કડકડતી ઠંડી માટે તૈયાર રહેજો: અલ નીનોની અસર ઘટી

ચોમાસા પછીનો વરસાદ સામાન્ય કરતા ઓછો, ભેજનું સ્તર ઓછું હોવાથી છેલ્લા પાંચ વર્ષ કરતા સૌથી વધુ ઠંડી પડશે

ગુજરાતભરમાં ચોમાસાએ સતાવાર વિદાય લીધી છે અને તેની અસર વહેલી સવારે અને મોડી રાત્રે હવામાનમાં જોવા મળી રહી છે. સૌરાષ્ટ્રના મોટાભાગના વિસતારમાં વહેલી સવારે ઝાકળવર્ષા થઇ રહી છે જે શિયાળાના આગમનના એંધાણ દર્શાવે છે ત્યારે આ વર્ષ છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ન પડી હોય એવી કડકડતી ઠંડી પડી શકે છે. કારણ કે સ્વચ્છ આકાશ અને અલનીનોની અસર નબળી પડતા આ વર્ષનો શિયાળો ગાભા કાઢી નાખે એવો ઠંડો રહેશે.

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અને શરૂૂઆતની ઋતુના પેટર્નના ડેટા ટ્રેન્ડ સૂચવે છે કે અમદાવાદ ડિસેમ્બર અને જાન્યુઆરી દરમિયાન રાત્રિનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઓછું અનુભવી શકે છે. 2010 અને 2019 વચ્ચેના ડેટાનું વિશ્ર્લેષણ કરનારા ઈંખઉ ના ક્લાઈમેટ ઓફ અમદાવાદ રિપોર્ટ અનુસાર, શહેરનું સરેરાશ શિયાળાનું લઘુત્તમ તાપમાન 13ઓઈ અને 15ઓઈ ની વચ્ચે રહ્યું હતું.

આ 1971-2010 ના પહેલાના સમયગાળામાં નોંધાયેલા સરેરાશ કરતા 2-3ઓઈ ઓછું છે, જે છેલ્લા દાયકામાં રાત્રિના તાપમાનમાં ધીમે ધીમે ઠંડક તરફ ઈશારો કરે છે. છેલ્લા ત્રણ શિયાળામાં વિપરીત તીવ્રતા જોવા મળી છે. 2022 અને 2023માં સવારે 10 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન નોંધાયું હતું, જ્યારે 2024નો શિયાળો હળવો રહ્યો.

હવામાન વૈજ્ઞાનિકો સૂચવે છે કે આ વર્ષે, પેટર્ન ઠંડી તરફ પાછી ફરી શકે છે, કારણ કે ચોમાસા પછીનો વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો રહ્યો છે અને ભેજનું સ્તર ઓછું છે. વાદળ રહિત આકાશ સાથે સૂકી હવા સૂર્યાસ્ત પછી ગરમીને ઝડપથી બહાર નીકળવા દે છે, જેના કારણે તાપમાનમાં તીવ્ર ઘટાડો થાય છે.

આઇએમડીના આબોહવા શાસ્ત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, આ શિયાળામાં અપેક્ષિત ઠંડીમાં ઘણા પરિબળો ફાળો આપી રહ્યા છે. પ્રથમ, પેસિફિક મહાસાગર નબળા અલ નીનોથી તટસ્થ તબક્કામાં સંક્રમણ કરી રહ્યો છે. ઐતિહાસિક રીતે, નબળા અલ નીનો શિયાળો ગુજરાત સહિત ઉત્તર અને મધ્ય ભારતમાં ઠંડી અને સૂકી સ્થિતિ લાવે છે.

બીજું, આ ઋતુમાં પશ્ચિમી વિક્ષેપો ઓછા સક્રિય છે. આ સિસ્ટમો સામાન્ય રીતે વાદળો અને હળવો વરસાદ લાવે છે. તેમાંથી ઓછા સાથે, ગુજરાતનું આકાશ સ્વચ્છ રહે છે, જે રાત્રિના સમયે વધુ ગરમીને બહાર નીકળવા દે છે. રાજસ્થાન અને ઉત્તર મધ્યપ્રદેશથી સૂકી હવા લાવતા સતત ઉત્તરપૂર્વીય પવનો ઠંડક પ્રક્રિયાને વેગ આપે છે. અંતે, સપ્ટેમ્બર પછી મર્યાદિત વરસાદ સાથે, સૂકી માટી ઓછી ભેજ જાળવી રાખે છે અને સૂર્યાસ્ત પછી ઝડપથી ઠંડુ થાય છે, જે લઘુત્તમ તાપમાનમાં વધુ ઘટાડો કરે છે.

આઇએમડીની સત્તાવાર લાંબા ગાળાની શિયાળાની આગાહી આ મહિનાના અંતમાં અપેક્ષિત છે, સ્થાનિક હવામાનશાસ્ત્રીઓ કહે છે કે અમદાવાદમાં ડિસેમ્બરના બીજા ભાગમાં લઘુત્તમ તાપમાન 10ઓઈ થી નીચે આવી શકે છે. જો આ પેટર્ન ચાલુ રહેશે, તો 2025-26નો શિયાળો છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં સૌથી ઠંડો બની શકે છે, જે શહેરમાં 2011 ની આસપાસ અનુભવાયેલી ઠંડીને પુનજીર્વિત કરશે.