વર્ષ 2024 લગભગ સમાપ્ત થઈ રહ્યું છે. વર્ષ 2023-24માં મોટાભાગની પાર્ટીઓને કરોડો રૂૂપિયાનું દાન મળ્યું છે. આ યાદીમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી ટોચ પર અને કોંગ્રેસ બીજા સ્થાને છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી માટે આ વર્ષ માત્ર ચૂંટણી પરિણામોની દૃષ્ટિએ સુખદ જ નહોતું રહ્યું. પરંતુ આ વર્ષે પાર્ટીના બેંક ખાતામાં જંગી દાન આવ્યું છે. ભાજપને 2023-24માં લોકો, ટ્રસ્ટો અને કોર્પોરેટ ગૃહો તરફથી દાન તરીકે રૂૂ. 2,244 કરોડ મળ્યા, જે 2022-23માં મળેલા દાન કરતાં ત્રણ ગણા વધુ છે. બીજી તરફ, કોંગ્રેસને 2023-24માં લગભગ 289 કરોડ રૂૂપિયા મળ્યા છે. જ્યારે ગયા વર્ષે તેને 79.9 કરોડ રૂૂપિયા મળ્યા હતા. આમ ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંનેને પ્રુડન્ટ ઈલેક્ટોરલ ટ્રસ્ટ તરફથી સૌથી વધુ દાન મળ્યું છે.
જેણે ભાજપને રૂૂ. 723 કરોડ અને કોંગ્રેસને રૂૂ. 156 કરોડ આપ્યા.. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, 2023-24માં ભાજપના લગભગ ત્રીજા ભાગના દાન અને કોંગ્રેસના અડધાથી વધુ દાન પ્રુડન્ટ ઇલેક્ટોરલ ટ્રસ્ટ તરફથી આવ્યું છે.આ વર્ષે ભાજપને કોંગ્રેસ કરતાં 776.82% વધુ દાન મળ્યું છે. ભાજપને 2023-24માં સૌથી વધુ 2,244 કરોડ રૂૂપિયાનું દાન મળ્યું હતું, જ્યારે તેલંગાણાના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી ચંદ્રશેખર રાવની પાર્ટી બીઆરએસ બીજા સ્થાને હતી, જેને 580 કરોડ રૂૂપિયાનું દાન મળ્યું હતું, જ્યારે કોંગ્રેસ ત્રીજા સ્થાને હતી, જેને 289 રૂૂપિયાનું દાન મળ્યું હતું.
2022-23માં પ્રુડન્ટને સૌથી વધુ દાન આપતી સંસ્થાઓમાં મેઘા એન્જિનિયરિંગ એન્ડ ઈન્ફ્રા લિમિટેડ, સીરમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ, આર્સેલર મિત્તલ ગ્રુપ અને ભારતી એરટેલનો સમાવેશ થાય છે. ભાજપ અને કોંગ્રેસ દ્વારા આપવામાં આવેલા દાનના ખાતામાં ચૂંટણી બોન્ડનો સમાવેશ થતો નથી. નિયમો અનુસાર, રાજકીય પક્ષોએ આ વિગતો માત્ર તેમના વાર્ષિક ઓડિટ રિપોર્ટમાં જાહેર કરવાની હોય છે અને ડોનેશન રિપોર્ટમાં નહીં.
મહત્વનું છે કે ફેબ્રુઆરી 2024માં સુપ્રીમ કોર્ટે ઈલેક્ટોરલ બોન્ડ સ્કીમને રદ્દ કરી દીધી હતી. ત્યારથી, રાજકીય પક્ષો માટે ભંડોળનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત સીધા નાણાં અથવા ચૂંટણી ટ્રસ્ટ દ્વારા પ્રાપ્ત નાણાં છે.
જો કે, કેટલાક પ્રાદેશિક પક્ષોએ 2023-24 માટેના તેમના યોગદાન અહેવાલોમાં સ્વેચ્છાએ ચૂંટણી બોન્ડ દ્વારા તેમની રસીદો જાહેર કરી છે. તેમાં બીઆરએસનો સમાવેશ થાય છે, જેને બોન્ડમાં રૂૂ. 495.5 કરોડ મળ્યા હતા. ડીએમકેને રૂૂ. 60 કરોડ અને વાયએસઆર કોંગ્રેસને રૂૂ. 121.5 કરોડ મળ્યા આ હવે નિષ્ક્રિય સાધન દ્વારા. જેએમએમને બોન્ડ દ્વારા રૂૂ. 11.5 કરોડ મળ્યા હતા.
