કેન્દ્ર સરકારે નશા માટે કફ સિરપ અને ટોનિકના દુરુપયોગને રોકવા માટે કડક પગલું ભર્યું છે. ડ્રગ્સ રૂૂલ્સ, 1945 માં નોંધપાત્ર સુધારો કરીને, સરકારે ઉચ્ચ-આલ્કોહોલ ધરાવતી મૌખિક દવાઓ (સીરપ/ટોનિક્સ) ને શેડ્યુલ H1 શ્રેણીમાં મૂકી છે. આ નિર્ણય બાદ, આવી દવાઓ હવે ડોક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના કાઉન્ટર પર ખુલ્લેઆમ વેચી શકાશે નહીં.
સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા નવા નિયમો અનુસાર, નીચેના બે માપદંડોને પૂર્ણ કરતી બધી મૌખિક પ્રવાહી દવાઓ હવે કડક દેખરેખને પાત્ર રહેશે આમાં 30 મિલીલીટર (મિલી) થી વધુ માત્રામાં પેક કરેલી દવાઓ. તથા આલ્કોહોલનું પ્રમાણ: 12% થી વધુ ઇથિલ આલ્કોહોલ ધરાવતી દવાઓ. આ પરિમાણોમાં આવતી બધી દવાઓ હવે શેડ્યૂલ H1 સૂચિમાં શામેલ કરવામાં આવી છે.
નોંધનીય છે કે આ તે જ સૂચિ છે જેમાં ઊંઘની ગોળીઓ, શક્તિશાળી પીડા નિવારકો અને દુરુપયોગ માટે સંવેદનશીલ અત્યંત સંવેદનશીલ દવાઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ ફેરફારના ભાગ રૂૂપે, સરકારે શેડ્યૂલ Kમાં પણ સુધારો કર્યો છે. અગાઉ, કેટલીક દવાઓને નિયમો અને વેચાણ અંગે ચોક્કસ મુક્તિઓ મળતી હતી; આ મુક્તિઓ હવે 12% થી વધુ આલ્કોહોલ ધરાવતી અને 30 મિલીથી વધુ માત્રામાં પેક કરેલી મૌખિક દવાઓ પર લાગુ થશે નહીં. આ પગલાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આવી દવાઓ માટે સમગ્ર સપ્લાય ચેઇનનું કડક નિરીક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે – ઉત્પાદનથી લઈને રિટેલ કાઉન્ટર સુધી. આ નવો નિયમ ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયાના છ મહિના પછી અમલમાં આવશે; જાન્યુઆરી 2027 ની આસપાસ કડક અમલ શરૂૂ થવાની ધારણા છે.
