હિજાબ વગર ઇસ્લામ ખતરામાં નહીં આવે: ડ્રેસકોડમાંથી મુક્તિની માગ ફગાવતી હાઇકોર્ટ

શાળાના ડ્રેસ કોડ અને શિસ્ત અંગે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપતા, અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે વિદ્યાર્થીઓ – અધિકારની બાબત તરીકે – નિર્ધારિત યુનિફોર્મ સાથે વધારાનો હેડસ્કાર્ફ (દુપટ્ટા/સ્કાર્ફ/હિજાબ) પહેરવાનો આગ્રહ રાખી શકતા નથી. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે ડ્રેસ કોડ બધા વિદ્યાર્થીઓને સમાન રીતે લાગુ પડે છે અને શિસ્ત, સમાનતા અને ધર્મનિરપેક્ષ વાતાવરણ જાળવવા માટે જરૂૂરી છે. પ્રયાગરાજની ટાગોર પબ્લિક સ્કૂલની વિદ્યાર્થીની સુકૈના રિઝવી દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીને ફગાવી દેતી વખતે જસ્ટિસ જેજે મુનીર અને જસ્ટિસ ઇન્દ્રજીત શુક્લાની બનેલી ડિવિઝન બેન્ચ દ્વારા આ આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટે ઠરાવ્યું હતું કે સ્ત્રી માટે હિજાબ પહેરવામાં ઇસ્લામીક આસ્થાનો આવશ્યક ભાગ નથી જેની ગેરસમજીમાં આસ્થા જોખમમાં મુકાશે.

હાઇકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યાં સુધી ડ્રેસ કોડ વાજબી, ભેદભાવ રહિત અને શિસ્ત જાળવવાના હેતુથી હોય ત્યાં સુધી યુનિફોર્મ નક્કી કરવાનો પ્રાથમિક અધિકાર શાળા મેનેજમેન્ટનો છે. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે શાળાએ અગાઉ વિદ્યાર્થીને સ્કાર્ફ પહેરવાથી રોકવાનું ટાળ્યું હતું – ભલે તે ઉદારતાથી હોય કે ખચકાટથી – તેનો અર્થ એ નથી કે શાળાને નિયમ લાગુ કરવા પર પ્રતિબંધ છે અથવા વિદ્યાર્થીને અનિશ્ચિત સમય માટે તેને પહેરવાનો કાનૂની અધિકાર પ્રાપ્ત થયો છે.

કર્ણાટક હાઇકોર્ટની પૂર્ણ બેન્ચ (રેશમ વિરુદ્ધ કર્ણાટક રાજ્ય) અને અન્ય ન્યાયિક દાખલાઓનો ઉલ્લેખ કરીને, બેન્ચે અવલોકન કર્યું કે અરજીમાં કોઈ નક્કર ધાર્મિક આધારો કે પુરાવા રજૂ કરવામાં આવ્યા નથી જે સાબિત કરે કે હેડસ્કાર્ફ પહેરવું ઇસ્લામમાં આવશ્યક ધાર્મિક પ્રથા છે. બેન્ચે ટિપ્પણી કરી હતી કે શાળા ગણવેશ બાળકોમાં ભેદભાવને દૂર કરે છે અને સુરક્ષિત, સમાનતા-આધારિત શૈક્ષણિક વાતાવરણને પ્રોત્સાહન આપે છે. જો વ્યક્તિગત ધોરણે ગણવેશમાં ફેરફાર કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે, તો ગણવેશની વિભાવનાને જ નુકસાન થશે.

વિદ્યાર્થીનીએ આ જ શાળામાં ધોરણ 10 સુધીનું શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું હતું. ધોરણ 11માં ફરીથી પ્રવેશ મેળવ્યા બાદ, શાળા પ્રશાસને નિર્ધારિત ડ્રેસ કોડનું પાલન કરવાનો આગ્રહ રાખ્યો અને તેણીને હેડસ્કાર્ફ (હિજાબ) પહેરીને વર્ગમાં હાજરી આપવાની મંજૂરી આપવાનો ઇનકાર કર્યો. વિદ્યાર્થીનીએ દલીલ કરી હતી કે તે ધોરણ 6 થી તેના ગણવેશ સાથે સ્કાર્ફ પહેરી રહી છે, શાળાએ કોઈ વાંધો ઉઠાવ્યો નથી. અરજીમાં અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને ધાર્મિક સ્વતંત્રતાને મૂળભૂત અધિકારો તરીકે ટાંકવામાં આવી હતી. શાળાએ જણાવ્યું હતું કે તે એક સહ-શૈક્ષણિક સંસ્થા છે જેમાં બધા ધર્મોના બાળકો હાજરી આપે છે; ડ્રેસ કોડ અંગે એક જ વિદ્યાર્થીને ખાસ છૂટ આપવાથી સંસ્થાની શિસ્તમાં ખલેલ પડશે.