નાના ગુનાઓને મોટા સંગડિત અપરાધમાં ફેરવવાના પ્રયાસ સામે લાલબત્તી
સંગઠિત અપરાધ વિરોધી કડક કાયદાઓના વધી રહેલા વ્યાપ પર મહત્ત્વપૂર્ણ અંકુશ લગાવતા ગુજરાત હાઈકોર્ટે પ્રતાપ જેન્તીલાલ થાવરના નિયમિત જામીન મંજૂર કર્યા છે. વેરાવળના 40 વર્ષીય આ રહેવાસી ફેબ્રુઆરી 2026થી ગુજરાત કંટ્રોલ ઓફ ટેરરિઝમ એન્ડ ઓર્ગેનાઈઝ્ડ ક્રાઈમ્સ એક્ટ હેઠળ જેલમાં બંધ હતા. આ કાયદો સામાન્ય રીતે રાજ્યની સુરક્ષા માટે ગંભીર જોખમ હોય તેવા કિસ્સામાં જ વાપરવામાં આવે છે. ન્યાયમૂર્તિ હસમુખ ડી. સુથારના ચુકાદાએ રાજ્યના સામાન્ય પ્રોહિબિશન (દારૂૂબંધી) કાયદા હેઠળ આવતા ગુનાઓ માટે આતંકવાદ વિરોધી કડક કાયદાના “ખોટા ઉપયોગ” અંગે વધતી જતી ન્યાયિક ચિંતાને ઉજાગર કરી છે.
વેરાવળ પોલીસે મુસ્તાક ઉર્ફે બાથુનીની આગેવાની હેઠળની ક્રાઈમ સિન્ડિકેટના સભ્ય હોવાના આરોપસર થાવરની ધરપકડ કરી હતી. જોકે, થાવરના વકીલ વિશ્વેશ આર. આચાર્યે સફળતાપૂર્વક દલીલ કરી હતી કે પ્રોસિક્યુશન થાવરને કથિત સિન્ડિકેટ સાથે જોડતા કોઈ આર્થિક પુરાવા, કાવતરું કે સંવાદ રજૂ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.
બચાવ પક્ષે પ્રોસિક્યુશનની થિયરીને નકારતા જણાવ્યું હતું કે, પોલીસ દારૂૂબંધીના નાના ગુનાઓને મોટા સંગઠિત અપરાધમાં ફેરવીને કેસને ખોટી રીતે મોટો બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી. રાજ્ય સરકારે થાવર વિરુદ્ધના અગાઉના છ ગુનાહિત કેસોનો ઉલ્લેખ કરીને જામીનનો વિરોધ કર્યો હતો, પરંતુ કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે થાવર તેમાંથી અનેક કેસોમાં નિર્દોષ છૂટી ચૂક્યા છે અને GUJCTOC હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી ત્યારે તેમની સામે એકપણ કેસ પેન્ડિંગ નહોતો.
કાનૂની ચર્ચાઓની સાથે કોર્ટે આ કેસના માનવીય પાસાને પણ ધ્યાને લીધો હતો. થાવર પોતાના પરિવારના એકમાત્ર કમાતા સભ્ય હોવાથી, ત્રણ મહિનાના જેલવાસ દરમિયાન તેમનો પરિવાર આર્થિક પાયમાલીની આરે પહોંચી ગયો હતો.રાહત આપતી વખતે હાઈકોર્ટે તપાસની ગરિમા જાળવી રાખવા માટે કડક શરતો પણ મૂકી છે. થાવરને આગામી છ મહિના સુધી ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં પ્રવેશવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે, સિવાય કે કોર્ટની તારીખ અથવા પોલીસ રિપોર્ટિંગ હોય. વધુમાં, કોર્ટે ચેતવણી આપી છે કે ભવિષ્યમાં કોઈપણ ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિમાં સામેલ થવાથી તેમના જામીન તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવશે. આ ચુકાદો એ સિદ્ધાંતને મજબૂત કરે છે કે GUJCTOC જેવા કડક કાયદાઓનો ઉપયોગ સામાન્ય પોલીસ કામગીરી કે પ્રોહિબિશનના કેસોમાં વિકલ્પ તરીકે કરી શકાય નહીં.
