નાના શંકાસ્પદ વ્યવહારો પર સમગ્ર ખાતું ફ્રીઝ કરવું ગેરકાયદેસર: HC

વધુ પડતા સાયબર ક્રાઈમ તપાસના જાળામાં ફસાયેલા બેંક ખાતા ધારકો માટે મોટી રાહતમાં, ગુજરાત હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે કે નાના શંકાસ્પદ વ્યવહારો પર આખું બેંક…

વધુ પડતા સાયબર ક્રાઈમ તપાસના જાળામાં ફસાયેલા બેંક ખાતા ધારકો માટે મોટી રાહતમાં, ગુજરાત હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે કે નાના શંકાસ્પદ વ્યવહારો પર આખું બેંક ખાતું ફ્રીઝ કરવું એ રાજ્યની સત્તાનો ગેરકાયદેસર અને અપ્રમાણસર ઉપયોગ છે. ન્યાયાધીશ નિરલ આર મહેતાએ પ્રાથમિક બચત ખાતાને આંશિક રીતે અનફ્રીઝ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો જે ફક્ત 1,110 રૂૂપિયાની વિવાદિત રકમને કારણે સંપૂર્ણપણે બ્લોક થઈ ગયું હતું. તપાસ દરમિયાન બેંક ખાતા ફ્રીઝ કરવા માટે તપાસ એજન્સીની સત્તા પર વિવાદ થઈ શકે નહીં. જો કે, આવી સત્તાનો ઉપયોગ વાજબી, પ્રમાણસર અને કાયદેસર રીતે કરવો જરૂૂરી છે, હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે.ચુકાદામાં જણાવાયું છે કે શંકાસ્પદ રકમની માત્રા સ્પષ્ટ કર્યા વિના અથવા કોઈપણ ગુનાહિત પ્રવૃત્તિમાં ખાતાધારકની સંડોવણી સ્થાપિત કર્યા વિના આખા બેંક ખાતાને ફ્રીઝ કરવાથી બિનજરૂૂરી મુશ્કેલી પડે છે અને નાગરિકના મૂળભૂત અધિકારો પર પ્રતિકૂળ અસર પડે છે.

“હાલના કિસ્સામાં, અરજદારને કોઈપણ ફોજદારી કાર્યવાહીમાં આરોપી તરીકે દર્શાવવામાં આવતો નથી, અને કથિત શંકાસ્પદ રકમ માત્ર 1,100/- પર માપવામાં આવે છે. અરજદારના પગાર અને કાયદેસર થાપણો સહિત સમગ્ર ખાતાને ફ્રીઝ કરવું અપ્રમાણસર છે અને ભારતના બંધારણની કલમ 21 હેઠળ બાંયધરીકૃત આજીવિકા અને ગૌરવના તેના અધિકારને અસર કરે છે તે ગંભીર પૂર્વગ્રહ તરફ દોરી જાય છે,” ન્યાયાધીશ મહેતાએ અવલોકન કર્યું.ગાંધીનગરમાં HDFC બેંકની ઇન્ફોસિટી શાખામાં તેના પ્રાથમિક બચત ખાતાને સંપૂર્ણ ડેબિટ ફ્રીઝ હેઠળ મૂકવામાં આવ્યા બાદ અરજદારે હાઇકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો ત્યારે આ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો.

બે ઓનલાઈન ફરિયાદો સાથે જોડાયેલા વ્યવહારના માર્ગને ટ્રેક કરવા માટે સાયબર ક્રાઇમ સત્તાવાળાઓ દ્વારા જારી કરાયેલા નિર્દેશો પર બેંકે કાર્યવાહી કરી હતી. જો કે, અરજદાર, જેણે તેના પગાર, ભાડું, ઘરના ખર્ચ અને લોન ચુકવણી માટે ખાતાનો ઉપયોગ કર્યો હતો, તેને ન તો આરોપી તરીકે નામ આપવામાં આવ્યું હતું અને ન તો તેને ચાલુ ફોજદારી કાર્યવાહીમાં શંકાસ્પદ તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યું હતું.