પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સની માન્યતા તેની સમાપ્તિ તારીખ પછી સમાપ્ત થતી નથી. મોટર વાહન કાયદા હેઠળ લાયસન્સની સમાપ્તિ પછી પણ 30 દિવસનો વૈધાનિક ગ્રેસ પીરિયડ આપવામાં આવે છે, જે દરમિયાન લાઇસન્સ માન્ય રહે છે. જો આ સમયગાળા દરમિયાન કોઈ અકસ્માત થાય છે, તો વીમા કંપની ફક્ત એટલા માટે વળતરનો ઇનકાર કરી શકતી નથી કે લાયસન્સની સમાપ્તિ થઈ ગઈ છે.
આ કેસ 4 જુલાઈ, 2001 ના રોજ હરિયાણાના જીંદ જિલ્લામાં થયેલા માર્ગ અકસ્માત સાથે સંબંધિત છે. મોટર અકસ્માત દાવા ટ્રિબ્યુનલે પીડિતોને વળતરનો આદેશ આપ્યો હતો અને વીમા કંપનીને જવાબદાર ઠેરવી હતી. વીમા કંપનીને ડ્રાઇવર પાસેથી રકમ વસૂલવાનો અધિકાર પણ નકારી કાઢવામાં આવ્યો હતો. વીમા કંપનીએ આ નિર્ણયને હાઇકોર્ટમાં પડકાર્યો હતો, દલીલ કરી હતી કે ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સની સમાપ્તિ 4 જૂન, 2001 ના રોજ થઈ હતી, જ્યારે અકસ્માત 4 જુલાઈ, 2001 ના રોજ થયો હતો.
લાઇસન્સ પાછળથી 6 ઓગસ્ટ, 2001 ના રોજ રિન્યુ કરવામાં આવ્યું હતું, તેથી કંપનીના મતે ડ્રાઇવર માન્ય લાઇસન્સ વગર વાહન ચલાવી રહ્યો હતો. હાઇકોર્ટે વીમા કંપનીની અપીલ ફગાવી દીધી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે મોટર વાહન અધિનિયમ, 1988 ની કલમ 14 હેઠળ, લાઇસન્સ સમાપ્ત થયા પછી 30 દિવસનો કાયદેસર ગ્રેસ પીરિયડ આપવામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં, લાઇસન્સ 4 જૂન, 2001 ના રોજ સમાપ્ત થયું હતું, અને ગ્રેસ પીરિયડ 5 જૂનથી શરૂૂ થયો હતો અને 4 જુલાઈ, 2001 ના રોજ મધ્યરાત્રિ સુધી ચાલ્યો હતો. અકસ્માત 4 જુલાઈના રોજ સવારે લગભગ 10:45 વાગ્યે થયો હતો, જે સંપૂર્ણપણે આ ગ્રેસ પીરિયડની અંદર હતો. તેથી અકસ્માત સમયે લાઇસન્સ માન્ય ગણવામાં આવશે. કોર્ટે ઠરાવ્યું હતું કે ગ્રેસ પીરિયડનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ડ્રાઇવરો અને અકસ્માતનો ભોગ બનેલા લોકોને ટેકનિકલ વિલંબને કારણે નુકસાન ન થાય.
કાયદો પોતે જ આ સમયગાળા દરમિયાન લાઇસન્સને માન્ય માને છે, તેથી વીમા કંપની પોલિસીની શરતોનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવી શકતી નથી. આ કારણોસર, વીમા કંપનીને વળતર ચૂકવવાનું ટાળવાનો અથવા ડ્રાઇવર પાસેથી વસૂલાત કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો ન હતો. આ નિર્ણય પંજાબ અને હરિયાણામાં એક મિસાલ સ્થાપિત કરશે અને દેશભરના અન્ય રાજ્યોમાં પણ તેની અસર પડશે. જો કોઈ ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ અકસ્માત સમયે 30 દિવસ સુધી સમાપ્ત ન થયું હોય, તો વીમા કંપનીઓ ફક્ત સમાપ્તિ તારીખનો ઉલ્લેખ કરીને દાવાઓને નકારી શકે નહીં. હવે, વીમા કંપનીઓએ સાબિત કરવું પડશે કે લાઇસન્સ સંપૂર્ણપણે અમાન્ય હતું, ડ્રાઇવર અયોગ્ય હતો, અથવા ગંભીર ઉલ્લંઘન થયું હતું.
