ચીને તેનું સ્ટોક માર્કેટ વિદેશી રોકાણકારો માટે ખુલ્લુ મુકતા અસર થયાનું તારણ
વિદેશી રોકાણકારોએ આ વર્ષે ભારતીય બજારોમાંથી લગભગ 17 બિલિયન (આશરે રૂૂ. 1.50 લાખ કરોડ) પાછા ખેંચી લીધા છે.આ મોટા પાયે બહાર નીકળવાના ડરથી, ભારત તેના નાણાકીય ક્ષેત્રમાં મોટા સુધારા લાગુ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જેનો હેતુ વધુ નાણાં આકર્ષવા અને રોકાણને વેગ આપવાનો છે, ખાસ કરીને જ્યારે ભારતીય અર્થતંત્ર પર યુએસ ટેરિફની અસર અંગે ચિંતા વધી રહી છે.
તાજેતરના મહિનાઓમાં, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) અને બજાર નિયમનકાર SEBI એ વિદેશી રોકાણકારોને આકર્ષવા અને ધિરાણ વધારવા માટે ઘણા પગલાં લીધાં છે. આમાં કંપનીઓ માટે સ્ટોક એક્સચેન્જમાં લિસ્ટિંગ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા, વિદેશી ભંડોળ અને વિદેશી બેંકો માટે ભારતમાં પ્રવેશવાનો માર્ગ ખોલવા અને કંપનીઓ માટે લોન મેળવવા અને બેંકો માટે મર્જરને ફાઇનાન્સ કરવા માટે નિયમોને સરળ બનાવવાનો સમાવેશ થાય છે. રોઇટર્સે સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો છે કે આગામી છ થી બાર મહિનામાં ભારતના 260 બિલિયનના નાણાકીય ક્ષેત્રમાં નિયમોમાં વધુ છૂટછાટ આપવાનો વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આ સંભવિત ફેરફારોમાં નાના શહેરોમાં વધુ સામાન્ય રોકાણકારોને શેરબજારમાં ભાગ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા અને બેંકિંગ નિયમોમાં વધુ છૂટછાટ આપવાનો સમાવેશ થાય છે. દાયકાઓ જૂના નિયમોને નાબૂદ કરવાનો આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દેશને આર્થિક રીતે વધુ આત્મનિર્ભર બનાવવા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. ભારતના આર્થિક વિકાસ પર યુએસ ટેરિફની અસર અંગેની ચિંતાઓએ વિદેશી રોકાણકારોને હચમચાવી દીધા છે.
વિદેશી રોકાણકારોએ આ વર્ષે ભારતીય શેરોમાં આશરે 17 બિલિયનનું વેચાણ કર્યું છે. આ 2024માં 124 મિલિયન અને 2023માં 20 બિલિયન જેટલું છે. આ વેચાણથી ભારત વિદેશી પોર્ટફોલિયો આઉટફ્લોના સંદર્ભમાં એશિયામાં સૌથી વધુ પ્રભાવિત બજાર બન્યું છે.
ભારતમાં નિયમોમાં ધીમે ધીમે છૂટછાટ તાજેતરના મહિનાઓમાં ચીને લીધેલા પગલાં સાથે સુસંગત છે. ચીને તેના સ્ટોક ઓપ્શન્સ માર્કેટને વિદેશી રોકાણકારો માટે ખુલ્લું મૂક્યું છે અને તેના બોન્ડ રિપરચેઝ માર્કેટમાં વિદેશી પ્રવેશનો વિસ્તાર કર્યો છે. સૂત્રો કહે છે કે આ નિયમનકારી ફેરફારોનો હેતુ વ્યવસાય-મૈત્રીપૂર્ણ વાતાવરણ બનાવવા, વિદેશી રોકાણને પુનજીર્વિત કરવા અને આર્થિક વિકાસને વેગ આપવાનો છે.