મહાનગરોમાં 30 ટકા જાહેર જમીનનો ખાનગી ગેરેજ તરીકે ઉપયોગ, વાહનો ખાનગી છે તો પાર્કિંગ પણ ખાનગી: સરકારની ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની ભલામણ
અમદાવાદમાં થશે પ્રાયોગિક અમલ, ત્યારબાદ રાજકોટ-વડોદરા-સુરત જેવા મહાનગરોનો વારો: ટ્રાફિક સમસ્યા નિવારવા ખાસ પોલીસી લાવવા તૈયારી
અમદાવાદમાં રાત્રી દરમિયાન રસ્તાઓ ઉપર પાર્ક કરવામાં આવતા વાહનો માટે પાર્કિંગ ફી ઉઘરાવવાનું સરરકાર વિચારી રહી છે. આ પ્રયોગ સફળ થતાં આગામી સમયમાં રાજકોટ-વડોદરા-સુરત જેવા મહાનગરોમાં પણ પોલીસીનો અમલ થઇ શકે છે.
શહેરી વિસ્તારોમાં ખાનગી ટુ-વ્હિલર્સ અને ફોર વ્હિલર્સની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. પરંતુ માલિકો પાસે પાર્કિંગની વ્યવસ્થા ન હોવાથી શહેરી વિસ્તારોમાં લગભગ 30 ટકા જાહેર જગ્યાઓ ખાનગી વાહનોના પાર્કિંગમાં દબાઇ જાય છે.
રાજ્ય સરકારે ટ્રાફિક વ્યવસ્થાના કાયમી નિરાકરણ માટે બનાવેલી ઉચ્ચસ્તરીય સમિતિના અભ્યાસમાં આ તારણો બહાર આવ્યા છે. જેના કારણે રાત્રી દરમિયાન રસ્તાઓ ઉ5ર પાર્ક થતા વાહનો પાસેથી પાર્કિંગ ફી ઉઘરાવવા વિચારણા ચાલી રહી છે.
ઘર માલિકો અને વ્યવસાયિકો ખાનગી વાહનો જાહેર માર્ગો અથવા જાહેર સ્થળોએ પાર્ક કરતા હોવાથી સમસ્યા સર્જાય છે. જાહેર રસ્તાઓ પર તો એકથી દોઢ લેન વાહનોના પાર્કિંગથી જ ભરાઇ જાય છે. ત્યારે જાહેર જમીનનો ખાનગી ગેરેજ તરીકે ઉપયોગ અટકાવવા ઠોસ નીતિ બનાવવામાં આવી રહી છે.
નવી પોલીસીનો સીધો મતલબ એ છે કે, વાહનો ખાનગી છે તો પાર્કિંગ પણ ખાનગી હોવુ જોઇએ. માલિકોએ વાહન વસાવવુ હોય તો તેના પાર્કિંગની જવાબદારી પણ લેવી જોઇએ અને જો વાહન માલિકો પાસે તેની પાર્કિંગ વ્યવસ્થા ન હોય તો પાર્કિંગ માટે ફી ચૂકવવી જોઇએ.
અમદાવાદમાં, અમદાવાદ અર્બન ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (AUDA) દ્વારા ચાલી રહેલા સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે કોઈપણ વ્યસ્ત દિવસે શહેરના રસ્તાઓ પર 20 લાખથી વધુ ટુ-વ્હીલર અને 4 થી 5 લાખ વાહનો હોય છે.
અમદાવાદના 2040 વિકાસ યોજનાના ભાગ રૂૂપે, સરકાર એક નીતિ પર વિચાર કરી રહી છે જેમાં જાહેર રસ્તાઓ પર રાત્રિ પાર્કિંગ માટે પણ ફી વસૂલવામાં આવશે. આ માળખા હેઠળ, શેરીમાં રહેવાનો ખર્ચ હવે ફ્લેટ રેટ રહેશે નહીં. તેના બદલે, કિંમતો ગતિશીલ રીતે નક્કી કરવામાં આવશે, જેમાં ચોક્કસ સ્થાન અને દિવસનો સમય બંનેનો સમાવેશ થશે. શહેરી વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, સર્વે પૂર્ણ થયા પછી અમદાવાદની કવાયત ગુજરાતના અન્ય મુખ્ય શહેરો – સુરત, રાજકોટ અને વડોદરામાં પણ કરવામાં આવશે. ભવિષ્યમાં રસ્તાઓ પર પાર્કિંગ એક મોટી શહેરી કટોકટી ઉભરી આવવાની તૈયારીમાં છે અને તેને નિયંત્રિત કરવાની તાત્કાલિક જરૂૂર છે. સર્વેક્ષણ પછી, માળખું નક્કી થઈ ગયા પછી, પે ટુ પાર્કિંગ મુખ્ય શહેરોમાં લાગુ કરવામાં આવશે, શહેરી વિભાગના એક અધિકારીએ જણાવ્યું.
ઔડાના સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે બજાર-આધારિત અભિગમ માટેના દબાણને ઇસ્કોન રોડ, ડ્રાઇવ-ઇન રોડ અને નહેરુ નગર સહિત 19 મુખ્ય ધમની કોરિડોરના ચાલુ અભ્યાસ દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે. પ્રારંભિક ડેટા દર્શાવે છે કે અમદાવાદમાં પાર્ક કરેલા વાહનો હાલમાં રોડ ક્ષમતાના 20% થી 30% ગળી જાય છે, જે શહેરના સૌથી વ્યસ્ત માર્ગો પર 1 થી 1.5 લેનનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરે છે. આ જગ્યાને ફરીથી મેળવવાથી રોડ કાર્યક્ષમતા અને ગતિશીલતામાં ઓછામાં ઓછો 15% વધારો થવાનો અંદાજ છે.
શહેરી વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે 2017 ના કડક પગલાં સહિત અગાઉના અમલીકરણ પ્રયાસોએ ટ્રાફિક પ્રવાહમાં તાત્કાલિક સુધારો કર્યો હતો, પરંતુ સતત દબાણના અભાવને કારણે અદૃશ્ય થઈ ગયો હતો.
પુનરાવર્તન ટાળવા માટે, 2040 ની યોજના એક સંકલિત શાસન મોડેલનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે, જેમાં ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) હેઠળ લાવવામાં આવે છે, તેથી રસ્તા બનાવતી એજન્સી પણ સલામતી અને ટ્રાફિક પ્રવાહ માટે જવાબદાર છે. જ્યારે લંડન જેવા શહેરોમાં 2005 થી વાર્ષિક માર્ગ મૃત્યુઆંક અડધો થઈ ગયો છે, ત્યારે અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે અમદાવાદમાં મૃત્યુઆંક 240 થી વધીને લગભગ 500 થયો છે. આંકડા દર્શાવે છે કે 95% ભોગ બનેલા લોકો રાહદારીઓ, સાયકલ સવારો અથવા ટુ-વ્હીલર સવારો છે.
