રાજ્યના 75 ટકા વિસ્તારમાં ગંભીર સ્થિતિ : જમીન મહેસૂલ અને વીજબીલમાં માફી સહિતની રાહતો
મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે રાજ્યભરના દુષ્કાળગ્રસ્ત ખેડૂતો અને નાગરિકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યના 358 તાલુકાઓમાંથી 265 તાલુકાઓમાં દુષ્કાળ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. જે તાલુકાઓમાં ટ્રિગર-1 (Trigger-1) ના માપદંડો પૂર્ણ થયા છે તે તમામ તાલુકાઓને દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. આ દર્શાવે છે કે રાજ્યના લગભગ 75 ટકા તાલુકાઓમાં હાલમાં દુષ્કાળની સ્થિતિ પ્રવર્તી રહી છે.
દુષ્કાળની જાહેરાત બાદ, સરકારે ખેડૂતો, ખેત મજૂરો, વિદ્યાર્થીઓ અને ગ્રામીણ રહેવાસીઓ માટે વિવિધ રાહત પગલાં અમલમાં મૂકવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ પગલાંઓમાં જમીન મહેસૂલમાં માફી, પાક લોનનું પુનર્ગઠન અને કૃષિ-સંબંધિત લોનની વસૂલાત પર રોકનો સમાવેશ થાય છે. દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં કૃષિ પંપના વર્તમાન વીજળીના બિલમાં રાહત આપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. 7.5 હોર્સપાવર સુધીની ક્ષમતા ધરાવતા પંપના વીજળીના બિલ અગાઉ જ માફ કરવામાં આવ્યા હતા હવે, વધુ ક્ષમતા ધરાવતા પંપ માટે પણ રાહત આપવામાં આવશે. વધુમાં, એ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરાયેલા ગામોમાં ખેડૂતોના કૃષિ પંપના વીજ જોડાણો કાપવામાં આવશે નહીં.
વિદ્યાર્થીઓને દુષ્કાળની અસરોનો સામનો કરવો ન પડે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, શાળા અને કોલેજના વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા ફી માફ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોના નાગરિકોને રોજગારીની તકો પૂરી પાડવા માટે રોજગાર ગેરંટી યોજનાના નિયમોમાં જરૂૂરી છૂટછાટ આપવામાં આવશે. આ યોજના હેઠળ વધુ સંખ્યામાં રોજગારીનું સર્જન કરતા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂૂ કરવા માટે નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા છે.
દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પીવાના પાણીની અછત નિવારવા માટે, જ્યાં જરૂૂર જણાશે ત્યાં પાણીના ટેન્કર તૈનાત કરવામાં આવશે. નાગરિકો અને પશુધન બંને માટે પાણી પુરવઠાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. વધુમાં, ખેડૂતો અને ખેત મજૂરોને રાહત આપવા માટે અનાજનો પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવશે. પશુધન માટે ઘાસચારાની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાનો નિર્ણય પણ લેવામાં આવ્યો છે.
દેશનો 52% વિસ્તાર સુકો અથવા દૂષ્કાળગ્રસ્ત: 2015-16 કરતા પણ ખરાબ સ્થિતિ: વૈજ્ઞાનિકોની ચેતવણી
નૈઋત્યના ચોમાસાએ વિદાય લેવાનું શરૂૂ કરી દીધું છે, પરંતુ વરસાદની મોસમ પૂરી થવા છતાં ભારતના અડધાથી વધુ વિસ્તારમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ યથાવત છે. વૈજ્ઞાનિકો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે વર્તમાન દુષ્કાળની સ્થિતિ તેના વ્યાપ અને લાંબા સમય સુધી ટકી રહેવાની દ્રષ્ટિએ 2015-16ના દુષ્કાળ કરતાં પણ વધુ ગંભીર જણાય છે. IIT ગાંધીનગરના ’ઇન્ડિયા ડ્રોટ મોનિટર’ના તાજેતરના મૂલ્યાંકન મુજબ, 16 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં દેશનો લગભગ 52 ટકા વિસ્તાર સૂકા અથવા દુષ્કાળગ્રસ્ત પરિસ્થિતિ હેઠળ હતો. સૂકા અથવા દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારમાં ઝડપથી વધારો થઈ રહ્યો છે જે લગભગ એક મહિના પહેલા 38.9 ટકા હતો તે વધીને 16 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં 52.5 ટકા થઈ ગયો છે, એટલે કે તેમાં લગભગ 35 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે.
