અમેરિકામાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવાનું સ્વપ્ન જોતા લાખો આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ અને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાની સરકાર સ્ટુડન્ટ વિઝા સંબંધિત નિયમોમાં મોટા ફેરફારો લાવવાની તૈયારી કરી રહી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. જો આ પ્રસ્તાવ અમલમાં આવે તો હાલમાં મળતી કેટલીક મહત્વપૂર્ણ સુવિધાઓમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, જેના કારણે વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસ દરમિયાન વધારાની વહીવટી અને કાનૂની પ્રક્રિયાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
વિશેષ કરીને ભારત સહિત અનેક દેશોના વિદ્યાર્થીઓ માટે આ નિર્ણય અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે દર વર્ષે હજારો વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકાની યુનિવર્સિટીઓ અને સંશોધન સંસ્થાઓમાં અભ્યાસ માટે જાય છે. નવા નિયમો હેઠળ વિદ્યાર્થીઓ કેટલા સમય સુધી અમેરિકામાં રહી શકશે તેની સ્પષ્ટ સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી શકે છે, જે હાલની વ્યવસ્થાથી એક મોટો ફેરફાર માનવામાં આવે છે.હાલમાં અમેરિકામાં F-1 સ્ટુડન્ટ વિઝા અને J-1 એક્સચેન્જ વિઝા ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓને “ડ્યુરેશન ઓફ સ્ટેટસ” સિસ્ટમ હેઠળ રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવે છે. આ સિસ્ટમ મુજબ વિદ્યાર્થીનો અભ્યાસ ચાલુ હોય અને તે પોતાના વિઝાની શરતોનું પાલન કરતો હોય ત્યાં સુધી તેને અમેરિકામાં રહેવાની મંજૂરી આપમેળે માન્ય રહે છે. આ વ્યવસ્થા વિદ્યાર્થીઓ માટે અનુકૂળ માનવામાં આવે છે, કારણ કે લાંબા સમયના અભ્યાસક્રમો, સંશોધન પ્રોજેક્ટ્સ અથવા અભ્યાસમાં થનારા વિલંબ દરમિયાન તેમને અલગથી વારંવાર વિઝા લંબાવવાની જરૂૂર પડતી નથી. પરિણામે તેઓ અભ્યાસ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે છે.
અમેરિકી સરકાર દ્વારા તૈયાર કરાયેલા નવા પ્રસ્તાવ મુજબ “ડ્યુરેશન ઓફ સ્ટેટસ” સિસ્ટમને બદલીને વિદ્યાર્થીઓ માટે ચોક્કસ સમયગાળાની રહેવાની મંજૂરી નક્કી કરવામાં આવી શકે છે. વિદ્યાર્થીઓને તેમના કોર્સની અવધિ અથવા વધુમાં વધુ ચાર વર્ષ સુધી રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી શકે છે. જો કોઈ વિદ્યાર્થીનો અભ્યાસ ચાર વર્ષથી વધુ સમય સુધી ચાલે, સંશોધન કાર્ય લંબાય અથવા અન્ય શૈક્ષણિક કારણોસર વધુ સમયની જરૂૂર પડે, તો તેને અલગથી સમયવધારો મેળવવા માટે અરજી કરવાની રહેશે.
આ પ્રક્રિયા મંજૂર થાય ત્યાં સુધી વિદ્યાર્થીઓમાં અનિશ્ચિતતા અને માનસિક દબાણ વધી શકે છે.
મળતી માહિતી મુજબ અમેરિકાના હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી વિભાગ દ્વારા તૈયાર કરાયેલા આ નિયમને વ્હાઇટ હાઉસના ઓફિસ ઓફ મેનેજમેન્ટ એન્ડ બજેટ (OMB) પાસે મંજૂરી માટે મોકલવામાં આવ્યો છે. હવે આગામી તબક્કામાં આ પ્રસ્તાવની ફેડરલ રજિસ્ટરમાં નોંધણી કરવામાં આવશે. તે બાદ જાહેર પ્રતિસાદ અને કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી આગામી 30 થી 60 દિવસમાં અમલીકરણની પ્રક્રિયા શરૂૂ થઈ શકે છે. જોકે અંતિમ નિયમો જાહેર થયા પછી જ તેની સંપૂર્ણ અસર અને વિગતો સ્પષ્ટ થશે.
હાલમાં આ માત્ર પ્રસ્તાવના તબક્કામાં છે, પરંતુ જો તેને અંતિમ મંજૂરી મળી જાય તો અમેરિકામાં અભ્યાસ કરવા ઇચ્છતા અથવા પહેલેથી અભ્યાસ કરી રહેલા લાખો વિદ્યાર્થીઓ માટે વિઝા સંબંધિત પ્રક્રિયાઓ વધુ જટિલ બની શકે છે. વિદ્યાર્થીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ બંને હવે આગામી સત્તાવાર જાહેરાતો પર નજર રાખી રહ્યા છે. વિઝા નીતિમાં થનારા આ સંભવિત ફેરફારો અમેરિકા દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે અપનાવવામાં આવતી નીતિઓમાં એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક સાબિત થઈ શકે છે, જેના લાંબા ગાળાના પરિણામો વૈશ્વિક શિક્ષણ ક્ષેત્ર પર પણ જોવા મળી શકે છે.
