લોકોની માનસિકતા બદલાવાની નથી: ફટાકડા મામલે મુંબઇ હાઇકોર્ટ નારાજ

દિવાળી દરમિયાન ખરાબ હવાની ગુણવત્તા અને નિર્ધારિત ધોરણો અને સમય મર્યાદાનું ઉલ્લંઘન કરીને ફટાકડા ફોડતા લોકોની અસંવેદનશીલતા પર નારાજગી વ્યક્ત કરતા, બોમ્બે હાઈકોર્ટે ગુરુવારે કહ્યું…

દિવાળી દરમિયાન ખરાબ હવાની ગુણવત્તા અને નિર્ધારિત ધોરણો અને સમય મર્યાદાનું ઉલ્લંઘન કરીને ફટાકડા ફોડતા લોકોની અસંવેદનશીલતા પર નારાજગી વ્યક્ત કરતા, બોમ્બે હાઈકોર્ટે ગુરુવારે કહ્યું કે તે ફટાકડા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ માટે કડક આદેશ પસાર કરવા પર વિચાર કરી રહી છે. જો કે, તે સામૂહિક ફટાકડાના કાર્યક્રમો જે નિયત નિયમો અને પરવાનગી હેઠળ આયોજિત થાય છે તેને આ પ્રતિબંધમાંથી મુક્તિ મળી શકે છે. કોર્ટે કહ્યું કે આ પ્રકારની સિસ્ટમ અન્ય દેશોમાં પણ અપનાવવામાં આવે છે.

અરજદારો, રાજ્ય સરકાર, સરકાર અને મ્યુનિસિપલ અધિકારીઓ તેમજ ફટાકડાના વેપારીઓ અને સામાજિક કાર્યકરો સહિત આ કેસમાં અન્ય પક્ષકારોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ જસ્ટિસ ગિરીશ એસ. કુલકર્ણી અને જસ્ટિસ નીલા કે. ગોખલેની બેન્ચે પોતાનો નિર્ણય અનામત રાખ્યો હતો. આ મામલો હાઈકોર્ટ દ્વારા જ શરૂૂ કરાયેલી જાહેર હિતની અરજી અને અન્ય અરજીઓ સાથે સંબંધિત છે. આ અરજીઓમાં તહેવારો દરમિયાન ધ્વનિ પ્રદૂષણ અને જાહેર માર્ગો પર ફટાકડા ફોડવાથી થતી સમસ્યાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ગયા મહિને હાઈકોર્ટની એ જ બેંચે આદેશ આપ્યો હતો કે તહેવારો દરમિયાન જાહેર માર્ગો અને શેરીઓમાં ફટાકડા ફોડવા પરનો સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ વર્ષના તમામ દિવસોમાં અમલમાં રહેશે.

હાઈકોર્ટે કહ્યું કે તેના આદેશો કોઈ ખાસ તહેવાર કે સિઝનને ધ્યાનમાં રાખીને આપવામાં આવ્યા નથી. આમ છતાં કેટલાક લોકોએ આ આદેશોને પોતાની અનુકૂળતા મુજબ સમજીને પસંદગીપૂર્વક અમલમાં મૂક્યા હતા. કોર્ટે આવા લોકો વિશે કહ્યું કે તેમને સમાજના કલ્યાણની ચિંતા નથી. જસ્ટિસ કુલકર્ણીએ તેમની મૌખિક ટિપ્પણીમાં કહ્યું, “કારણ કે આ ફટાકડા વાસ્તવમાં લોકોની સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે. શહેરમાં આગની 332 ઘટનાઓ બની હતી. જો સમાચારમાં સામે આવી રહેલા આ આંકડા સાચા હોય તો તે અત્યંત ચિંતાજનક છે.”

ન્યાયાધીશે વધુમાં કહ્યું, “પ્રદૂષણ અને તેના જોખમો વિશે લોકોમાં કોઈ સંવેદનશીલતા નથી. દિવાળી દરમિયાન એક ચોક્કસ સમયે, એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ (AQI) તેના સૌથી ખરાબ સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. અમે આ સ્થિતિને રોકવા માંગીએ છીએ.”

હાઈકોર્ટની ખંડપીઠે કહ્યું, “હવે અમારે શહેરના લાખો લોકોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલાક ખૂબ જ કડક આદેશો આપવા પડશે. જ્યાં સુધી આપણે આવા સક્રિય પગલાં નહીં લઈએ ત્યાં સુધી કંઈપણ સારું થવાનું નથી. કારણ કે લોકોની વિચારસરણી બદલાવાની નથી. ફટાકડા પહેલાની જેમ જ ફોડતા રહેશે અને જબરદસ્ત ધ્વનિ પ્રદૂષણ થશે.