સતત પાંચમા વર્ષે શિવ નાડાર દેશના ટોચના દાનવીર

દેશમાં ધનિક વ્યક્તિઓની કોઈ કમી નથી, પરંતુ જ્યારે સમાજના કલ્યાણ માટે પોતાની સંપત્તિનો અમુક હિસ્સો દાન કરવાની વાત આવે છે, ત્યારે દરેક ધનિક વ્યક્તિ તેમાં…

દેશમાં ધનિક વ્યક્તિઓની કોઈ કમી નથી, પરંતુ જ્યારે સમાજના કલ્યાણ માટે પોતાની સંપત્તિનો અમુક હિસ્સો દાન કરવાની વાત આવે છે, ત્યારે દરેક ધનિક વ્યક્તિ તેમાં સામેલ થતી નથી. એડેલગિવ હુરુન ઈન્ડિયા ફિલાન્થ્રોપી લિસ્ટ 2026માં, HCLના સ્થાપક શિવ નાડારે ફરી એકવાર પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે. સતત પાંચમા વર્ષે, તેઓ દેશના સૌથી ઉદાર પરોપકારી તરીકે ઉભરી આવ્યા છે; તેમણે 202526ના નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન ₹2,593 કરોડનું દાન કર્યું છે.

કદાચ આ અહેવાલની સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે, ભારતના 10 સૌથી ધનિક વ્યક્તિઓમાંથી માત્ર ચાર જ વ્યક્તિઓ ટોચના 10 પરોપકારીઓની યાદીમાં સ્થાન પામ્યા છે. આમાં શિવ નાડાર, ગૌતમ અદાણી, મુકેશ અંબાણી અને પૂનાવાલા પરિવારનો સમાવેશ થાય છે. બાકીના છ સ્થાનો એવી વ્યક્તિઓ દ્વારા રોકવામાં આવ્યા છે જેઓ દેશના 10 સૌથી ધનિક લોકોની યાદીમાં સામેલ નથી.

એડેલગિવ હુરુન ઈન્ડિયા ફિલાન્થ્રોપી લિસ્ટ 2026 અનુસાર, 202526ના નાણાકીય વર્ષમાં દેશભરના 219 મુખ્ય પરોપકારીઓએ કુલ ₹11,554 કરોડનું યોગદાન આપ્યું છે. આ આંકડો અગાઉના નાણાકીય વર્ષ (202425)માં આપવામાં આવેલા ₹10,380 કરોડના દાન કરતાં વધુ છેજે કુલ પરોપકારી યોગદાનમાં આશરે 11 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.

આ યાદીમાં એવી વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થાય છે જેમણે ઓછામાં ઓછું ₹5 કરોડનું દાન કર્યું છે. ખાસ નોંધવા જેવી બાબત એ છે કે, માત્ર ટોચના 10 પરોપકારીઓએ જ ₹6,572 કરોડનું યોગદાન આપ્યું છે, જે કુલ દાનના લગભગ 57 ટકા જેટલું થાય છે.

HCLના સ્થાપક શિવ નાડાર અને તેમનો પરિવાર ₹2,593 કરોડના કુલ યોગદાન સાથે પ્રથમ સ્થાને છે. સરેરાશ રીતે, તેમણે દરરોજ લગભગ ₹7.1 કરોડનું દાન કર્યું છે. આ સતત પાંચમું વર્ષ છે જ્યારે તેઓ દેશના સૌથી મોટા પરોપકારી (દાનવીર) તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.

જોકે, અગાઉના વર્ષની સરખામણીમાં તેમના દાનમાં 4%નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. 2024-25ના નાણાકીય વર્ષમાં, શિવ નાડાર અને તેમના પરિવારે ₹2,708 કરોડનું દાન કર્યું હતું. આ વર્ષે તેમના કુલ યોગદાનના લગભગ 93% હિસ્સો તેમની અંગત સંપત્તિમાંથી આવ્યો હતો. સૌથી મોટો હિસ્સો₹1,220 કરોડકળા, સંસ્કૃતિ અને વારસા સંબંધિત પહેલો માટે ફાળવવામાં આવ્યો હતો.

ગૌતમ અદાણી અને તેમનો પરિવાર આ યાદીમાં બીજા ક્રમે છે, જેમણે 2024-25ના નાણાકીય વર્ષમાં ₹877 કરોડનું દાન કર્યું છે. અગાઉના વર્ષે તેમનું યોગદાન ₹386 કરોડ હતું, જેનો અર્થ છે કે માત્ર એક વર્ષમાં તેમના દાનમાં 127%નો વધારો થયો છે.

અદાણી પરિવાર આ વર્ષે ત્રણ સ્થાન ઉપર આવ્યો છે. તેમના દાનની રકમમાં ₹491 કરોડનો વધારો એ આ યાદીમાં જોવા મળેલો સૌથી મોટો ઉછાળો છે. દરમિયાન, બજાજ પરિવાર ₹632 કરોડના દાન સાથે ત્રીજા ક્રમે છે, જ્યારે મુકેશ અંબાણી અને તેમનો પરિવાર ₹620 કરોડ સાથે ચોથા સ્થાને છે.

આ દાનમાં અંગત સંપત્તિનો હિસ્સો કેટલો છે? આ અહેવાલમાં એક અન્ય મહત્વપૂર્ણ તારણ સામે આવ્યું છે: કુલ દાનના 47 ટકા હિસ્સો વ્યક્તિઓની અંગત સંપત્તિમાંથી આવ્યો છે, જ્યારે 53 ટકા હિસ્સો કંપનીઓની સીએસઆર પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા પ્રાપ્ત થયો છે.

દેશના ટોચના 10 પરોપકારીઓ
ક્રમ નામ દાનની રકમ
1 શિવ નાડાર અને પરિવાર ₹2,593 કરોડ
2 ગૌતમ અદાણી અને પરિવાર ₹877 કરોડ
3 બજાજ પરિવાર ₹632 કરોડ
4 મુકેશ અંબાણી અને પરિવાર ₹620 કરોડ
5 નંદન નિલેકાણી ₹380 કરોડ
6 કુમાર મંગલમ બિરલા અને પરિવાર ₹366 કરોડ
7 સાયરસ અને આદાર પૂનાવાલા ₹336 કરોડ
8 સુધીર મહેતા અને સમીર મહેતા ₹334 કરોડ
9 રંજન પાઈ અને પરિવાર ₹219 કરોડ
10 રોહિણી નિલેકાણી ₹215 કરોડ