પ્રાથમિક શાળાઓમાં લાંબા સમયથી ઉપયોગમાં ન આવતી અથવા ભંગાર બની ગયેલી વસ્તુઓના નિકાલ માટે શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા પ્રક્રિયા નક્કી કરવામાં આવી છે. શાળાઓમાં રહેલી બિનઉપયોગી/ભંગાર વસ્તુઓની ઓળખ કરી તેની યાદી તૈયાર કરવાની રહેશે. ત્યારબાદ દરેક વસ્તુની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તેની અપસેટ વેલ્યુ નક્કી કરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયાનો હેતુ શાળાઓમાં પડેલી બિનઉપયોગી સામગ્રીનો નિયમબદ્ધ રીતે નિકાલ કરીને તેમાંથી મળતી રકમને સરકારી હિસાબમાં જમા કરાવવાનો છે.
પરિપત્ર મુજબ સૌપ્રથમ પ્રાથમિક શાળાઓમાં ઉપલબ્ધ બિનઉપયોગી તથા ભંગાર સામગ્રીની વિગતવાર યાદી તૈયાર કરવાની રહેશે. સામગ્રીની સ્થિતિ ચકાસ્યા બાદ તેના મૂલ્યનો અંદાજ નક્કી કરવાનો રહેશે. અપસેટ વેલ્યુ નક્કી કરતી વખતે વસ્તુની હાલની સ્થિતિ અને ઉપયોગીતા જેવા પાસાંને ધ્યાનમાં લેવાની રહેશે. આ પ્રક્રિયા બાદ હરાજી માટે જરૂૂરી કાર્યવાહી હાથ ધરાશે.
જે વસ્તુઓની કિંમત રૂૂ.10,000થી વધુ હોય, તેવી વસ્તુઓની હરાજી માટે જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારીની મંજૂરી લેવાની રહેશે. એટલે વધુ મૂલ્ય ધરાવતી બિનઉપયોગી સામગ્રીનો નિકાલ શાળા સ્તરે સીધી રીતે કરી શકાશે નહીં. આ જોગવાઈથી ઊંચી કિંમતની સામગ્રીના નિકાલમાં મંજૂરી અને વહીવટી દેખરેખની પ્રક્રિયા જાળવવામાં આવશે.
હરાજીની સમગ્ર પ્રક્રિયા સ્કૂલ મેનેજમેન્ટ કમિટી (SMC) મારફતે હાથ ધરવાની રહેશે. એટલે શાળામાં ઉપલબ્ધ ભંગાર અથવા બિનઉપયોગી વસ્તુઓના નિકાલ માટે SMCની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ રહેશે. હરાજી પૂર્ણ થયા બાદ પ્રક્રિયાને લગતી વિગતોનો અહેવાલ તૈયાર કરવાની રહેશે. આ રીતે સામગ્રીની ઓળખથી લઈને હરાજી અને મળેલી રકમ જમા કરાવવાની પ્રક્રિયા સુધીનો વહીવટી રેકોર્ડ જાળવવામાં આવશે.
હરાજીમાંથી મળેલી રકમ શાળાએ પોતાની રીતે ઉપયોગ કરવાની રહેશે નહીં. મળેલી રકમ છખજ શિક્ષણ વિભાગના 0202 સદર હેઠળ જમા કરાવવાની રહેશે. આ જોગવાઈ મુજબ હરાજીમાંથી થતી આવકને નિયત સરકારી હિસાબી સદરમાં જમા કરાવવાની રહેશે, જેથી રકમનો નાણાકીય વ્યવહાર નિયમબદ્ધ રીતે નોંધાઈ શકે.
હરાજીની કાર્યવાહી પૂર્ણ થયા બાદ તેની વિગતવાર માહિતી સાથેનો અહેવાલ તાલુકા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારીને મોકલવાનો રહેશે. અહેવાલમાં હરાજી કરાયેલી સામગ્રી અને પ્રક્રિયા સંબંધિત જરૂૂરી વિગતો રજૂ કરવાની રહેશે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં શાળાઓએ બિનઉપયોગી સામગ્રીની ઓળખ, મૂલ્યાંકન, જરૂૂરી મંજૂરી, SMC મારફતે હરાજી, રકમ જમા કરાવવી અને અંતે અહેવાલ મોકલવા સુધીના તબક્કાઓનું પાલન કરવાનું રહેશે.
