સરકારે યુપીઆઇ વ્યવહારો માટે ’મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ’ (MDR) અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે, જે બે દિવસમાં અમલમાં આવનાર હતો. મૂળ નિર્ધારિત તારીખ 15 ઓક્ટોબરથી અમુક ચોક્કસ યુપીઆઇ વ્યવહારો પર કોઈ ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે નહીં; તેના બદલે, તેનો અમલ દિવાળી પછીની તારીખ સુધી મુલતવી રાખવામાં આવ્યો છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે કેન્દ્ર સરકારે ₹2,000થી વધુના યુપીઆઇવ્યવહારો પર 0.40% MDR નક્કી કર્યો હતો, જે 15 ઓક્ટોબરથી અમલમાં આવવાનો હતો. જોકે, સરકારે હવે તહેવારોની મોસમ દરમિયાન અમુક વ્યવહારો માટે મોટી રાહતની જાહેરાત કરી છે. આગામી તારીખનો નિર્ણય દિવાળી પછી લેવામાં આવશે.
યુપીઆઇ અને સર્વિસીસ સ્ટીયરિંગ કમિટીએ આજે નિર્ણય લીધો છે કે તહેવારોની મોસમને ધ્યાનમાં રાખીને, પસંદગીના ’પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ’ (P2M) UPI વ્યવહારો પર MDRનો અમલ દિવાળી પછી કરવામાં આવશે.
અમલીકરણની તારીખ અંગે અલગથી સૂચના બાદમાં બહાર પાડવામાં આવશે.
વેપારીઓ માટે આ મહત્વપૂર્ણ સમાચાર છે, કારણ કે દિવાળી, દશેરા, નવરાત્રિ અને અન્ય તહેવારોનો સમાવેશ કરતી તહેવારોની મોસમ બજારમાં વ્યવસાય માટે સૌથી મોટી તક પૂરી પાડે છે. ’ચેમ્બર ઓફ ટ્રેડ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રી’ (CTI) એ પણ વેપાર પર સંભવિત પ્રતિકૂળ અસરનો હવાલો આપીને આ નિર્ણય મુલતવી રાખવાની સતત માંગ કરી હતી.
UPI MDR માળખા અંગે 14 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ સૂચના બહાર પાડવામાં આવી હતી અને નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) એ બીજા દિવસે આ બાબતે એક વિસ્તૃત પરિપત્ર બહાર પાડ્યો હતો. UPI ચૂકવણીઓ માટે સરકાર દ્વારા સ્થાપિત માળખા હેઠળ, 15 ઓક્ટોબર, 2026થી ₹2,000થી ઓછી રકમના વ્યવહારો માટે MDR શૂન્ય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે આ રકમથી વધુના ’વ્યક્તિ-થી-વેપારી’ (person-to-merchant)UPI વ્યવહારો પર 0.4%નો MDR લાગુ થશે. સરકારી પરિપત્ર સ્પષ્ટ કરે છે કે વિવિધ શ્રેણીઓના વ્યવહારો પર ₹5 થી ₹300 સુધીના નિશ્ચિત શુલ્ક લાગુ થશે.
