ભારત-અમેરિકા વેપાર વાટાઘાટોમાં ડેડ એન્ડ: વધુ છૂટછાટો આપવાનો સ્કોપ નથી: નાણામંત્રી

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર કરાર માટેની વાટાઘાટો એક સ્થિર તબક્કે (પ્લેટુ પર) પહોંચી હોય તેવું લાગે છે. તેમણે…

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર કરાર માટેની વાટાઘાટો એક સ્થિર તબક્કે (પ્લેટુ પર) પહોંચી હોય તેવું લાગે છે. તેમણે સંકેત આપ્યો હતો કે અત્યંત કઠિન અને ઝીણવટભરી વાટાઘાટો બાદ હવે બંને પક્ષો તરફથી વધુ છૂટછાટ મળવી મુશ્કેલ બની શકે છે.

નવી દિલ્હીમાં આયોજિત ’મ્યુનિક લીડર્સ મીટિંગ’ દરમિયાન એક ચર્ચામાં સીતારમણે કહ્યું, “કરારો અને વાટાઘાટો હજુ પણ ચાલુ છે, જોકે અમને લાગે છે કે બંને પક્ષો એક એવા તબક્કે પહોંચ્યા છે જ્યાંથી આગળ વધવું અથવા વધુ છૂટછાટ આપવી કે લેવી ખૂબ જ મુશ્કેલ હોઈ શકે છે.‘ તેમણે ઉમેર્યું હતું
કે જો બંને પક્ષોને આગળ વાટાઘાટ કરવાની વધુ તક મળે, તો હજુ પણ પ્રગતિની શક્યતા હોઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું, “પરંતુ કદાચ જો અવકાશ હોય, જો કામગીરી માટે કોઈ તક હોય, તો બંને પક્ષો તે કરી શકે છે.”

સીતારમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા પરંપરાગત વાટાઘાટો ઉપરાંતના માધ્યમો દ્વારા ભારત સાથેના વેપાર અસંતુલનને ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જેમાં દેશોને તેમની વેપાર ખાધ ઘટાડવા માટે દબાણ કરવા માટે ટેરિફ (આયાત જકાત)નો ’હથિયાર’ તરીકે ઉપયોગ વધ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે આ અગાઉના અભિગમથી અલગ છે; અગાઉ વેપાર અસંતુલનને વાતચીત દ્વારા ઉકેલવામાં આવતું હતું અને દેશો એકબીજા પાસેથી બજારમાં વધુ પ્રવેશ અને છૂટછાટ મેળવવા માટે વાટાઘાટો કરતા હતા.

સીતારમણની આ ટિપ્પણીઓ એવા સમયે આવી છે જ્યારે ભારત અને અમેરિકા બજારમાં પ્રવેશ વધારવા અને દ્વિપક્ષીય વેપાર અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે વેપાર કરાર અંગે વાટાઘાટો ચાલુ રાખી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે વેપાર સંતુલન અમેરિકા માટે મુખ્ય વિચારણાનો વિષય રહ્યો છે, કારણ કે તે ભારત સાથેની તેની ખાધ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.