યુરોપિયન સેન્ટર ફોર મીડિયમ-રેન્જ વેધર ફોરકાસ્ટ્સ (ECMWF) ના મતે, ભારત વરસાદની ખાધમાં વધારો કરી રહ્યું છે, અને દુષ્કાળ પેદા કરનાર અલ નિનોનો પ્રભાવ વધુ મજબૂત બનતા ઓગસ્ટના અંત સુધીમાં વર્તમાન પ્રાદેશિક ભીનાશ ઓછી થવાની સંભાવના છે.
દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસા પર અલ નિનોના પ્રભાવને કારણે સપ્ટેમ્બર સુધી વરસાદ ઓછો થઈ શકે છે. યુરોપિયન હવામાન એજન્સીના અંદાજ મુજબ, ભારતમાં આ વર્ષના ચોમાસાનો શ્રેષ્ઠ સમય પહેલાથી જ જોવા મળ્યો હશે, સપ્ટેમ્બરના મધ્યમાં ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાંથી વિદાય શરૂૂ થવાની ધારણા છે. ભારતની ખાનગી હવામાન આગાહી કરનાર સ્કાયમેટે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસા માટેનો તેનો અંદાજ લાંબા ગાળાના સરેરાશના 85 ટકા ઘટાડી દીધો છે. સોમવારે, તેણે દુષ્કાળની 70 ટકા શક્યતાની આગાહી કરી હતી. 16 ઓગસ્ટ સુધી સમગ્ર ભારતમાં ચોમાસાની ખાધ 13 ટકા હતી અને સપ્ટેમ્બર સુધી તે વધવાની ધારણા છે.
પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં સૌથી વધુ 27 ટકા ખાધ છે, ત્યારબાદ દક્ષિણ દ્વીપકલ્પ 21 ટકા છે. ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં 12 ટકા ખાધ છે, જ્યારે મધ્ય ભારતમાં માત્ર 1 ટકાનો ઘટાડો થયો છે, એમ ભારતીય હવામાન વિભાગના આંકડા દર્શાવે છે.
વ્યક્તિગત હવામાન વિભાગના પેટાવિભાગોમાં, અરુણાચલ પ્રદેશમાં ખાધ 39 ટકા સાથે સૌથી વધુ છે, ત્યારબાદ આસામ અને મેઘાલયમાં 38 ટકા સાથેનો ક્રમ આવે છે. પંજાબ અને દરિયાકાંઠાના આંધ્રપ્રદેશ બંનેમાં સામાન્ય કરતાં 36 ટકા ઓછો વરસાદ છે, જ્યારે રાયલસીમામાં 35 ટકાનો દર છે. સરકારના દુષ્કાળ મોનિટરિંગ પોર્ટલ દર્શાવે છે કે આ ચોમાસામાં અત્યાર સુધીમાં દેશના 6,363 તાલુકાઓમાંથી 45 ટકાથી વધુ વિસ્તારમાં વરસાદની અછત છે.
ગયા અઠવાડિયે, રાષ્ટ્રીય મહાસાગર અને વાતાવરણીય વહીવટીતંત્રની એક શાખા, યુએસના ક્લાઇમેટ પ્રિડિક્શન સેન્ટરે જણાવ્યું હતું કે અલ નીનો મજબૂત બની રહ્યો છે, અને 2026-27 ના ઉત્તરી ગોળાર્ધના પાનખર અને શિયાળા દરમિયાન ખૂબ જ મજબૂત ઘટના બનવાની 90 ટકાથી વધુ શક્યતા છે.
આઇએમડીએ સોમવારે કોલકાતા નજીક ઓછા દબાણવાળા વિસ્તારનું સ્થાન શોધી કાઢી વરસાદના અંદાજો આવ્યા છે, જેમાં ચોમાસુ પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં મજબૂત રહ્યું છે. આઇએમડીએ જણાવ્યું હતું કે ઓગસ્ટના બાકીના મહિના દરમિયાન અર્થપૂર્ણ વધારાના વરસાદની શ્રેષ્ઠ સંભાવનાઓ પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં કેન્દ્રિત છે.
દેશના મોટાભાગના ભાગોમાં, ચોમાસું હવે તેના પાતળા અંતિમ તબક્કામાં પ્રવેશ કરી રહ્યું હોઈ શકે છે. જો કે, ઓગસ્ટ સમાપ્ત થાય તે પહેલાં બંગાળની ખાડીમાં ઓછામાં ઓછી એક વધુ ઓછા દબાણવાળી સિસ્ટમની રચના જોવા મળી શકે છે.
ખરીફ વાવેતરને ઝાઝી અસર નહીં
ઓછા વરસાદ છતાં, ખરીફ વાવણી ખાધ 14 ઓગસ્ટના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં 1 ટકાથી ઓછી થઈ ગઈ છે જે 5 જુલાઈના રોજ 21 ટકા હતી. ડાંગર અને પોષક તત્વોમાં અનુક્રમે 3.7 ટકા અને 2.4 ટકાનો ખાધ જોવા મળી રહ્યો છે. એકંદરે, ખરીફ વાવણી 1,000 લાખ હેક્ટરને વટાવી ગઈ છે.
