‘વંદે મારતમ્’ને રાષ્ટ્રગીત જેટલું સન્માન આપવા તૈયારી

મોદી સરકાર નવો પ્રોટોકોલ બનાવશે, ગૃહમંત્રાલયની બેઠકમાં ચર્ચા

મોદી સરકાર રાષ્ટ્રગીત વંદે માતરમને રાષ્ટ્રગીત જેટલું જ સન્માન મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક પ્રોટોકોલ વિકસાવવાની યોજના બનાવી રહી છે. એક અહેવાલ મુજબ, આ મહિનાની શરૂૂઆતમાં ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા યોજાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં આ મુદ્દા પર વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ભારતના બંધારણ મુજબ, રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રગીત બંનેને સમાન સન્માન મળે છે, પરંતુ કાનૂની અને ફરજિયાત પ્રોટોકોલની દ્રષ્ટિએ બંને વચ્ચે નોંધપાત્ર તફાવત છે.

વાસ્તવમાં, રાષ્ટ્રગીત ગાતી વખતે ઉભા રહેવું ફરજિયાત છે, અને તેનું અપમાન કરવું રાષ્ટ્રીય સન્માન અપમાન નિવારણ અધિનિયમ, 1971 હેઠળ સજાપાત્ર છે. બીજી બાજુ, રાષ્ટ્રગીત, વંદે માતરમ ગાતી વખતે ઉભા રહેવા માટે કોઈ કાનૂની આવશ્યકતા કે લેખિત નિયમ નથી.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસે સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે ગૃહ મંત્રાલયની બેઠકમાં આ મુદ્દા પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. બેઠક દરમિયાન, રાષ્ટ્રગીત ગાવા માટેના નિયમો અને માર્ગદર્શિકા, જેમાં સન્માનની રીતનો સમાવેશ થાય છે, પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. બેઠકમાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી કે શું વંદે માતરમ ગાવાના સમય, સ્થળ અને રીત માટે સ્પષ્ટ નિયમો બનાવવા જોઈએ. શું રાષ્ટ્રગીતની જેમ તેના ગાતી વખતે ઉભા રહેવું ફરજિયાત બનાવવું જોઈએ? શું રાષ્ટ્રગીતનું અપમાન કરનારાઓને દંડ કે કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડશે?નોંધનીય છે કે આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે જ્યારે મોદી સરકાર વર્ષભર ચાલતા વંદે માતરમ ઉત્સવની ઉજવણી કરી રહી છે, જ્યારે ભાજપે કોંગ્રેસ પર તુષ્ટિકરણની રાજનીતિને કારણે રાષ્ટ્રગીતનું મહત્વ ઘટાડવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

1937ના કોંગ્રેસ અધિવેશનમાં વંદે માતરમના કેટલાક શ્ર્લોકો દૂર કરવામાં આવ્યા હતા, ભાજપનો આરોપ છે કે આ નીતિએ ભાગલાનો પાયો નાખ્યો હતો, જ્યારે કોંગ્રેસ કહે છે કે ભાજપ ઇતિહાસને વિકૃત કરી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, વંદે માતરમ માટે રાષ્ટ્રગીત જેવું માળખું બનાવવાની માંગ કરતી અનેક અરજીઓ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવી છે.