જો કે શાસક પક્ષની બહુમતીને કારણે ઓમ બિરલા બચી જશે: બજેટ સત્રના ઉત્તરાર્ધનો પ્રારંભ તોફાની બનશે
બજેટ સત્રના બીજા તબક્કાના પ્રથમ દિવસે, એટલે કે આજે (9 માર્ચ, 2026), લોકસભામાં અધ્યક્ષ ઓમ બિરલા વિરુદ્ધ વિપક્ષ દ્વારા લાવવામાં આવેલા અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ (નો-કોન્ફિડન્સ મોશન) પર ચર્ચા અને મતદાન થશે. આ પ્રસ્તાવ વિપક્ષી દળો, ખાસ કરીને કોંગ્રેસ અને ઇન્ડિયા ગઠબંધનના સભ્યો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
વિપક્ષનો મુખ્ય આરોપ છે કે ઓમ બિરલાએ સભાના સંચાલનમાં પક્ષપાતપૂર્ણ વર્તન કર્યું છે. પ્રથમ તબક્કામાં જ વિપક્ષે આરોપ લગાવ્યો હતો કે લોકસભા અધ્યક્ષે વિપક્ષી નેતા રાહુલ ગાંધીને બોલવાની તક નથી આપી અને અનેક સાંસદોને સસ્પેન્ડ કરવાના નિર્ણયો લીધા છે. આ પ્રસ્તાવમાં 118 વિપક્ષી સાંસદોના હસ્તાક્ષર છે અને તેને કોંગ્રેસના ત્રણ સભ્યો દ્વારા આગળ વધારવામાં આવશે.
આ ઘટના લોકસભાના ઇતિહાસમાં ખાસ છે કારણ કે છેલ્લા લગભગ 39 વર્ષમાં (1987 પછી) આવો અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ સ્પીકર વિરુદ્ધ લાવવામાં આવ્યો નથી. અગાઉ ગોવિંદ વલ્લભ પંત (અથવા જી.વી. માવલંકર), હુકમ સિંહ અને બલરામ ઝાખર જેવા સ્પીકરો વિરુદ્ધ આવા પ્રસ્તાવ આવ્યા હતા, પરંતુ કોઈ પણ સ્પીકરને હટાવવામાં આવ્યા નથી.
આ પ્રસ્તાવ સફળ થવાની શક્યતા ખૂબ જ ઓછી છે કારણ કે લોકસભામાં એનડીએનું બહુમત છે અને વિપક્ષને અસરકારક બહુમત (સભાની વર્તમાન તાકાત મુજબ મોટાભાગના મતો) મેળવવું મુશ્કેલ છે. આ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ મુખ્યત્વે રાજકીય અને પ્રતીકાત્મક છે, જે વિપક્ષને આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ (જેમ કે તમિલનાડુ, પશ્ચિમ બંગાળ, કેરળ) પહેલાં એકતા દર્શાવવા અને સરકાર પર હુમલા કરવાનું પ્લેટફોર્મ આપે છે.
આ ચર્ચા દરમિયાન વિપક્ષ અન્ય મુદ્દાઓ જેમ કે અમેરિકન ટેરિફ, મધ્ય પૂર્વના તણાવ (ઇરાન-ઇઝરાયેલ-અમેરિકા), પશ્ચિમ બંગાળમાં જઈંછ મુદ્દો વગેરે પર પણ સરકારને ઘેરી શકે છે. બીજી તરફ, સરકાર અને એનડીએએ પોતાના સભ્યોને વ્હીપ જારી કરીને હાજર રહેવા અને સ્પીકરના પક્ષમાં મત આપવાનો આદેશ આપ્યો છે.
ઓમ બિરલાએ નૈતિક આધારે જણાવ્યું છે કે આ પ્રસ્તાવ પર નિર્ણય થાય ત્યાં સુધી તેઓ અધ્યક્ષની કુરસી પર નહીં બેસે અને સભાના સભ્ય તરીકે બેઠકમાં હાજર રહેશે. આ પ્રસ્તાવની ચર્ચા સંસદીય લોકશાહીમાં સ્પીકરની તટસ્થતા અને વિશ્વાસના મુદ્દાને ફરી ઉભો કરશે.