જાન્યુઆરી 2026 થી ઈરાન સાથે વધતા તણાવને પગલે અમેરિકાએ કતાર સ્થિત તેના સૌથી મોટા ’અલ ઉદેદ’ એરબેઝ પર સૈન્ય ગતિવિધિઓ તેજ કરી દીધી છે. તાજેતરની સેટેલાઈટ ઈમેજ દ્વારા ખુલાસો થયો છે કે યુએસ સૈન્યએ ઈરાની હુમલાના જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને તેની રક્ષણાત્મક અને આક્રમક વ્યૂહરચના બદલી છે. વ્હાઈટ હાઉસ અને પેન્ટાગોન દ્વારા ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ સામે આકરી ચેતવણીઓ આપ્યા બાદ આ ક્ષેત્રમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ (War-like Situation) નિર્માણ પામી છે.
પ્લેનેટ લેબ્સ (Planet Labs) દ્વારા 17 જાન્યુઆરી અને 1 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ લેવામાં આવેલી તસવીરોમાં ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી છે. અમેરિકાએ તેની રક્ષણાત્મક કવચ ગણાતી પેટ્રિઅટ મિસાઈલ સિસ્ટમ (Patriot Missile System) ને અગાઉની સ્થિર સ્થિતિમાંથી હટાવીને હવે મોબાઈલ ટ્રક લોન્ચર્સ (HEMTT) પર લોડ કરી દીધી છે. ઓછામાં ઓછી 10 MIM-104 પેટ્રિઅટ સિસ્ટમ્સ હવે ટ્રક પર સજ્જ છે. આ ગતિશીલતા (Mobility) પાછળનો હેતુ ઈરાની મિસાઈલોથી બચવા અને વળતા પ્રહાર માટે લોન્ચર્સને ઝડપથી સ્થાનાંતરિત કરવાનો છે. અલ ઉદેદ બેઝ પર માત્ર મિસાઈલો જ નહીં, પણ રિકોનિસન્સ પ્લેન (Reconnaissance Plane) અને ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટની સંખ્યામાં પણ મોટો વધારો થયો છે.
સી-17 ગ્લોબમાસ્ટર્સ (C-17 Globemasters): અગાઉ માત્ર 2 હતા, જે હવે વધીને 7 થયા છે. સ્ટ્રેટોટેન્કર્સ (KC-135 Stratotankers): હવામાં ઈંધણ ભરવા માટે 18 જેટલા વિમાનો તૈનાત છે. આ ઉપરાંત જોર્ડનના મુવફ્ફાક સાલ્ટી બેઝ પર 17 F-15E સ્ટ્રાઈક એરક્રાફ્ટ (Strike Aircraft)ં અને 8 અ-10 થંડરબોલ્ટ્સ સતત એલર્ટ મોડ પર છે.
તણાવનું મુખ્ય કારણ: પરમાણુ કાર્યક્રમ અને જૂના વિવાદો વર્ષ 2025 માં ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા 2 અઠવાડિયાના સંઘર્ષ બાદ સ્થિતિ વધુ વણસી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ (Nuclear Program) અને બેલિસ્ટિક મિસાઈલ કાર્યક્રમ (Ballistic Missile Program) વૈશ્વિક સુરક્ષા માટે જોખમ છે. બીજી તરફ, ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સે (Revolutionary Guards) પણ વળતી ચેતવણી આપી છે કે જો તેમના પર હુમલો થશે, તો તેઓ મધ્ય પૂર્વમાં રહેલા તમામ યુએસ લશ્કરી મથકો (US Military Bases) ને નિશાન બનાવશે.
અમેરિકાએ માત્ર કતાર જ નહીં, પરંતુ સાઉદી અરેબિયા, ઓમાન અને ડિએગો ગાર્સિયાના બેઝ પર પણ સૈન્ય બાંધકામ મજબૂત કર્યું છે. ઈરાન પાસે પણ તેહરાન અને ગલ્ફ કોસ્ટ (Gulf Coast) નજીક અંડરગ્રાઉન્ડ મિસાઈલ કોમ્પ્લેક્સ છે, જે કોઈપણ મોટા યુદ્ધમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. હાલમાં બંને દેશો વચ્ચે વાટાઘાટો ચાલી રહી છે, પરંતુ જમીની હકીકત કંઈક અલગ જ સંકેત આપી રહી છે.
