના નિકાલની પ્રક્રિયા ધીમી પડી રહી હતી. આ પોર્ટલ ટ્રિબ્યુનલને અપીલ કરનાર મતદારોના વધારાના દસ્તાવેજો અપલોડ કરવાની, વર્ચ્યુઅલ સુનાવણી યોજવાની અથવા રદ કરાયેલા મતદારનું નામ પુન:સ્થાપિત કરવાની સુવિધા આપતું ન હતું. ન્યાયાધીશોએ જણાવ્યું હતું કે તે અપીલકર્તાઓને ટ્રિબ્યુનલના આદેશો ડાઉનલોડ કરવાની પણ મંજૂરી આપતું ન હતું.
આ ચિંતાઓ 11 ઓગસ્ટે એક ડઝનથી વધુ ટ્રિબ્યુનલ ન્યાયાધીશોની બેઠકની કાર્યવાહીનો (minutes) ભાગ છે કુલ 19 ન્યાયાધીશો છે જાણવા મળ્યું છે કે આ બાબતો ભારતના ચૂંટણી પંચ અને કલકત્તા હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશને જણાવવામાં આવી હતી.
’ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ની ગયા મહિનાની તપાસમાં બહાર આવ્યું હતું કે બે ચૂંટણી કમિશનરોએ 10 મહિનાના ગાળામાં એવા અનેક નિર્ણયો સામે 14 વાંધાઓ નોંધાવ્યા હતા જે કોને મતદાન કરવાનો અધિકાર મળે છે અને કોને નહીં તેની સાથે સંબંધિત હતા. તેમણે ઉઠાવેલી મુખ્ય ચિંતાઓમાંની એક એ હતી કે ECINET જે નાગરિકો અને અધિકારીઓ માટે ચૂંટણી પંચની મુખ્ય ડિજિટલ સિસ્ટમ છે તે મતદાર યાદીને આખરી ઓપ આપવા માટે જવાબદાર અધિકારીઓની પહોંચને મર્યાદિત કરતી હતી. જો કે ચુંટણી પંચે આ મામલે કોઇ ટિપ્પણી કરી નથી.
22 મેના રોજ…ટ્રિબ્યુનલના ન્યાયાધીશોએ કલકત્તા હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશને પત્ર લખીને ધ્યાન દોર્યું હતું કે નોટિસ મોકલવાની વ્યવસ્થા ઊભી કરવાનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો હોવા છતાં તેના પર કોઈ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું નથી. ” ન્યાયાધીશે ચૂંટણી પંચ દ્વારા શેર કરવામાં આવતા નિકાલ કરાયેલી અપીલોની સંખ્યા અંગેના સચોટ ડેટાના અભાવ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. પત્રમાં ન્યાયાધીશે કહ્યું, “દુર્ભાગ્યે, ’ઊઈના સૂત્રો’ દ્વારા પ્રેસને નિકાલની સંખ્યા અંગે ખોટી માહિતી આપવામાં આવી રહી છે અને એ હકીકત છુપાવવામાં આવી રહી છે કે ECI અપીલની સુનાવણી માટે પક્ષકારોને નોટિસ મોકલવાની યોગ્ય વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં અસમર્થ રહ્યું છે.”
ટ્રિબ્યુનલના ન્યાયાધીશો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી આ તમામ ચિંતાઓ સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નિર્ધારિત તે વિશિષ્ટ અપીલ પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન મૂકે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય યાદીમાંથી દૂર કરાયેલા 27 લાખ મતદારોને તેમના નામ રદ થવા સામે અપીલ કરવાની તક આપવાનો હતો.
