ભારતમાં ગોડઝીલા અલ નીનો ત્રાટકવાનો ખતરો

અત્યાર સુધીમાં ન જોયા હોય તેવા ગરમી, પૂર, તોફાનો આવવાની આગાહી

ભારતના ઘણા શહેરો ઉનાળાની તીવ્ર શરૂૂઆતનો સામનો કરી રહ્યા છે, જેમાં ભારતીય હવામાન વિભાગ (ઈંખઉ) એ પંજાબ, હરિયાણા, દિલ્હી, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, બિહાર અને ઓડિશા માટે ગરમીની ચેતવણી જારી કરી છે. દિલ્હીમાં વર્ષનો સૌથી ગરમ દિવસ 42.8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચ્યો, જે સામાન્ય કરતાં વધુ હતો.

દિલ્હી, હરિયાણા અને ઓડિશામાં રાત્રિનું તાપમાન પણ ઊંચું રહ્યું. IMDએ જૂન સુધી પૂર્વ, મધ્ય અને ઉત્તરપશ્ચિમ ભારતના ભાગોમાં “સામાન્યથી વધુ” ગરમીના દિવસોની આગાહી કરી છે. આ પૃષ્ઠભૂમિ સામે, વૈશ્વિક આબોહવા એજન્સીઓ ગરમીને વધુ ખરાબ કરી શકે છે અને ચોમાસાને વિક્ષેપિત કરી શકે છે તે એક અન્ય પરિબળનું નિરીક્ષણ કરી રહી છે: “સુપર અલ નીનો”. વૈજ્ઞાનિકો પેસિફિક મહાસાગરમાં એક વિકાસશીલ ઘટનાનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છે, જે વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારો કરી શકે છે અને આગામી વર્ષમાં ગરમીના રેકોર્ડ તોડી શકે છે.

અલ-નીનોને કારણે વિશ્વના અમુક હિસ્સામાં ભારે પૂર આવશે. જ્યારે દક્ષિણ એશિયા અને ભારતમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. જો આ સુપર અલ-નીનો બનશે તો ભારતમાં ચોમાસું નબળું પડવાની અને વરસાદ અનિયમિત થવાની શક્યતા છે. જેની સીધી અસર કૃષિ ક્ષેત્ર પર પડશે. પ્રશાંત મહાસાગરમાં પેદા થતી આ ગરમ લહેર પૃથ્વીના તાપમાનમાં અનેકગણો વધારો કરશે. જેનાથી 2026 કે 2027 અત્યાર સુધીનું સૌથી ગરમ વર્ષ સાબિત થઈ શકે છે.

અલ નીનો એ પેસિફિક મહાસાગરમાં એક કુદરતી આબોહવાની પદ્ધતિ છે જે દર 2-7 વર્ષે થાય છે. અલ નીનો દરમિયાન, વેપાર પવનો નબળા પડે છે અને ગરમ પાણી જે સામાન્ય રીતે એશિયાની નજીક એકઠું થાય છે તે પૂર્વ તરફ વહે છે, જેના કારણે મધ્ય અને પૂર્વીય પેસિફિકમાં સમુદ્ર સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ ગરમ થાય છે. તે વૈશ્વિક પવન પ્રણાલીઓ અને વરસાદને પણ વિક્ષેપિત કરે છે, જે હજારો માઇલ દૂર તાપમાન, તોફાનો અને ચોમાસાને અસર કરે છે.

હાલમાં વિશ્ર્વના 100 સૌથી ગરમ શહેરોમાં 95 ભારતમાં!
ભારત હાલમાં વિશ્વનો સૌથી ગરમ દેશ છે, જ્યાં એપ્રિલ મહિનામાં જ તાપમાન 43 થી 47 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, વિશ્વના 100 સૌથી ગરમ શહેરોમાંથી 95 માત્ર ભારતમાં જ છે. ભારતીય હવામાન વિભાગના નકશામાં પણ દેશનો મોટાભાગનો હિસ્સો લાલ રંગમાં જોવા મળી રહ્યો છે. જે ગંભીર હીટવેવની સ્થિતિ દર્શાવે છે. ગ્રીનહાઉસ વાયુઓના ઉત્સર્જનને કારણે ગરમીની આ લહેર વધુ લાંબી અને ઘાતક બની રહી છે.