ડોલરની તંગીથી આફ્રિકન દેશોમાં ટેકસટાઇલ-કેમિકલની નિકાસના પેમેન્ટ અટકયા, RBIએ રિપેટ્રિયેશનની સમયમર્યાદા 6 મહિના વધારી 9 મહિના કરી
ગુજરાતના ખાસ કરીને અમદાવાદ આધારિત ટેક્સટાઈલ અને કેમિકલ નિર્માતાઓને આફ્રિકન દેશોમાં અમેરિકી ડોલરની તીવ્ર તંગીને કારણે નિકાસની ચુકવણીમાં મહિનાઓનો વિલંબનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
માલ મોકલવા છતાં પણ પેમેન્ટ અટવાઈ ગયા છે, જેનાથી તેમના કાર્યકારી મૂડીના ચક્રમાં તંગી આવી ગઈ છે અને કમ્પ્લાયન્સની ચિંતાઓ વધી છે.
ઉદ્યોગના સૂત્રો અનુસાર, આ સમસ્યા છેલ્લા લગભગ બે-અઢી મહિનાથી ચાલી રહી છે. ઉચ્ચ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવને કારણે આફ્રિકાના અનેક આયાત-નિર્ભર દેશોના વિદેશી વિનિમય ભંડાર પર દબાણ વધ્યું છે, જેના કારણે વેપારી વ્યવહારોમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે.
ડેનિમ ઉત્પાદન અને નિકાસ કરતી કંપનીના ડિરેક્ટર વિનોદ મિત્તલે જણાવ્યું કે, ઘણા દેશોમાં ડોલરની અછત છે, જે સીધી અસર ચુકવણી પર પડી રહી છે. અમે સામાન્ય રીતે 30% અગાઉથી અડવાન્સ લઈએ છીએ, પરંતુ માલ સ્થળ પર પહોંચ્યા પછી બાકીની રકમ માટે રાહ જોવી પડે છે. છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં વિલંબિત ચુકવણીઓમાં સ્પષ્ટ વધારો જોવા મળ્યો છે.
CHEMEXCILના વાઈસ ચેરમેન અંકિત પટેલે કહ્યું કે, ઘણા કેમિકલ નિર્માતાઓને શિપમેન્ટ પછી ચુકવણીમાં વિલંબનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. બાંગ્લાદેશ સાથેના વેપારમાં પણ આ સમસ્યા વધુ તીવ્ર છે, ભલે ત્યાં વિદેશી વિનિમય ભંડાર સ્થિર હોય.
ગુજરાત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રી (GCCI)ની આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સમિતિના અધ્યક્ષ અનિલ જૈને જણાવ્યું કે, નિર્માતાઓ લેટર ઓફ ક્રેડિટ (એલસી)ના આધારે માલ મોકલે છે, પરંતુ આફ્રિકાના અમુક દેશોમાં વિવિધ શરતોને કારણે એલસી અટવાઈ જાય છે.
આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ યોગ્ય વસ્તુઓ, સોફ્ટવેર અને સેવાઓ માટે નિકાસી આવક અને રિપેટ્રિયેશનની સમયમર્યાદા 9 મહિનાથી વધારીને 15 મહિના કરી છે.
આનાથી નિર્માતાઓને કાનૂની દંડ અને કોશન લિસ્ટમાં સામેલ થવાના જોખમથી અસ્થાયી રાહત મળી છે. ઉદ્યોગના વર્તુળોમાં આ સ્થિતિને કારણે વધુ તંગીની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે અને સ્થિરતા માટે વહેલી તકે ઉકેલની માંગ કરવામાં આવી છે.
