દેશના સૌથી મોટા બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) ના ચૂંટણી પરિણામોએ મહારાષ્ટ્રના રાજકીય પરિદૃશ્યને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખ્યું છે. ભાજપે મુંબઈના 227 વોર્ડમાંથી 89 વોર્ડ જીતીને પોતાની રાજકીય તાકાત દર્શાવી, સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે ઉભરી આવ્યો. આ ઐતિહાસિક જીત સાથે, મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ મહારાષ્ટ્રના રાજકારણના દિગ્ગજ બની ગયા છે. ચૂંટણી પરિણામો જાહેર થયાના એક દિવસ પછી, શનિવારે મુંબઈના ઘણા ભાગોમાં પોસ્ટરો લગાવવામાં આવ્યા હતા, જેમાં મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસને “ધુરંધર દેવેન્દ્ર” કહેવામાં આવ્યા હતા.
ભારતીય જનતા પાર્ટી યુવા મોરચા મુંબઈના પ્રમુખ તજિન્દર સિંહ તિવાનાએ મુંબઈમાં આ પોસ્ટરો લગાવ્યા હતા. આ મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓમાં તજિન્દર સિંહ તિવાના પોતે કોર્પોરેટર તરીકે ચૂંટાયા હતા. શહેરમાં ફડણવીસના નેતૃત્વની પ્રશંસા કરતા મોટા હોર્ડિંગ્સ દેખાયા હતા, જે ભાજપના પ્રભાવશાળી પ્રદર્શન બાદ પાર્ટી છાવણીમાં ઉજવણીના વાતાવરણને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
ભાજપની અંદરથી મળતા અહેવાલો અનુસાર, મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે આ જીતમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે માત્ર રણનીતિ જ નહીં પરંતુ વ્યક્તિગત રીતે પ્રચારનું નેતૃત્વ પણ કર્યું. પાર્ટીના સૂત્રોએ ભાર મૂક્યો કે આ જંગી જીત બૂથ સ્તર સુધીના ઝીણવટભર્યા આયોજન અને નજીકથી દેખરેખનું પરિણામ છે. રણનીતિ બનાવવામાં દેવેન્દ્ર ફડણવીસે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.
ભાજપના નેતાઓ કહે છે કે મુંબઈમાં સારા ઉમેદવારો પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા અને સમગ્ર ચૂંટણી દરમિયાન રસ્તાની સફાઈ, માળખાગત સુવિધાઓ અને માળખાગત સુવિધાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ રણનીતિએ પાર્ટીને એવા વિસ્તારોમાં પણ સમર્થન મેળવવામાં મદદ કરી જ્યાં શિવસેનાના વિભાજનથી તેના જોડાણને નબળું પડ્યું હતું.
નિષ્ણાતો માને છે કે દેવેન્દ્ર ફડણવીસે આ સ્થાનિક સંસ્થાની ચૂંટણી વિધાનસભા ચૂંટણીની જેમ લડી હતી. તેમણે અસંખ્ય રેલીઓને સંબોધિત કરી હતી અને જિલ્લાઓનો વારંવાર પ્રવાસ કર્યો હતો.
ભાજપના એક વરિષ્ઠ નેતાએ જણાવ્યું હતું કે તે સમયે ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરે સાથે સક્રિય હતા, જેના કારણે મરાઠી ઓળખનો મુદ્દો વધુ પ્રબળ બની શક્યો હોત. આ કારણોસર, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અથવા ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથને પ્રચાર માટે આમંત્રણ ન આપવાનો વ્યૂહાત્મક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
રાજકીય વિશ્ર્લેષકોના મતે, ભાજપ ઇચ્છતું ન હતું કે ઠાકરે છાવણીને “ગુજરાત વિરોધી” અથવા “ઉત્તર ભારત વિરોધી” જેવા મુદ્દાઓ ઉઠાવવાની તક મળે. એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે મહા વિકાસ આઘાડી ઘણી બેઠકો પર એક થઈ ન હતી અને તેણે અલગ ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા હતા, જેના કારણે મતોનું વિભાજન થયું. બીજી તરફ, ભાજપ મહાયુતિ હેઠળ તેના તમામ સાથી પક્ષોને એકસાથે રાખવામાં સફળ રહ્યો.
મરાઠી ઓળખને બદલે, ભાજપે આ નાગરિક ચૂંટણીમાં હિન્દુત્વના મુદ્દાઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. એવું માનવામાં આવે છે કે આના પરિણામે મરાઠી મતોમાં અપેક્ષિત વધારો થયો ન હોય, પરંતુ તેનાથી હિન્દુ મતોનું ધ્રુવીકરણ થયું. તેની અસર મુંબઈની બહાર પણ અનુભવાઈ. આ વ્યૂહરચનાથી નાસિક, ધુળે, છત્રપતિ સંભાજીનગર, અકોલા અને નાંદેડ જેવા જિલ્લાઓમાં ભાજપનું પ્રભાવશાળી પ્રદર્શન થયું.
ભાજપને મુંબઇમાં કુલ મતદાનના 21 ટકા, શિવસેનાને પાંચ ટકા મળ્યા
ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) અને BMC દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, ભાજપે 89 બેઠકો જીતી અને 1,179,273 મત મેળવ્યા, જે કુલ પડેલા મતોના 21.58 ટકા છે. બધા વિજેતા ઉમેદવારોમાં, ભાજપનો મત હિસ્સો 45.22 ટકા હતો, જે તેને નાગરિક સંસ્થામાં સૌથી મોટો પક્ષ બનાવે છે. તેના જોડાણ ભાગીદાર, શિવસેના (એકનાથ શિંદે જૂથ) એ 273,326 મતો સાથે 29 બેઠકો મેળવી, જે શિવસેનાના કુલ મત હિસ્સાના 5.00 ટકા છે. ભાજપ-શિવસેના (શિંદે) ગઠબંધન બીએમસીમાં સૌથી મોટા ગઠબંધન તરીકે ઉભરી આવ્યું. મનસે સાથે જોડાણ કરીને ચૂંટણી લડી રહેલી શિવસેના (યુબીટી) 65 બેઠકો જીતી. યુબીટીના નેતૃત્વ હેઠળની શિવસેનાએ 717,736 મત મેળવ્યા, જે કુલ પડેલા મતોના 13.13 ટકા છે. મનસેએ ગઠબંધનની સંખ્યામાં છ બેઠકો ઉમેરી, 74,946 મતો મેળવ્યા અને 1.37 ટકા મત હિસ્સો મેળવ્યો. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (આઈએનસી) એ 24 બેઠકો મેળવી, 242,646 મત મેળવ્યા, જે કુલ મતોના 4.44 ટકા છે.
અન્ય પક્ષોમાં, ઓલ ઈન્ડિયા મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીન (એઆઈએમઆઈએમ) એ 68,072 મતો સાથે આઠ બેઠકો જીતી. રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (એનસીપી) એ ત્રણ બેઠકો, સમાજવાદી પાર્ટીએ બે બેઠકો અને એનસીપી (શરદચંદ્ર પવાર) એ એક બેઠક જીતી.
માન્ય રાજકીય પક્ષોના વિજેતા ઉમેદવારોને 2,607,612 મત મળ્યા, જે કુલ પડેલા મતના 47.72 ટકા છે. ચૂંટણીમાં કુલ 5,464,412 મત પડ્યા હતા, જ્યારે 11,677 મતદારોએ ગઘઝઅ નો વિકલ્પ પસંદ કર્યો હતો.
